Interpelacja w sprawie przyspieszenia prac nad wykazem czasopism naukowych
Data wpływu: 2026-02-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Łukasz Litewka interweniuje w sprawie opóźnienia publikacji aktualnego wykazu czasopism naukowych, podkreślając negatywne konsekwencje dla naukowców i ewaluacji. Pyta o harmonogram prac, kryteria oceny czasopism, procedurę zgłaszania czasopism do wykazu oraz koszty ponoszone przez uczelnie na bazy danych i systemy dydaktyczne.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie przyspieszenia prac nad wykazem czasopism naukowych Interpelacja nr 15355 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie przyspieszenia prac nad wykazem czasopism naukowych Zgłaszający: Łukasz Litewka Data wpływu: 16-02-2026 Szanowny Panie Ministrze, w związku z wypowiedzią dr Karoliny Zioło-Pużuk pragnę zwrócić uwagę na pilną potrzebę przyspieszenia prac nad kolejną wersją wykazu czasopism naukowych, a przynajmniej głównych wytycznych dotyczących planowanych zmian. Trwa kolejny okres ewaluacji, a warunki oceny nie powinny być modyfikowane w jego trakcie.
Co więcej, proces publikacyjny często trwa kilkanaście miesięcy, dlatego nagła zmiana zasad może negatywnie odbić się na decyzjach podejmowanych dziś przez naukowców oraz na przebiegu rozpoczętych już procesów redakcyjnych. Transparentność procedury i jasne reguły aktualizacji pozwoliłyby badaczom trafniej planować strategie publikacyjne i kierować prace do czasopism istotnych nie tylko z perspektywy polskiej nauki, lecz także rozpoznawalnych międzynarodowo. Obowiązujący wykaz w wielu obszarach jest dziś przestarzały.
W międzyczasie zmieniły się wskaźniki bibliometryczne, pojawiły się nowe czasopisma, a część dotychczasowych tytułów zmieniła profil lub jakość procesu wydawniczego. Jednocześnie na liście nadal pozostają czasopisma, które nie odzwierciedlają aktualnych standardów rozpoznawalności i oddziaływania, natomiast brakuje tytułów rozwijających się, cenionych międzynarodowo, lecz słabiej punktowanych w polskim systemie.
To tworzy błędne koło: polscy naukowcy rezygnują z publikowania w obiecujących, uznanych na świecie czasopismach, ponieważ jest to niekorzystne z punktu widzenia ewaluacji, co w konsekwencji ogranicza widoczność polskiej nauki i hamuje jej rozwój. Warto także zwrócić uwagę na rolę czasopism, które pełnią funkcję „wejścia do systemu” dla młodych naukowców stawiających pierwsze kroki w publikowaniu. Zbyt ostry próg wymagań, przy braku realnego wsparcia i przejrzystych ścieżek rozwoju, może prowadzić do sytuacji, w której długotrwały proces recenzyjny kończy się brakiem publikacji.
Taki rezultat nie tylko opóźnia rozwój kariery, lecz także zwiększa frustrację i zniechęcenie. Uporządkowanie tej warstwy systemu, nawet poprzez niską, ale racjonalną punktację wybranych tytułów spełniających podstawowe standardy, mogłoby realnie usprawnić proces wchodzenia młodych badaczy do obiegu naukowego. Osobnym problemem jest zjawisko płacenia bardzo wysokich opłat (sięgających kilkunastu tysięcy złotych) za publikacje w czasopismach o słabej renomie międzynarodowej, które jednocześnie posiadają wysoką punktację w krajowym systemie.
