Rządowy projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej.
Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.
Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.
Projekt wprowadza specjalne narzędzia ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej przed pozwami i działaniami procesowymi, które mają ją tłumić lub szykanować. Umożliwia m.in. kaucję na koszty procesu, szybsze reagowanie sądu na oczywiście bezzasadne roszczenia oraz udział organizacji społecznych. To rozwiązanie procesowe, skierowane głównie do sporów cywilnych wokół wypowiedzi i działalności publicznej.
Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript
Projekt Ustawa z dnia o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej), ) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa reguluje środki ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej przed dochodzonymi w postępowaniach sądowych w sprawach cywilnych roszczeniami zmierzającymi wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej, w tym przed roszczeniami oczywiście bezzasadnymi, a także przed czynnościami procesowymi stanowiącymi nadużycie prawa procesowego. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do postępowań przewidzianych przez art.
111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365 i 1792 oraz z 2026 r. poz. 178). 3. W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowań w niej określonych stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 i 473), zwanej dalej „Kodeksem postępowania cywilnego”. Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o debacie publicznej, należy przez to rozumieć wszelkie wypowiedzi lub podejmowanie innych działań w ramach wykonywania prawa do wolności wypowiedzi i informacji, wolności twórczości artystycznej i nauki lub wolności zgromadzeń i zrzeszania się, a także działania przygotowawcze, wspierające lub wspomagające, bezpośrednio związane z takimi wypowiedziami lub działaniami, w związku ze sprawą mogącą budzić uzasadnione zainteresowanie społeczne, w szczególności dotyczącą: 1) praw podstawowych, zdrowia publicznego, bezpieczeństwa, środowiska lub klimatu; 2) działań podmiotów będących osobami publicznymi w sektorze publicznym lub prywatnym, w tym osób pełniących funkcje publiczne; 3) działań lub postępowań przed organami stanowiącymi prawo, wykonawczymi lub sądowymi, lub innych postępowań przed organami publicznymi, w tym organami Unii Europejskiej lub państw członkowskich Unii Europejskiej; 4) podejrzenia przestępstwa korupcji, oszustwa lub innych przestępstw albo wykroczeń; 5) działań służących ochronie wartości wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
(Dz. U. poz. 483, z 2001 r. poz. 319, z 2006 r. poz. 1471 oraz z 2009 r. poz. 946) lub art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. poz. 864 i 865, z 2021 r. poz. 1309 i 1852 oraz z 2023 r. poz. 2735), w tym procesów demokratycznych, przed nieuprawnioną ingerencją, w szczególności przez zwalczanie dezinformacji. Art. 3. 1. Sąd na wniosek pozwanego, uwzględniając interesy stron, może zobowiązać powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu, jeżeli pozwany uprawdopodobni, że powództwo zmierza wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej. 2.
Kaucja powinna odpowiadać przewidywanej kwocie zwrotu kosztów procesu zgodnie z art. 14. 3. Do kaucji stosuje się odpowiednio art. 1121 § 1, art. 1123 § 3 i art. 1125–1127 Kodeksu postępowania cywilnego. 4. Sąd rozpoznaje wniosek w terminie dwóch tygodni od dnia jego złożenia. 5. W postanowieniu zobowiązującym do złożenia kaucji sąd oznaczy termin jej złożenia, niedłuższy niż miesiąc od uprawomocnienia się postanowienia. 6. Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza na zabezpieczenie kosztów procesu, pozwany może żądać złożenia dodatkowej kaucji. 7. Na postanowienie w przedmiocie kaucji przysługuje zażalenie.
Zażalenie przysługuje także, jeżeli postanowienie, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, wydał sąd drugiej instancji, z wyjątkiem postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Na postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu. 8. Po bezskutecznym upływie oznaczonego przez sąd terminu sąd odrzuca pozew, orzekając o kosztach jak w przypadku cofnięcia pozwu, z uwzględnieniem art. 14. Art. 4. 1.
Organizacje pozarządowe, mające w zakresie swoich statutowych zadań ochronę wolności słowa lub osób uczestniczących w debacie publicznej, a także organizacje pozarządowe, których zadania statutowe obejmują przedmiot debaty publicznej, w związku z którą toczy się postępowanie, mogą, za zgodą pozwanego wyrażoną na piśmie, przystąpić do niego w toczącym się postępowaniu. 2. Organizacje pozarządowe wymienione w ustępie poprzedzającym, które nie uczestniczą w sprawie, mogą przedstawiać sądowi istotne dla sprawy informacje lub pogląd wyrażony w uchwale lub w oświadczeniu ich należycie umocowanych organów. Art. 5.
Sąd, z urzędu lub na wniosek pozwanego, może uznać postępowanie za zmierzające wyłącznie lub głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej, o czym uprzedza strony obecne na posiedzeniu, biorąc pod uwagę w szczególności: 1) nieproporcjonalność żądania lub nadmierny bądź nieuzasadniony charakter roszczenia; 2) wszczynanie przez powoda, osoby działające na jego rzecz lub z nim powiązane wielu postępowań sądowych, w tym transgranicznych, w któr