Interpelacja w sprawie systemowych ograniczeń w dostępie do asystentury osobistej osób z niepełnosprawnościami
Data wpływu: 2026-02-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy systemowych ograniczeń w dostępie do asystentury osobistej dla osób z niepełnosprawnościami, wskazując na niespójność z Konwencją ONZ i postulując stabilne, ogólnopolskie rozwiązanie. Poseł kwestionuje doraźny charakter wsparcia, niskie limity godzin, uznaniowość decyzji administracyjnych i brak ciągłości programów, domagając się reformy systemu.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemowych ograniczeń w dostępie do asystentury osobistej osób z niepełnosprawnościami Interpelacja nr 15210 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie systemowych ograniczeń w dostępie do asystentury osobistej osób z niepełnosprawnościami Zgłaszający: Przemysław Drabek, Dariusz Stefaniuk, Agnieszka Górska, Magdalena Filipek-Sobczak, Agata Wojtyszek Data wpływu: 09-02-2026 Szanowna Pani Minister, asystentura osobista osób z niepełnosprawnościami miała stanowić jeden z kluczowych instrumentów realizacji prawa do niezależnego życia, włączenia społecznego oraz wyrównywania szans.
Rozwiązanie to pozostaje w pełnej zgodności z Konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, ratyfikowaną przez Rzeczpospolitą Polską, która zobowiązuje państwo do zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami realnego wsparcia umożliwiającego samodzielne funkcjonowanie i pełny udział w życiu społecznym. W praktyce jednak funkcjonowanie asystentury osobistej w Polsce coraz częściej odbiega od założeń, na których miała się opierać.
Zamiast stabilnego, powszechnego i opartego na indywidualnej ocenie potrzeb systemu, mamy do czynienia z rozwiązaniem o charakterze doraźnym, limitowanym i silnie uzależnionym od decyzji administracyjnych oraz możliwości finansowych samorządów. Zgłaszane przez osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów problemy wskazują na szereg barier, które w praktyce prowadzą do wykluczenia znacznej części osób potrzebujących wsparcia.
Do najczęściej wskazywanych należą m.in.: rażąco niskie limity godzin asystenckich, całkowicie nieadekwatne do rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, formalne kryteria wykluczające dostęp do asystentury ze względu na wiek, sytuację rodzinną lub określone kategorie niepełnosprawności, brak ciągłości wsparcia wynikający z czasowego charakteru programów asystenckich oraz ich uzależnienia od konkursów i decyzji samorządów, uznaniowość decyzji administracyjnych, często bez rzetelnego i przejrzystego uzasadnienia odmów lub ograniczeń zakresu przyznanej pomocy.
Szczególnie niepokojącą praktyką jest stosowanie zasady kolejności zgłoszeń jako jednego z kluczowych kryteriów dostępu do asystentury. W efekcie osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunowie zmuszeni są do fizycznego oczekiwania na możliwość złożenia wniosku, często od wczesnych godzin porannych. Tego rodzaju rozwiązania mają charakter upokarzający, naruszają godność osób potrzebujących wsparcia i pozostają w sprzeczności z ideą niezależnego życia oraz równego dostępu do pomocy publicznej.
Należy podkreślić, że za każdą decyzją odmowną lub ograniczeniem liczby godzin asystenckich stoją konkretne dramaty codzienności: osoby, które nie mogą opuścić domu, opiekunowie rezygnujący z pracy zawodowej, rodziny funkcjonujące na granicy fizycznego i psychicznego wyczerpania. Brak realnego wsparcia w dłuższej perspektywie generuje znacznie wyższe koszty zdrowotne, społeczne i ekonomiczne, a także prowadzi do trwałego wykluczenia osób z niepełnosprawnościami z rynku pracy, edukacji i życia społecznego.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Czy ministerstwo planuje odejście od czasowych programów asystentury osobistej na rzecz ogólnopolskiego, stabilnego i systemowego rozwiązania gwarantującego ciągłość wsparcia? Czy prowadzone są prace nad wprowadzeniem indywidualnej, rzetelnej oceny potrzeb osób z niepełnosprawnościami jako podstawy do ustalania zakresu asystentury, zamiast sztywnych limitów godzin? Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu wyeliminowania uznaniowości decyzji administracyjnych oraz zapewnienia przejrzystych i jednolitych kryteriów przyznawania asystentury na terenie całego kraju?
