← Archiwum druków

Druk nr 1529

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy.

2025-07-04POSELSKI

Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.

Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.

Najważniejsze wnioski

Projekt ustawy nowelizuje Kodeks wyborczy, znosząc ograniczenie dwukadencyjności dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, przywracając im możliwość kandydowania bez względu na liczbę uprzednio sprawowanych kadencji. Dodatkowo, likwiduje zakaz jednoczesnego kandydowania na stanowisko wójta/burmistrza/prezydenta miasta oraz do rady powiatu lub sejmiku województwa. Celem jest przywrócenie pełni biernego prawa wyborczego obywatelom oraz umożliwienie społecznościom lokalnym dokonywania wyboru w sposób nieskrępowany ustawowymi ograniczeniami, wzmacniając zasadę równości wyborów i swobody kandydowania. Projekt nie generuje bezpośrednich skutków finansowych dla budżetu państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.

Słowa kluczowe i tematy

Fragment treści dokumentu

Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Druk nr 1529 Warszawa, 4 lipca 2025 r. Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Michała Pyrzyka.

(-) Władysław Bartoszewski; (-) Paweł Bejda; (-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Władysław Kosiniak-Kamysz; (-) Stefan Krajewski; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Urszula Pasławska; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Marek Sawicki; (-) Czesław Siekierski; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Piotr Zgorzelski; (-) Zbigniew Ziejewski; (-) Jolanta Zięba- Gzik; (-) Bożena Żelazowska.

Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Ustawa z dnia 2025r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy Projekt Art. 1 W ustawie z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 11 uchyla się § 4, 2) w art. 472 w § 2 uchyla się zdanie 1, 3) w art. 483 w § 1 w pkt 4 uchyla się lit b i c; Art. 2 Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Uzasadnienie Celem niniejszego projektu ustawy jest zniesienie obowiązującego ograniczenia liczby kadencji, które może sprawować wójt (odpowiednio burmistrz lub prezydent miasta). Dodatkowo wnioskodawcy proponują likwidację zakazu kandydowania przez kandydata na wójta/burmistrza/prezydenta do rady powiatu i do sejmiku województwa. W Polsce samorząd terytorialny stanowi fundament demokratycznego zarządzania lokalnymi społecznościami. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast są bezpośrednio wybierani przez mieszkańców, co daje obywatelom realny wpływ na kształtowanie władzy lokalnej.

Jednym z istotnych zagadnień w kontekście funkcjonowania samorządu jest kwestia liczby kadencji, które może sprawować dana osoba. Obowiązujące obecnie prawo wprowadziło ograniczenie do dwóch kadencji ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. 2018 poz. 130). Ograniczenie liczby kadencji oznacza, że wyborcy zostają pozbawieni prawa do ponownego wyboru osoby, którą darzą zaufaniem.

Jeśli społeczność lokalna jest zadowolona z pracy swojego wójta, to nie powinno być przeszkód, aby mógł on ubiegać się o kolejną kadencję. Decyzja należy do obywateli – to oni powinni mieć ostateczne słowo. Samo istnienie zakazu kadencyjności nie gwarantuje zdrowej rotacji władzy. W praktyce bywa tak, że nawet przy ograniczeniu do dwóch kadencji, dochodzi do sytuacji, w których osoby związane z dotychczasową władzą w sposób pośredni dalej nią kierują. To dowodzi, że zamiast sztucznych barier należałoby postawić na przejrzystość działań i aktywność obywatelską, a nie na prawne ograniczenia.

Podstawowym założeniem demokratycznego państwa prawa jest możliwość swobodnego wybierania swoich przedstawicieli przez obywateli. Wprowadzenie limitu kadencyjności dla wójtów w sposób sztuczny i arbitralny ogranicza wolę mieszkańców, którzy powinni mieć pełne prawo do decydowania, komu powierzają zarządzanie swoją wspólnotą samorządową. Warto podkreślić, że ograniczenie to dotyczy wyłącznie organu wykonawczego i nie znajduje analogii w przypadku radnych, posłów czy senatorów. Należy zauważyć, że w wielu demokratycznych państwach nie obowiązują ograniczenia kadencyjności dla władz lokalnych.

W Niemczech, Czechach, a także w większości państw skandynawskich, burmistrzowie i prezydenci miast mogą być wybierani wielokrotnie, o ile mają poparcie mieszkańców. Brak formalnych ograniczeń kadencyjnych nie prowadzi tam do systemowego nadużywania władzy, co pokazuje, że kluczowe znaczenie mają instytucje nadzoru, wolne media oraz aktywność obywatelska a nie sama długość pełnienia funkcji. Zgodnie z art. 62 ust. 1 Konstytucji, obywatel polski ma prawo wybierania i bycia wybieranym do organów samorządu terytorialnego.