Interpelacja w sprawie rzeczywistego (efektywnego) obciążenia podatkiem CIT w Polsce na tle państw UE oraz wpływu konstrukcji podstawy opodatkowania (w tym NKUP, podatku minimalnego, ulg i preferencji) na konkurencyjność inwestycyjną polskich spółek
Data wpływu: 2026-02-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy wysokiego i nieprzewidywalnego obciążenia podatkiem CIT w Polsce w porównaniu do innych krajów UE, pomimo nominalnie niższych stawek. Poseł pyta o definicje "efektywnego CIT" stosowane przez Ministerstwo Finansów, porównania z UE oraz plany uproszczenia zasad podatkowych i zwiększenia konkurencyjności systemu CIT.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie rzeczywistego (efektywnego) obciążenia podatkiem CIT w Polsce na tle państw UE oraz wpływu konstrukcji podstawy opodatkowania (w tym NKUP, podatku minimalnego, ulg i preferencji) na konkurencyjność inwestycyjną polskich spółek Interpelacja nr 15383 do ministra finansów i gospodarki w sprawie rzeczywistego (efektywnego) obciążenia podatkiem CIT w Polsce na tle państw UE oraz wpływu konstrukcji podstawy opodatkowania (w tym NKUP, podatku minimalnego, ulg i preferencji) na konkurencyjność inwestycyjną polskich spółek Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Grzegorz Lorek Data wpływu: 16-02-2026 Szanowny Panie Ministrze, w debacie publicznej pojawia się teza, że mimo nominalnej stawki CIT 19% (oraz 9% dla części podatników), rzeczywiste, efektywne obciążenie podatkiem dochodowym od osób prawnych dla wielu przedsiębiorstw – zwłaszcza większych – jest istotnie wyższe, a jednocześnie mniej przewidywalne niż w szeregu państw Europy Zachodniej, które formalnie mają wyższe stawki nominalne, lecz w praktyce oferują stabilniejsze reguły podstawy opodatkowania, bardziej neutralne zasady kosztowe oraz konkurencyjne instrumenty wspierające innowacje (np.
systemy typu Innovation/Patent Box). W przestrzeni eksperckiej funkcjonuje przy tym wiele różnych definicji „realnego CIT”, co powoduje nieporozumienia i – co gorsza – utrudnia podejmowanie racjonalnych decyzji inwestycyjnych przez polskie firmy. „Realny CIT” bywa rozumiany jako: 1) stawka nominalna (ustawowa), 2) efektywna stopa podatkowa liczona na podstawie sprawozdań (podatek bieżący/wynik księgowy), 3) efektywne stopy „modelowe” (np.
wskaźniki OECD typu EATR/EMTR – forward-looking, dla typowej inwestycji), 4) CIT w relacji do PKB lub CIT w relacji do nadwyżki operacyjnej (miary makro), 5) łączne opodatkowanie zysku spółki i wspólnika (CIT + PIT od dywidendy oraz warianty typu estoński CIT).
Jednocześnie w Polsce w ostatnich latach nałożyło się kilka zjawisk istotnych dla efektywnego opodatkowania: - rozbudowa katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów (NKUP) oraz ograniczeń w zaliczaniu kosztów (limity, warunki, progi, domniemania), - wprowadzenie i modyfikacje instrumentów typu podatek minimalny i/lub innych mechanizmów antyoptymalizacyjnych wpływających na podstawę opodatkowania, - zwiększenie znaczenia obowiązków dokumentacyjnych i ryzyk (m.in.
ceny transferowe, WHT, należyta staranność), co podnosi „koszt zgodności” i ryzyko sporu, - równoległe funkcjonowanie wielu ulg i preferencji (B+R, IP Box, robotyzacja, prototyp, ekspansja, ulgi proinnowacyjne), które w teorii mogą obniżać efektywne opodatkowanie, ale w praktyce bywają trudne do zastosowania lub niepewne interpretacyjnie, - oraz zmiany sektorowe – w szczególności regulacje dotyczące sektora bankowego, gdzie według doniesień medialnych i rynkowych miały zostać wprowadzone podwyższone stawki CIT dla banków w latach 2026–2027.
W ocenie wielu przedsiębiorców i doradców powyższe czynniki powodują, że przewidywalność obciążenia CIT w Polsce jest niższa niż w części państw UE, a to z kolei przekłada się na decyzje o lokowaniu inwestycji, przenoszeniu funkcji i aktywów niematerialnych oraz strukturze finansowania. OECD w ramach publikacji Corporate Tax Statistics prezentuje m.in. podejście do porównywania systemów poprzez modelowe efektywne stopy opodatkowania inwestycji (EATR/EMTR) oraz opisuje, że konstrukcja bazy (np. amortyzacja, ulgi, instrumenty typu ACE) może istotnie zmieniać efektywne opodatkowanie.
OECD wskazuje, że różnice w bazie podatkowej (amortyzacja, ulgi, konstrukcja systemu) mogą istotnie wpływać na efektywne opodatkowanie i zachowania inwestycyjne, dlatego rzetelne i publiczne przedstawienie danych przez MF jest konieczne dla uczciwej oceny systemu. Wobec powyższego uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Jaką definicję „efektywnego CIT” stosuje Ministerstwo Finansów w analizach porównawczych i ocenie konkurencyjności podatkowej Polski? Proszę wskazać, czy MF posługuje się miarami: - opartymi o dane sprawozdawcze (ex post), - modelowymi (ex ante – np.
EATR/EMTR), - makro (CIT/PKB), - oraz miarą łączną CIT+PIT (zysk spółki i wspólnika). 2. Czy MF prowadzi cykliczne porównania Polski z państwami UE w zakresie efektywnego CIT, w szczególności dla inwestycji produkcyjnych oraz inwestycji w aktywa niematerialne (IP)? Jeśli tak – proszę o udostępnienie ostatnich 3 analiz (lub wskazanie miejsca publikacji). 3. Czy MF wykorzystuje lub weryfikuje dane OECD z Corporate Tax Statistics (w tym bazę CIT Rates Database i rozdziały o efektywnych stopach podatkowych)? Jeśli tak – proszę wskazać, w jaki sposób MF interpretuje te wskaźniki w odniesieniu do Polski. 4.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Posłanka Anna Gembicka pyta o skalę wykluczenia cyfrowego w województwie kujawsko-pomorskim w porównaniu do średniej krajowej oraz o działania podejmowane w celu jego minimalizacji. Domaga się szczegółowych danych statystycznych dotyczących dostępu do usług powszechnych w regionie na przestrzeni lat.
Posłowie pytają Ministra Rolnictwa o rekomendacje Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w projekcie "Strategii ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce", wyrażając obawy co do wpływu strategii na rolnictwo i bezpieczeństwo żywnościowe. Domagają się informacji o uwzględnieniu skutków ekonomicznych dla rolników i ewentualnych rekompensatach.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.