Interpelacja w sprawie nieprawidłowości przy budowie infrastruktury lotniskowej dla samolotów F-35

Szanowny Panie Ministrze,

w nawiązaniu do interpelacji nr 8310 Pana Posła Michała Moskala w sprawie przystosowania wojskowej infrastruktury lotniskowej do stacjonowania samolotów wielozadaniowych F-35 produkcji firmy Lockheed Martin, po dokonaniu dogłębnej analizy treści odpowiedzi należy stwierdzić, iż nie była ona rzeczowa, a wręcz unikała wskazania odpowiedzi na zawarte tam wątpliwości. Mianowicie, fakt, że wybór XPS został dokonany pomimo oczywistej niższej jakości, a jego jedyną przewagą była niższa cena, rodzi poważne wątpliwości co do uczciwości, przejrzystości i bezstronności procesu decyzyjnego. Można odnieść wrażenie, że kluczowym celem była redukcja kosztów poprzez zakup materiału nieodpowiedniego, przedstawianego jako równoważny, przy całkowitym pominięciu kryteriów bezpieczeństwa i trwałości. Takie działanie jest nie tylko skandaliczne, ale także potencjalnie niezgodne z prawem, gdyż narusza podstawowe zasady racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi oraz procedury zapewnienia bezpieczeństwa obiektów wojskowych. Z udzielonych przez MON wyjaśnień wynika, iż zmiana materiału została zakwalifikowana jako „nieistotna” i wprowadzona bez konieczności uzyskiwania nowego pozwolenia na budowę.

Z informacji, jakie są w moim posiadaniu, wynika, że:

- zmiana dotyczyła krytycznego komponentu konstrukcyjnego mającego bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo obiektu i użytkowników, brak jest pełnej i formalnej analizy ryzyka oraz weryfikacji zgodności z normami NATO,

- nie uzyskano pisemnego potwierdzenia od Lockheed Martin, że zmiana materiału jest dopuszczalna,

- mimo ostrzeżeń, w tym sygnałów przesłanych przez ambasadę USA (kwiecień 2025 r.), prace były kontynuowane, co dowodzi zignorowania realnych zagrożeń; wybór materiału mógł być podyktowany wyłącznie czynnikami ekonomicznymi, bez uwzględnienia bezpieczeństwa i wymogów technicznych,

- dokonana zmiana grozi poważnym obniżeniem trwałości i bezpieczeństwa infrastruktury,

- zmiana grozi bezpośrednim zagrożeniem dla personelu i sprzętu,

- możliwa jest utrata zdolności operacyjnej Sił Zbrojnych RP i realizacji zobowiązań NATO,

- powstaje ryzyko narażenia państwa na znaczne straty finansowe i wizerunkowe.

W związku z powyższymi kwestiami przedstawiam pytania wymagające bardzo pilnego wyjaśnienia w związku z faktem, że już miesiące dzielą Polskę od wejścia w posiadanie myśliwców Lockheed Martin F-35:

1. Na jakiej podstawie technicznej i prawnej zakwalifikowano zmianę materiału izolacyjnego hangarów jako „nieistotną”, mimo że dotyczy ona strategicznego elementu infrastruktury wojskowej SZ RP?

2. Czy przeprowadzono formalną analizę ryzyka, obejmującą odporność ogniową, nasiąkliwość, pełzanie oraz zdolność do tworzenia bariery elektromagnetycznej, zgodnie z wymaganiami NATO i producenta samolotów F-35?

3. Dlaczego nie uzyskano oficjalnego stanowiska Lockheed Martin potwierdzającego dopuszczalność zastosowania materiału XPS 700 w tej inwestycji?

4. Na jakiej podstawie stwierdzono, że materiał o właściwościach, takich jak palność, nasiąkliwość, brak odporności chemicznej i brak zdolności nośnych jest równoważny szkłu spienionemu (foamglas), tj. materiałowi wymagalnemu w warunkach technicznych producenta?

5. Kto był odpowiedzialny za zatwierdzenie tej zmiany i czy pełna dokumentacja procesu decyzyjnego jest kompletna i dostępna do wglądu?

6. Czy decyzja o wyborze tańszego materiału nie była motywowana wyłącznie obniżeniem kosztów inwestycji, przy całkowitym pominięciu kryteriów bezpieczeństwa?

7. Jakie kroki zostaną podjęte, aby zapobiec wprowadzeniu do eksploatacji hangarów, które mogą nie spełniać minimalnych wymogów bezpieczeństwa dla obsługi samolotów F-35?

8. Na jakiej podstawie technicznej i prawnej stwierdzono, że materiał o takich właściwościach (XPS 700) nie stwarza zagrożenia i może być uznany za równoważny oraz zamienny ze szkłem spienionym, które w pierwotnym projekcie było przewidziane jako jedyne spełniające rygorystyczne normy dla infrastruktury obsługującej samoloty F-35?

8. Jaka jest różnica w kosztach zakupu pomiędzy materiałem XPS a foamglas dla tej inwestycji?

Niniejszą interpelację należy rozpatrywać w połączeniu z interpelacją Posła Michała Moskala numer 8310 z dnia 23 lutego 2025 r. oraz odpowiedzią MON z dnia 2 kwietnia 2025 roku.

Z poważaniem

Michał Jach