Wniosek Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw.
Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.
Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.
Prezydent Andrzej Duda odmówił podpisania ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, która uznawała etnolekt śląski za język regionalny. Prezydent argumentuje to brakiem jednoznacznych dowodów naukowych potwierdzających, że śląski jest odrębnym językiem, a nie dialektem języka polskiego. Podkreśla, że uznanie śląskiego za język regionalny mogłoby prowadzić do podobnych roszczeń ze strony innych grup regionalnych i w obecnej sytuacji geopolitycznej nakazuje szczególną dbałość o tożsamość narodową i język ojczysty. Prezydent odwołuje się do opinii językoznawców, w tym Rady Języka Polskiego, które w większości uznają śląski za dialekt.
Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript
SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 434 Warszawa, 28 maja 2024 r. Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Powiadamiam Pana Marszałka, że działając na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z dnia 26 kwietnia 2024 r. - o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw. W załączeniu przesyłam umotywowany wniosek o ponowne rozpatrzenie tej ustawy przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że do reprezentowania mojego stanowiska w tej sprawie upoważniam Panią Małgorzatę Paprocką Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Z wyrazami szacunku (-) Andrzej Duda Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Andrzej Duda Warszawa, dnia 28 maja 2024 г. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Wniosek Na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. odmawiam podpisania ustawy z dnia 26 kwietnia 2024 r.
o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw. Odmowę podpisania ustawy motywuję następującymi względami. Uzasadnienie Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 10 maja 2024 r., w trybie art. 122 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przedstawił mi do podpisu ustawę z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw. Ustawa została uchwalona z przedłożenia poselskiego (druk sejmowy nr 233). Senat uchwałą z dnia 9 maja 2024 r.
przyjął ustawę bez poprawek. 1 Ustawa uznaje etnolekt śląski za język regionalny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 823). Przedstawiając motywy odmowy podpisania ustawy, przypomnieć należy, że dążenie do nadania etnolektowi śląskiemu statusu języka regionalnego nie jest zjawiskiem nowym. Na przestrzeni ostatnich lat można było zaobserwować natężenie działań zmierzających do zmiany statusu mowy mieszkańców Górnego Śląska i uznania jej za odrębny od polszczyzny język regionalny, jak również do podkreślenia autonomii tego regionu.
Służyły temu liczne, naprzemiennie podejmowane inicjatywy ustawodawcze dotyczące uzyskania statusu mniejszości etnicznej przez społeczność Ślązaków, albo przyznania etnolektowi śląskiemu statusu języka regionalnego. Inicjatywy te rozpatrywane były przez różne opcje polityczne dysponujące ówcześnie większością sejmową, które biorąc pod uwagę uwarunkowania historyczne, polityczne, kulturowe, językowe i społeczne oraz posiłkując się licznymi opiniami ekspertów, dotychczas konsekwentnie odmawiały finalizacji inicjowanych dążeń.
Podkreślano przede wszystkim, że ocena, czy doszło do powstania określonego języka regionalnego, czy też do wyodrębnienia określonej mniejszości etnicznej, musi opierać się na badaniu, czy spełnione zostały kryteria określone w ustawie z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. Ocena taka powinna być dokonana przez specjalistów zajmujących się badaniem języka, kultury i tradycji, a w szczególności językoznawców. To, czy ustawowe kryteria są spełnione, powinno być przedmiotem obiektywnej oceny.
Samo bowiem przekonanie zainteresowanej grupy społecznej, że odróżnia się w sposób istotny od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją, nie jest tu wystarczające.
Mając na uwadze, że w ciągu ostatnich lat stan prawny – ani co do zasady stan faktyczny dotyczący przedmiotowej materii – nie uległ zmianie, zaś projektodawcy kwestionowanej ustawy nie przedstawili nowych badań lub opinii ekspertów, które w sposób jednoznaczny, a przynajmniej w przeważającym zakresie, pozwoliłyby na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uznania etnolektu śląskiego za język regionalny, zasadnym jest odwołanie się do opinii ekspertów powstałych na kanwie proponowanych w tym zakresie na przestrzeni lat rozwiązań prawnych, które przybrały kształt inicjatyw legislacyjnych, i które uważam za reprezentatywne w materii dotyczącej przyznania etnolektowi śląskiemu statusu języka regionalnego.