Interpelacja w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia
Data wpływu: 2026-02-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Kozłowska interweniuje w sprawie nierównego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego, argumentując, że obecny system punktacji i brak dostępu do tłumaczy PJM dyskryminuje tę grupę. Pyta o planowane działania ministerstwa w celu poprawy dostępności komunikacyjnej i wprowadzenia sprawiedliwych kryteriów oceny.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia Interpelacja nr 15371 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zapewnienia równego dostępu osób głuchych do świadczenia wspierającego oraz poprawy dostępności komunikacyjnej w procedurze orzekania o poziomie potrzeby wsparcia Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska Data wpływu: 16-02-2026 Szanowna Pani Minister, na podstawie art.
192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie istotnych problemów, z jakimi spotykają się osoby głuche posługujące się polskim językiem migowym (PJM) w procesie orzekania o poziomie potrzeby wsparcia uprawniającym do świadczenia wspierającego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie wspierające przysługuje osobom, które uzyskają w decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów . Wysokość świadczenia jest uzależniona od liczby przyznanych punktów: im wyższa punktacja, tym wyższa procentowa stawka świadczenia w odniesieniu do renty socjalnej (ok.
40%-220% renty socjalnej). Progi przyznania prawa do świadczenia są zaś stopniowane w czasie – w kolejnych latach świadczenie przysługuje osobom z kolejnymi niższymi zakresami punktów. W praktyce mechanizm punktacji opiera się na ocenie zakresu potrzeb wsparcia osoby z niepełnosprawnością przez komisję WZON. Jednak osoby głuche, mimo realnych barier komunikacyjnych i społecznych, bardzo często uzyskują zbyt niską liczbę punktów , co skutkuje brakiem kwalifikacji do świadczenia lub przyznaniem go w zbyt niskiej wysokości.
Fakt ten jest w dużej mierze efektem systemowego traktowania niepełnosprawności osób głuchych w ten sam sposób jak niepełnosprawności o innej charakterystyce (np. ruchowej), co prowadzi do sytuacji, w której osoby głuche są automatycznie uznawane w ocenach funkcjonowania za niewystarczająco niepełnosprawne, aby uzyskać świadczenie , mimo że ich codzienne funkcjonowanie jest istotnie ograniczone przez barierę komunikacyjną i brak dostępu do informacji w języku migowym.
Takie zrównanie jest niesprawiedliwe, ponieważ brak niepełnosprawności ruchowej nie umniejsza ograniczeń wynikających z izolacji komunikacyjnej, społecznej i barier dostępu do usług publicznych, a mimo to w obecnym systemie wpływa na niższą punktację i brak dostępu do wsparcia . Problem ten potęguje niedostateczny dostęp do tłumaczy PJM lub mediatorów komunikacyjnych podczas wszystkich etapów postępowania WZON.
Osoby głuche, które nie posługują się językiem mówionym w stopniu umożliwiającym pełne przedstawienie swoich potrzeb, często nie są w stanie w pełni zakomunikować swojej sytuacji życiowej i funkcjonowania, co prowadzi do obniżenia punktacji lub całkowitego braku kwalifikacji do świadczenia. Niedobór certyfikowanych tłumaczy PJM, brak obowiązku ich obecności w komisjach oraz brak odpowiednich standardów postępowania powodują, że osoby głuche są w praktyce wykluczane z systemu wsparcia, mimo że celem świadczenia wspierającego jest właśnie zapewnienie pomocy osobom z ograniczoną samodzielnością.
Dodatkowo brak jednolitych standardów oceny funkcjonowania osób głuchych oraz niewystarczająca wiedza członków komisji na temat specyfiki życia osób głuchych skutkują często niepełną oceną rzeczywistych barier, w tym trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu kontaktów społecznych, zawodowych czy korzystaniu z usług publicznych. W efekcie osoby głuche rywalizują w punktacji z osobami, których deficyty są lepiej odzwierciedlone w systemie oceny, co prowadzi do dalszej dyskryminacji przez sam system przyznawania świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami: Jakie działania planuje ministerstwo, aby zapewnić osobom głuchym pełną możliwość komunikacji i właściwe uwzględnienie ich specyfiki podczas ustalania poziomu potrzeby wsparcia? Czy przewidziano obowiązkowe zapewnienie tłumacza PJM lub mediatora komunikacyjnego na wszystkich etapach postępowania WZON, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie posługuje się PJM? Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia liczby certyfikowanych tłumaczy PJM oraz zapewnienia ich jakości i dostępności w systemie orzekania o potrzebie wsparcia?