Powstaje wówczas silna zachęta do „kupowania punktów” zamiast budowania jakości i rozpoznawalności badań. Taka praktyka może być szczególnie atrakcyjna dla podmiotów nastawionych przede wszystkim na wynik ewaluacyjny, co w dłuższej perspektywie obniża wiarygodność systemu i wypacza cele polityki naukowej. Kolejna kwestia dotyczy ponoszenia przez uczelnie kosztów dostępu do programów i narzędzi, które często dublują się między instytucjami. Uważam, że bardziej efektywne byłoby centralne zarządzanie częścią takich usług oraz prowadzenie wspólnych negocjacji, zwłaszcza na rzecz uczelni publicznych.
Pozwoliłoby to obniżyć koszty, ujednolicić standardy i zapewnić mniejszym podmiotom szerszy dostęp do zasobów wiedzy. W związku z powyższym proszę o odniesienie się do wskazanych problemów oraz udzielenie odpowiedzi na pytania: Kiedy, w konkretnym terminie (data dzienna), planowana jest publikacja nowej wersji wykazu czasopism naukowych? Jak często odbywają się posiedzenia Komisji Ewaluacji Nauki (KEN) oraz jaki jest przyjęty harmonogram jej prac w 2026 r.?
Proszę również wskazać, na których posiedzeniach (z podaniem dat posiedzeń) i jakie konkretne działania lub decyzje zostały podjęte w kontekście przygotowania nowej wersji wykazu czasopism (np. rozpoczęcie prac, przyjęcie założeń, konsultacje, uzgodnienia kryteriów, rekomendacje). Czy czasopisma będą mogły samodzielnie zgłaszać chęć uwzględnienia w procesie oceny i ujęcia w wykazie, w szczególności dotyczy to mniejszych czasopism o profilu naukowym, pełniących istotną rolę dla młodych naukowców? Jeśli tak, jaka będzie formalna procedura, terminy oraz wymagane dokumenty?
Posłowie pytają o zasadność planowanej sprzedaży aktywów energetycznych JSW KOKS SA, kwestionując jej wpływ na bezpieczeństwo energetyczne spółki i państwa oraz stabilność zatrudnienia. Wyrażają obawy co do konsekwencji ekonomicznych i strategicznych tej decyzji dla regionu i konkurencyjności spółki.
Poseł wyraża zaniepokojenie polityką sprzedażową JSW Koks SA, sugerując niekorzystne praktyki, takie jak sprzedaż koksu poniżej kosztów produkcji oraz pobieranie prowizji przez JSW SA. Pyta o powody kontynuowania takiej polityki i dlaczego nie ograniczono produkcji koksu w celu minimalizacji strat.
Poseł Litewka pyta ministra sprawiedliwości o nadzór nad prokuraturą w kontekście skarg obywateli na ZUS w sprawie waloryzacji składek emerytalnych i rozbieżności interpretacyjnych. Poseł kwestionuje procedury nadzorcze oraz standardy rozpatrywania wniosków o nadzwyczajne środki prawne w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Posłowie pytają o szczegóły porozumienia między MON a PZŁ, w szczególności o popularyzację obronności, udostępnianie strzelnic, projekty szkoleniowe, wsparcie MON dla PZŁ oraz planowane działania i koszty z tym związane. Kwestionują efektywność i koszty realizacji porozumienia.
Poseł Łukasz Litewka krytykuje odwołanie przetargów na OPR-y i przekazanie gruntów państwowym instytutom, obawiając się negatywnych skutków społeczno-gospodarczych i utraty dorobku rolnictwa. Pyta ministra o analizę skutków decyzji i plany zapobiegania negatywnym konsekwencjom.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy zakłada utworzenie Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego poprzez przekształcenie istniejącej Akademii Sztuki Wojennej. Celem jest stworzenie wiodącego ośrodka rozwoju myśli strategicznej, innowacji technologicznych i interdyscyplinarnych badań nad bezpieczeństwem, zdolnego do kształcenia kadr na najwyższym poziomie. Ustawa przewiduje zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i badawczej, a także praw i obowiązków Akademii. Uniwersytet ma wzmocnić obronność państwa, rozwijać kompetencje cyfrowe i wspierać współpracę międzynarodową.