Interpelacja w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących. Obowiązujące przepisy, w tym rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych (Dz. U. 2025 poz. 645) oraz funkcjonowanie Regionalnego Systemu Ostrzegania (RSO), przewidują publikowanie komunikatów w formie dźwiękowej, tekstowej i wizualnej. W praktyce jednak okazuje się, że dostępność tych informacji dla osób głuchych i niedosłyszących jest niewystarczająca i wymaga pilnych działań.

Stosowany wizualny znak alarmowy w postaci żółtego trójkąta, choć stanowi element wizualnego ostrzeżenia, nie zapewnia pełnej informacji o charakterze zagrożenia ani o koniecznych działaniach , zwłaszcza w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji. Komunikaty w mediach, aplikacjach mobilnych i systemach SMS nie są tłumaczone na polski język migowy (PJM), co znacząco ogranicza możliwość ich odbioru przez osoby głuche. Dodatkowo brak możliwości korzystania z połączeń wideo z tłumaczem PJM w aplikacji Alarm112 sprawia, że osoby te mają ograniczone możliwości zgłaszania zagrożeń i otrzymywania informacji w czasie rzeczywistym.

Doświadczenia z ostatnich lat pokazują, że problemy z dostępnością komunikatów mają realne konsekwencje. Podczas powodzi w 2022 roku wiele komunikatów lokalnych nie było przekazywanych w formie wizualnej ani pisemnej, co utrudniło osobom głuchym skuteczne reagowanie. Podczas pandemii COVID‑19 ostrzeżenia sanitarne i informacyjne były często publikowane wyłącznie w formie audio lub tekstowej w aplikacjach, bez tłumaczenia na PJM, co skutkowało barierą informacyjną i zwiększało ryzyko wykluczenia społecznego.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy MSWiA planuje wprowadzenie systematycznego tłumaczenia komunikatów alarmowych i ostrzegawczych na polski język migowy (PJM)?

Jakie działania zostały podjęte, aby zapewnić osobom głuchym i niedosłyszącym pełny dostęp do informacji o zagrożeniach, w tym poprzez PJM, napisy lub wizualne alerty?

Czy istnieją plany ustanowienia standardów dostępności komunikatów alarmowych, a jeśli tak, w jakim terminie?

Czy przewidziano modernizację aplikacji Alarm112 i innych narzędzi powiadamiania, tak aby umożliwiały połączenia wideo z tłumaczem PJM?

W jaki sposób MSWiA monitoruje realizację obowiązków dostępności komunikatów przez instytucje uczestniczące w systemie powiadamiania (RSO, media, władze lokalne)?

Czy przewidziano działania edukacyjne lub informacyjne, które zwiększyłyby świadomość i skuteczność odbioru komunikatów alarmowych przez osoby głuche i niedosłyszące?

Jakie są plany wdrożenia kompleksowych rozwiązań dostępności w komunikatach alarmowych na poziomie ogólnopolskim i lokalnym, aby zapewnić równy dostęp do informacji w sytuacjach kryzysowych?