Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój w 2026 r., nieprawidłowości w wyliczeniach udziałów JST w podatkach PIT i CIT, skutków nowelizacji ustawy o dochodach JST oraz działań naprawczych wobec miasta

Szanowny Panie Ministrze,

działając w imieniu mieszkańców miasta Jastrzębie-Zdrój oraz radnych klubu Prawa i Sprawiedliwości w Radzie Miasta Jastrzębie-Zdrój, zwracam się z interpelacją dotyczącą skutków finansowych decyzji i rozwiązań systemowych wdrożonych przez Ministerstwo Finansów, w szczególności w zakresie ustalania dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziałów w podatkach PIT i CIT oraz elementów subwencji ogólnej na rok 2026.

Z danych przekazanych samorządowi wynika, że łączna kwota dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój z udziałów w podatkach PIT i CIT oraz subwencji ogólnej w 2026 r. jest niższa o ok. 22 mln zł w porównaniu do roku 2025. Dzieje się tak pomimo prognozowanego wzrostu udziałów w podatku PIT o 54,7%, który jednak nie rekompensuje drastycznego spadku dochodów z podatku CIT – z poziomu ok. 237 mln zł w 2025 r. do ok. 17 mln zł w 2026 r., co oznacza spadek o ok. 220 mln zł.

Tak gwałtowna zmiana ma charakter systemowy i destabilizujący. Uniemożliwia racjonalne planowanie finansowe, ogranicza zdolność miasta do realizacji zadań własnych oraz prowadzi do konieczności ograniczania wydatków bieżących, przesuwania inwestycji i zwiększania ryzyk zadłużeniowych. Skala problemu jest szczególnie dotkliwa dla miasta o profilu przemysłowym, ponoszącego ponadprzeciętne koszty infrastrukturalne i społeczne.

W przestrzeni publicznej pojawiły się jednocześnie informacje o nieprawidłowościach w rządowej bazie danych dotyczącej podatku CIT, skutkujących ponownym przeliczeniem udziałów JST za lata 2024–2025. W ocenie samorządu mogło to mieć bezpośredni wpływ na kalkulację dochodów miasta na rok 2026. Do dziś jednak miasto Jastrzębie-Zdrój nie otrzymało pełnej, przejrzystej informacji pozwalającej jednoznacznie rozdzielić skutki korekty błędów w danych od skutków zmian algorytmicznych i redystrybucyjnych, w tym tzw. korekty zamożności.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

A. Metodologia wyliczeń i dane źródłowe

B. Nieprawidłowości w bazach danych i korekty CIT

C. Korekty redystrybucyjne i zamożność gminy

D. Stabilność systemu i mechanizmy naprawcze

E. Straty miasta i odpowiedzialność państwa

Uzasadnienie konstytucyjne

Na zakończenie należy wskazać, że opisana sytuacja budzi poważne wątpliwości w kontekście art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań, a zmiany w zakresie zadań i kompetencji powinny następować wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów.

Nagły i głęboki spadek dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój, wynikający z decyzji i korekt na szczeblu centralnym, przy jednoczesnym braku skutecznych mechanizmów stabilizujących i kompensacyjnych rodzi pytanie o faktyczną realizację konstytucyjnej zasady adekwatności finansowania zadań samorządu oraz o realną samodzielność finansową JST.

Wnoszę o udzielenie szczegółowych, liczbowych i jednoznacznych odpowiedzi, wraz z przedstawieniem metodologii wyliczeń, danych źródłowych i podstaw prawnych.

Zgodnie z art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odpowiedź na niniejszą interpelację powinna zostać udzielona w formie pisemnej nie później niż w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania. Interpelację składam na ręce marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.