Czy rozważane jest zniesienie zasady kolejności zgłoszeń jako kryterium dostępu do asystentury osobistej, która w praktyce prowadzi do naruszania godności osób z niepełnosprawnościami? W jaki sposób ministerstwo zamierza realizować zobowiązania wynikające z Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami w zakresie prawa do niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w społeczeństwie? Czy planowane jest zwiększenie środków finansowych na asystenturę osobistą oraz zapewnienie ich dystrybucji w sposób niwelujący nierówności pomiędzy poszczególnymi gminami i regionami?
Posłowie pytają Ministra Sprawiedliwości o nieprawidłowości w Okręgowym Ośrodku Wychowawczym w Pszczynie-Łące, w tym o sprawowanie opieki nad nieletnimi przez osoby pod wpływem alkoholu i o powołanie osoby pełniącej obowiązki dyrektora. Żądają wyjaśnień dotyczących procedur, kryteriów oraz ewentualnych rekomendacji politycznych przy obsadzie stanowiska.
Poseł Drabek pyta Ministra Obrony Narodowej o plany Ministerstwa dotyczące monitorowania przestrzeni powietrznej, zwłaszcza w kontekście włączenia lokalnych OSP, modernizacji systemów radarowych w południowej Polsce oraz edukacji rolników i leśników na temat postępowania w przypadku znalezienia szczątków obiektów latających. Poseł oczekuje informacji o planowanych działaniach, finansowaniu i harmonogramie.
Poseł Drabek wyraża zaniepokojenie drastycznym obcięciem funduszy z Funduszu Pracy dla Powiatowego Urzędu Pracy w Żywcu w roku 2026, co jego zdaniem negatywnie wpłynie na rynek pracy w regionie. Pyta o przyczyny tej decyzji, analizę jej skutków i plany ministerstwa dotyczące zwiększenia finansowania oraz zapobiegania ograniczeniu programów aktywizacji zawodowej.
Poseł pyta o plany zwiększenia dotacji dla GOPR w Beskidach na zakup sprzętu ratowniczego oraz o regulacje prawne dotyczące szlaków turystycznych, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa. Podkreśla rosnący ruch turystyczny i potrzebę zwiększenia bezpieczeństwa w regionie.
Poseł pyta o postęp modernizacji linii kolejowej nr 139 na odcinku Bielsko-Biała - Zwardoń, w tym o przebudowę dworców, zwiększenie częstotliwości połączeń PKP Intercity oraz środki na poprawę bezpieczeństwa przejazdów kolejowych. Podkreśla znaczenie tej linii dla regionu i oczekuje konkretnych informacji na temat planów i harmonogramu realizacji inwestycji.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie dwóch komisji sejmowych (Komisji Polityki Senioralnej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny) dotyczące Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2024. Komisje, po rozpatrzeniu informacji i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o przyjęcie tejże Informacji. Dokument nie proponuje zmian prawnych, a jedynie rekomenduje akceptację raportu o sytuacji seniorów.
Dokument stanowi informację Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. Został przekazany Marszałkowi Sejmu przez Prezesa Rady Ministrów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w parlamencie. Dokument ten służy raportowaniu i ocenie efektywności istniejących przepisów dotyczących wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. Celem jest monitorowanie i potencjalna modyfikacja polityki w tym obszarze.
Przedstawiony dokument jest sprawozdaniem Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu dotyczącym Raportu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) z realizacji obowiązku zapewnienia udogodnień w programach telewizyjnych w latach 2019-2024. Komisja, po rozpatrzeniu Raportu KRRiT, wnosi o jego przyjęcie przez Wysoki Sejm. Sprawozdanie nie wprowadza bezpośrednich zmian prawnych, a jedynie rekomenduje przyjęcie raportu oceniającego realizację istniejących obowiązków związanych z dostępnością programów telewizyjnych.
Przedstawiony dokument to raport Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) dla Marszałka Sejmu, dotyczący realizacji obowiązku zapewnienia udogodnień w programach telewizyjnych w latach 2019-2024. Raport, przygotowany na podstawie ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji z 2018 roku, odnosi się do art. 18a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji i obejmuje analizę możliwości zwiększenia poziomu udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami wzroku lub słuchu w kwartalnym czasie nadawania programu. Głównym celem raportu jest ocena dotychczasowego stanu wdrażania udogodnień i przedstawienie ewentualnych rekomendacji w zakresie ich rozszerzenia.