Posłanka interweniuje w sprawie braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, co powoduje utrudnienia w ich codziennym funkcjonowaniu. Pyta ministerstwo o planowane działania legislacyjne mające na celu rozwiązanie tego problemu i zapewnienie ciągłości uprawnień.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie wzrostem popularności pojazdów niewymagających prawa jazdy i ich wpływem na bezpieczeństwo ruchu drogowego, szczególnie w kontekście kierowców bez uprawnień lub z ograniczeniami. Pytają ministra o monitoring tego zjawiska, analizę wypadków i rozważenie zmian legislacyjnych dotyczących wymagań dla kierujących mikrosamochodami.
Posłowie pytają o funkcjonowanie systemu świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnością słuchu, podnosząc problem niedostatecznego uwzględnienia specyfiki ich potrzeb w kryteriach oceny. Domagają się analizy i ewentualnych zmian w systemie, aby lepiej odpowiadał on na bariery komunikacyjne i społeczne, z jakimi mierzą się osoby głuche.
Posłanka interweniuje w sprawie problemów z ciągłością uprawnień wynikających z kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, pytając o stanowisko ministerstwa oraz potencjalne działania mające na celu poprawę sytuacji osób oczekujących na nową kartę. Wyraża zaniepokojenie sytuacjami, w których osoby uprawnione czasowo tracą możliwość korzystania z miejsc parkingowych dla niepełnosprawnych.
Posłanki Kozłowska i Wojciechowska interweniują w sprawie rolników z wieloletnim stażem pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych, którzy napotykają trudności w udowodnieniu tego stażu do celów pracowniczych. Pytają, czy ministerstwo zamierza doprecyzować przepisy i usprawnić procedury, aby zapewnić rolnikom sprawiedliwe traktowanie i uwzględnienie ich dorobku zawodowego.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy dotyczy informacji o funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych w Polsce w latach 2022-2024. Analizuje on aspekty prawne, liczbę spółdzielni, zatrudnienie, działalność, instrumenty wsparcia oraz realizację programów publicznych przez te podmioty. Celem raportu jest monitorowanie i udoskonalanie rozwiązań prawnych i instytucjonalnych dla spółdzielni socjalnych. Informacja jest wymagana przez art. 19a ustawy o spółdzielniach socjalnych i pozwala na programowanie strategicznych rozwiązań wspierających rozwój sektora ekonomii społecznej.
Przedstawiony dokument jest sprawozdaniem Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu dotyczącym Raportu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) z realizacji obowiązku zapewnienia udogodnień w programach telewizyjnych w latach 2019-2024. Komisja, po rozpatrzeniu Raportu KRRiT, wnosi o jego przyjęcie przez Wysoki Sejm. Sprawozdanie nie wprowadza bezpośrednich zmian prawnych, a jedynie rekomenduje przyjęcie raportu oceniającego realizację istniejących obowiązków związanych z dostępnością programów telewizyjnych.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych, które zostały wprowadzone w związku z pomocą obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Jednocześnie wprowadza zmiany w szeregu innych ustaw, regulujących m.in. system oświaty, udzielanie cudzoziemcom ochrony, świadczenia rodzinne i opiekę zdrowotną. Celem jest dostosowanie przepisów do zmieniającej się sytuacji oraz zakończenie stanu nadzwyczajnego wprowadzonego w związku z kryzysem uchodźczym. Nowe przepisy regulują m.in. zasady nadawania numeru PESEL, wygaszania ochrony czasowej oraz dostępu do usług cyfrowych dla beneficjentów ochrony czasowej.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.