Interpelacja w sprawie zmiany przepisów prawa w zakresie ponoszenia przez gminy kosztów pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej oraz możliwości egzekwowania tych opłat
Data wpływu: 2025-12-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł interpeluje w sprawie problemu finansowania pobytu w DPS przez gminy, gdy mieszkaniec wnosi 70% dochodu, a pozostałą część dopłaca gmina. Pyta, czy ministerstwo widzi potrzebę zmian legislacyjnych umożliwiających gminom dochodzenie różnicy w kosztach z masy spadkowej mieszkańca DPS.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmiany przepisów prawa w zakresie ponoszenia przez gminy kosztów pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej oraz możliwości egzekwowania tych opłat Interpelacja nr 13933 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zmiany przepisów prawa w zakresie ponoszenia przez gminy kosztów pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej oraz możliwości egzekwowania tych opłat Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 01-12-2025 Gniezno, 1 grudnia 2025 r.
Szanowna Pani Ministro, jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, członek Komisji Polityki Społecznej i Rodziny otrzymałem Stanowisko Rady Gminy Jasieniec w sprawie zmiany przepisów prawa w zakresie ponoszenia przez gminy kosztów pobytu mieszkańców w domu pomocy społecznej oraz możliwości egzekwowania tych opłat. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 2025 poz. 1214 z późn.
zm.) obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej spoczywa w pierwszej kolejności na samym mieszkańcu, a w przypadku osoby małoletniej – na jej przedstawicielu ustawowym, który wnosi opłatę z dochodów dziecka. Jeżeli mieszkaniec nie pokrywa pełnych kosztów pobytu, obowiązek ten przechodzi na członków jego najbliższej rodziny, tj. na małżonka, a następnie na zstępnych przed wstępnymi. W dalszej kolejności zobowiązaną do pokrycia pozostałej części kosztów jest gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.
Zarówno osoby bliskie, jak i gmina nie są jednak zobowiązane do wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec ponosi pełną odpłatność. Wysokość opłaty wnoszonej przez mieszkańca nie może przekroczyć 70 procent jego miesięcznego dochodu. W przypadku małoletniego mieszkańca opłata wnoszona przez przedstawiciela ustawowego z dochodów dziecka również nie może przekraczać tej granicy. Małżonek, zstępni lub wstępni mogą być zobowiązani do współfinansowania pobytu na podstawie pisemnej umowy zawartej z organem gminy.
Wysokość opłaty zależy od sytuacji dochodowej: osoba samotnie gospodarująca musi zachować po opłacie minimum 300 procent kryterium dochodowego, a w przypadku osoby w rodzinie – dochód na osobę nie może spaść poniżej tej samej granicy. Gmina dopłaca różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem pobytu a sumą opłat wniesionych przez osoby zobowiązane. Dodatkowo, w szczególnych przypadkach, opłaty mogą być wnoszone również przez inne osoby, jeżeli wynika to z decyzji administracyjnej lub zawartej umowy.
W przypadku niewywiązywania się osób zobowiązanych z obowiązku opłaty – ustalonego w decyzji administracyjnej lub w umowie – te opłaty zastępczo pokrywa gmina, z której osoba została skierowana do DPS. Wydatki te, zgodnie z przepisami, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Jednocześnie, w oparciu o art. 96 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązek zwrotu poniesionych przez gminę wydatków spoczywa na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń, spadkobiercy – z masy spadkowej, a także na małżonku, zstępnych przed wstępnymi, ale tylko wtedy, gdy zwrot nie nastąpił w pierwszych dwóch przypadkach.
Jednakże przepis ten nie upoważnia gminy do dochodzenia zwrotu wydatków, jakie poniosła w sytuacji, gdy mieszkaniec domu pomocy społecznej – mimo wpłaty ustawowych 70% dochodu – nie pokrywał pełnego kosztu miesięcznego pobytu. Gmina nie może więc wystąpić o zwrot różnicy między średnim kosztem utrzymania a rzeczywiście wniesioną opłatą przez mieszkańca. Rada Gminy Jasieniec uważa, że powyższa kwestia wymaga pilnego uregulowania. W praktyce często dochodzi do sytuacji, w których osoba kierowana do domu pomocy społecznej posiada niski dochód i sumiennie wnosi 70% swojego dochodu, a pozostałą – często znaczną – część dopłaca gmina.
Obciążenie to w skali roku, a tym bardziej w perspektywie wieloletniego pobytu mieszkańca w DPS, stanowi istotny wydatek z budżetu gminy. Dodatkowo często okazuje się, że mieszkaniec DPS był właścicielem majątku, np. gospodarstwa rolnego, który – zgodnie z obowiązującym prawem – po jego śmierci przechodzi na spadkobierców nieuczestniczących w kosztach utrzymania ani przed, ani po śmierci podopiecznego.
Poseł wyraża zaniepokojenie niską aktywnością fizyczną dzieci i młodzieży, powołując się na raport "WF z AWF". Pyta o konkretne działania MEN w celu realizacji rekomendacji raportu i poprawy kondycji fizycznej uczniów, szczególnie w klasach 1-3.
Poseł pyta ministra o planowaną nowelizację ustawy o broni i amunicji, zwracając uwagę na brak regulacji dotyczących korzystania z broni przez zawodników biathlonu. Podkreśla konieczność dostosowania przepisów do specyfiki tej dyscypliny sportu oraz odnosi się do propozycji zmian zgłoszonych przez Polski Związek Biathlonu.
Poseł pyta o to, czy ustawa o najmie krótkoterminowym umożliwi wspólnotom mieszkaniowym wymaganie zgody na wynajem krótkoterminowy od właścicieli. Wyraża zaniepokojenie brakiem regulacji prawnych dla najmu krótkoterminowego i oczekuje odpowiedzi na pytanie o uprawnienia wspólnot mieszkaniowych w tej kwestii.
Poseł Tomaszewski interweniuje w sprawie masowego wpływu anonimowych wniosków o dostęp do informacji publicznej drogą elektroniczną, co obciąża urzędy. Pyta, czy ministerstwo rozważa zmiany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, aby zapobiec nadużyciom i usprawnić działanie administracji.
Poseł pyta o postęp prac nad ustawą, która zrównałaby emeryturę podstawową KRUS z minimalną emeryturą ZUS (100% zamiast 90%), argumentując, że obecny stan prawny jest niesprawiedliwy i prowadzi do tego, że emerytury rolnicze często nie osiągają minimum socjalnego. Poseł podkreśla, że poprzednie zmiany prawne negatywnie wpłynęły na świadczenia emerytalne rolników.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawach. Został on skierowany do Komisji Finansów Publicznych przez Marszałka Sejmu i rozpatrzony na posiedzeniu komisji. Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm. Celem zmian nie jest sprecyzowany w tym fragmencie, ale dotyczy on obszaru finansów publicznych.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu dostosowanie przepisów do wymogów Krajowego Planu Odbudowy (KPO) oraz wprowadzenie szeregu zmian technicznych i doprecyzowujących w zakresie finansów publicznych. Nowelizacja dotyczy m.in. klasyfikacji dochodów i wydatków publicznych, zasad planowania i wykonywania budżetu, gospodarowania środkami europejskimi, a także kontroli nad wydatkami inwestycyjnymi. Wprowadza się obowiązek sporządzania oceny inwestycji dla projektów finansowanych ze środków publicznych powyżej określonej kwoty, a także zmiany w zakresie rezerw celowych i dotacji. Celem jest zwiększenie efektywności i transparentności w zarządzaniu środkami publicznymi.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.