Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw.
Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.
Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.
Projekt ustawy ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowań cywilnych poprzez wprowadzenie obligatoryjnego wnoszenia określonych pism procesowych przez profesjonalnych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, rzeczników patentowych, Prokuratorię Generalną RP i prokuratorów) za pośrednictwem Portalu Informacyjnego (PI) sądów powszechnych. Wprowadzenie zmian będzie stopniowe, z rocznym okresem przejściowym, aby zapewnić dostosowanie techniczne i legislacyjne. Ustawa ma również uporządkować zasady korzystania z systemów teleinformatycznych w wymiarze sprawiedliwości, dążąc do stworzenia jednolitych zasad funkcjonowania i usprawnienia komunikacji między stronami a sądem. Celem jest cyfryzacja postępowań, zwiększenie efektywności pracy sądów oraz obniżenie kosztów związanych z tradycyjnym obiegiem dokumentów.
Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript
UZASADNIENIE W dniu 14 marca 2024 r. wszedł w życie art. 131la ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm., dalej: „k.p.с."), umożliwiający w postępowaniu cywilnym, doręczanie pism sądowych bądź też innych pism lub dokumentów niepochodzących od sądu, jeśli sąd dysponuje ich kopią w wersji elektronicznej, przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym (dalej również: „PI” albo „portal") funkcjonującym w sądach powszechnych.
Rozwiązania przewidziane w tym przepisie ograniczają się jedynie do dokonywania przez sąd, za pośrednictwem portalu, doręczeń podmiotom wymienionym w tym przepisie, a zatem do komunikacji jednostronnej. Obecnie możliwości techniczne PI pozwalają na dwustronną komunikację elektroniczną z sądem. Warto zatem z nich skorzystać i wprowadzić odpowiednie rozwiązania prawne. Ze względu na to, że planowane rozwiązania będą wpływały na funkcjonowanie rozwiązań teleinformatycznych, w tym systemów repertoryjno-biurowych, zachodzi potrzeba wprowadzania ich w sposób stopniowy.
Pozwoli to na należyte dostosowanie narzędzi informatycznych do pojawiających się potrzeb i zapewni bezpieczeństwo w ich funkcjonowaniu, jak również umożliwi sądom i wymienionym podmiotom sukcesywne wdrożenie w nowe rozwiązania techniczne i legislacyjne. Biorąc pod uwagę to, że w postępowaniu cywilnym zasadniczo nie funkcjonują akta cyfrowe, konsekwencją wnoszenia pism za pośrednictwem PI będzie konieczność ich wydruku celem załączenia do akt sprawy. Rozwiązanie to ma charakter przejściowy i będzie obowiązywać do czasu pełnego wdrożenia systemu akt cyfrowych (prace nad takimi rozwiązaniami trwają).
Sekretariaty sądowe nie będą jednak obciążone wydrukiem wnoszonych za pośrednictwem portalu informacyjnego pism celem nadania ich do pełnomocników i stron postępowania (wyjaśnienie w dalszej części uzasadnienia projektu). W przyszłości planuje się również uporządkowanie przepisów dotyczących korzystania z systemów teleinformatycznych obsługujących postępowania sądowe. Aktualnie regulacje te są rozproszone w różnych w aktach prawnych lub częściach k.p.c., co utrudnia ich spójne stosowanie.
Celem będzie stworzenie jednolitych zasad funkcjonowania systemów teleinformatycznych w wymiarze sprawiedliwości, co przyczyni się do zwiększenia efektywności pracy sądów oraz usprawnienia komunikacji między stronami i sądem. Na początkowym etapie wprowadzenia możliwości składania pism procesowych przez PI, zasadnym jest wprowadzenie ograniczeń podmiotowych i przedmiotowych. Osiągnięcie opisanych celów wymaga przed wszystkim wprowadzania do k.p.c. normy prawnej wskazującej na sytuacje, w których pismo procesowe wnosi się przez PI.
W niniejszym projekcie proponuje się, aby pismo podlegało wniesieniu za pośrednictwem PI, gdy przepis ustawy będzie o tym stanowił, przy jednoczesnym wskazaniu, że umieszczenie pisma w portalu informacyjnym i otrzymanie przez wnoszącego dokumentu elektronicznego potwierdzającego wniesienie pisma do sądu, jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu (proj. art. 125¹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 165 § 4 k.p.c.).
Uznano przy tym za zasadne, aby w pierwszej kolejności zobowiązać do wnoszenia pism procesowych do sądu za pośrednictwem PI adwokatów, radców prawnych, rzeczników patentowych, Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oraz prokuratorów. Obowiązek ten będzie dotyczył określonych w ustawie pism procesowych (proj. art. 125¹ § 2 k.p.c.), przy czym będzie on ustępował rozwiązaniom funkcjonujących w systemach teleinformatycznych obsługujących postępowanie cywilne, w szczególności obsługujących postępowanie upadłościowe i restrukturyzacyjne (art. 216a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 794, z późn.
zm.) oraz art. 196a ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428). Oznacza to, że w przypadku, gdy system teleinformatyczny obsługujący postępowanie cywilne umożliwia wniesienie pisma procesowego do sądu, to właśnie za jego pośrednictwem należy to uczynić. Dopiero w sytuacji, gdy taki system nie przewiduje technicznej możliwości wniesienia pisma (,,nie jest możliwe wniesienie pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego” art. 125¹ § 1 k.p.c.), aktualizuje się obowiązek skorzystania z portalu informacyjnego.