Wniosek Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw.
Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.
Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.
Prezydent odmawia podpisania ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, argumentując to wątpliwościami co do spełnienia kryteriów języka regionalnego przez etnolekt wilamowski. Podkreśla, że uznanie etnolektu za język regionalny powinno być oparte na rzetelnej analizie naukowej, a nie na przesłankach symbolicznych lub politycznych. Prezydent powołuje się na różne opinie ekspertów, wskazujące na brak jednoznacznych dowodów naukowych potwierdzających status wilamowskiego jako odrębnego języka regionalnego, a nie dialektu niemieckiego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm ma na celu dogłębne zbadanie przesłanek merytorycznych regulacji.
Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript
SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 1848 Warszawa, 15 października 2025 r. Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Powiadamiam Pana Marszałka, że działając na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z dnia 12 września 2025 r. - o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw. W załączeniu przesyłam umotywowany wniosek o ponowne rozpatrzenie tej ustawy przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednocześnie uprzejmie informuje, że do reprezentowania mojego stanowiska w tej sprawie upoważniam Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Pana Zbigniewa Boguckiego. Z poważaniem (-) Karol Nawrocki Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM JELENTOSPOR PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Karol Nawrocki Wniosek Warszawa, dnia 15 października 2025 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z dnia 12 września 2025 r.
o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw. Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami. Uzasadnienie Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 26 września 2024 r., w trybie art. 122 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przedstawił mi do podpisu ustawę z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw. Ustawa została uchwalona z przedłożenia Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych (druk sejmowy nr 321).
Senat uchwałą z dnia 24 września 2025 r. przyjął ustawę bez poprawek. Strona 1 z 17 Ustawa uznaje etnolekt wilamowski za język regionalny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 823 oraz z 2025 r. poz. 1021). Przedstawiając motywy odmowy podpisania ustawy, przypomnieć należy, że dążenie do nadania etnolektowi wilamowskiemu statusu języka regionalnego nie jest zjawiskiem nowym. Na przestrzeni ostatnich lat odbyło się wiele dyskusji nad możliwościami rewitalizacji etnolektu wilamowskiego oraz uznania go za język regionalny.
Dotychczasowe inicjatywy nie zakończyły się jednak uchwaleniem ustawy przez Sejm. Należy także zauważyć, że żadna z inicjatyw nie miała charakteru przedłożenia rządowego. W uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że język wilamowski używany jest jako autochtoniczny rodzimy język lokalny w miasteczku Wilamowice (po wilamowsku Wymysoü) należącym obecnie administracyjnie do powiatu bielskiego województwa śląskiego. Wilamowice są ośrodkiem administracyjnym miejsko-wiejskiej gminy Wilamowice. W 2022 r. liczba ludności całej gminy wynosiła 17 997 osób, z czego w mieście Wilamowice ok. 3.150 osób, co stanowi 18% populacji gminy¹.
Aktualna liczna osób używających etnolektu wilamowskiego, jak również liczba potencjalnych nowych użytkowników, jest jednak trudna do określenia. W uzasadnieniu do projektu ustawy nie przedstawiono takich danych. Wskazano natomiast, że „Rosnąca grupa młodzieży i dzieci uczy się go nie tylko w ramach kursów samego języka, ale i poprzez udział w przedstawieniach teatralnych inscenizowanych przez wilamowską grupę teatralną Ufa fisa. Coraz więcej języka wilamowskiego na internetowych portalach społecznościowych, co również powoduje odnawianie jego zasobów leksykalnych i komunikacyjnych: powstają nowe wyrażenia i zastosowania wymysiöeryś.
Od kilku lat w krajobrazie językowym Wilamowic widoczny jest pisany język wilamowski²". Prof. Nicole Dołowy-Rybińska wskazuje, że w 2003 r. żyło jeszcze około 100 Z 1 Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw z druku nr 321 (X kadencja Sejmu), zob. https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=321. Warto zaznaczyć, że zgodnie z Raportem o stanie Gminy Wilamowice na dzień 31 grudnia 2024 r. zameldowanych w gminie Wilamowice było 17 971 mieszkańców, zob. http://bip.wilamowice.pl/7889/dokument/28411. 2 Uzasadnienie do projektu ustawy, s.
11-12. Strona 2 z 17 użytkowników języka wilamowskiego, zaś w 2014 r. pozostało 40 osób³. Prof. Grzegorz Janusz podając, że ok. 100 osób używa wilamowskiego, podkreślił że istotna jest także liczba jego potencjalnych użytkowników, która raczej nie wskazuje na wzrost liczby osób mogących poszerzyć krąg jego użytkowników. Andrzej Żak w artykule opublikowanym w 2019 r. wskazał, że „germańską odmianą językową (ang. language variety), posługuje się ok. 20 rodzimych użytkowników w miasteczku Wilamowice k. Oświęcimia (woj. śląskie, pow. bielski). Są to prawie wyłącznie osoby starsze.". W ramach Narodowego Spisu Pow