← Archiwum druków

Druk nr 1942

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

2025-09-24POSELSKI

Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.

Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.

Najważniejsze wnioski

Projekt ustawy zakłada uchylenie art. 70a ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, który umożliwia nieodpłatne przekazywanie gruntów z zasobów Skarbu Państwa osobom prawnym Kościoła Katolickiego. Celem jest zakończenie mechanizmu rekompensaty za nieruchomości pozostawione na Kresach Wschodnich po II wojnie światowej, który zdaniem wnioskodawców utracił swoje uzasadnienie i stwarza pole do nadużyć. Dodatkowo, projekt przewiduje umorzenie postępowań w sprawie wniosków o przekazanie nieruchomości na podstawie uchylonego przepisu. Wnioskodawcy argumentują, że Kościół Katolicki otrzymał już adekwatne rekompensaty poprzez inne mechanizmy (Fundusz Kościelny i Komisja Majątkowa), a obecny przepis nie jest sprawiedliwy i prowadzi do nieuzasadnionego zwiększenia majątku Kościoła.

Słowa kluczowe i tematy

Fragment treści dokumentu

Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript

SEJM RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Druk nr 1942 Warszawa, 24 września 2025 r. Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - 0 zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy panią posłankę Ewę Szymanowską.

(-) Agnieszka Buczyńska; (-) Elżbieta Burkiewicz; (-) Żaneta Cwalina- Śliwowska; (-) Sławomir Cwik; (-) Bożenna Hołownia; (-) Szymon Hołownia; (-) Rafał Kasprzyk; (-) Aleksandra Leo; (-) Joanna Mucha; (-) Barbara Okuła; (-) Barbara Oliwiecka; (-) Ryszard Petru; (-) Bartosz Romowicz; (-) Ewa Schädler; (-) Marcin Skonieczka; (-) Piotr Paweł Strach; Szymanowska; (-) Paweł Śliz; (-) Wioleta Tomczak; (-) Kamil Wnuk. (-) Ewa Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ USTAWA z dnia.......... .2025 r.

o zmianie ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej Projekt Art. 1. W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966) uchyla się art. 70a. Art. 2. Postępowania w sprawie wniosków, o których mowa w art. 70a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, podlegają umorzeniu z dniem wejścia niniejszej ustawy w życie. Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Uzasadnienie 14 marca 2024 roku Marszałek Sejmu Szymon Hołownia, na mocy art. 6 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U.

z 2022 r. poz. 623), zlecił Najwyższej Izbie Kontroli (dalej jako: „NIK”) przeprowadzenie kontroli finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych ze środków publicznych za lata 2021-2023, ze szczególnym uwzględnieniem Kościoła Katolickiego (kontrola NIK nie obejmowała m.in. spółek Skarbu Państwa). Wyniki tej kontroli NIK opublikowała 15 maja 2025 r.¹ W piśmie do Prezesa NIK Marszałek Sejmu podkreślił, że Konstytucja, obowiązujące w Polsce akty prawa międzynarodowego oraz ustawy gwarantują wolność myśli, sumienia i wyznania, jednocześnie zakazując dyskryminacji z powodu przekonań religijnych.

Polska konstytucja gwarantuje równouprawnienie kościołów i innych związków wyznaniowych oraz nakazuje zachowanie przez władze publiczne bezstronności w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, z jednoczesnym obowiązkiem zapewnienia swobody ich wyrażania w życiu publicznym. Co więcej, władze mają konstytucyjny obowiązek ukształtowania stosunków między państwem a kościołami i związkami wyznaniowymi „na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności”, a także „współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego”.

Projektodawcy stoją na stanowisku, że niedopuszczalne jest nakładanie na kogokolwiek obowiązku finansowego wspierania wspólnot religijnych, a w szczególności zobowiązanie do płacenia podatku kościelnego na rzecz wspólnoty religijnej, z którą podatnik się nie utożsamia, bowiem obywatele mają prawo do swobodnego świadczenia na rzecz kościołów i innych związków wyznaniowych oraz instytucji charytatywno-opiekuńczych.

Biorąc to pod uwagę, Marszałek Sejmu zwrócił się do NIK o zbadanie wydatków publicznych na poszczególne kościoły i inne związki wyznaniowe, ze szczególnym uwzględnieniem Kościoła katolickiego, przez podmioty ustawowo podlegające kontroli NIK. Zgodnie z wynikami kontroli NIK przepływy finansowe w latach 2021-2023, między państwem a związkami wyznaniowymi, wyniosły ok. 17,45 mld zł. Średnio stanowiło to rocznie prawie 6 mld zł, przy czym ok. 95% tych środków, czyli 16,5 mld zł, otrzymał Kościół Katolicki i związane z nim organizacje.

We wskazanej wyżej puli transferów znalazły się sprawy z zakresu nieodpłatnego przekazywania nieruchomości przez wojewodów na rzecz osób prawnych Kościoła Katolickiego na podstawie art. 70a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1966) – dalej u.s.p.k.k. Przepis z art.