Interpelacja w sprawie kierunków wydatkowania środków unijnych w programie FEnIKS oraz wpływu narracji o "bezpieczeństwie klimatycznym" na realne bezpieczeństwo energetyczne i przyszłość polskiego sektora węglowego
Data wpływu: 2026-02-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł kwestionuje kierunki wydatkowania środków unijnych w programie FEnIKS, szczególnie w kontekście wpływu narracji o "bezpieczeństwie klimatycznym" na bezpieczeństwo energetyczne Polski i przyszłość sektora węglowego. Pyta o konkretne inwestycje, wskaźniki oceny, harmonogramy zmian oraz analizę wpływu na bezpieczeństwo energetyczne i sytuację regionów węglowych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie kierunków wydatkowania środków unijnych w programie FEnIKS oraz wpływu narracji o "bezpieczeństwie klimatycznym" na realne bezpieczeństwo energetyczne i przyszłość polskiego sektora węglowego Interpelacja nr 15523 do ministra klimatu i środowiska w sprawie kierunków wydatkowania środków unijnych w programie FEnIKS oraz wpływu narracji o "bezpieczeństwie klimatycznym" na realne bezpieczeństwo energetyczne i przyszłość polskiego sektora węglowego Zgłaszający: Grzegorz Matusiak Data wpływu: 23-02-2026 Szanowna Pani Minister, na podstawie art.
192 Regulaminu Sejmu zwracam się z interpelacją poselską w sprawie kierunków wydatkowania środków unijnych w programie FEnIKS oraz wpływu narracji o „bezpieczeństwie klimatycznym” na realne bezpieczeństwo energetyczne i przyszłość polskiego sektora węglowego. W dniu 20 lutego 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało komunikat o konferencji beneficjentów WFOŚiGW w Szczecinie, w której uczestniczyło „prawie 180 osób", a wśród prelegentów wskazano wiceministrę Urszulę Zielińską. W komunikacie przedstawiono plany naborów na 2026 r. (m.in.
program Czyste Powietrze, EkoPożyczki, edukację ekologiczną, ochronę przyrody oraz programy wsparcia dla straży pożarnych), a także wskazano, że w województwie zachodniopomorskim realizowanych jest ok. 100 inwestycji FEnIKS o wartości ponad 610 mln zł. Jednocześnie komunikat zawiera zapowiedź, że resort pracuje nad przyspieszeniem procedur wodnoprawnych oraz zwiększeniem budżetu i poszerzeniem listy beneficjentów. Wskazano także powiązanie wydarzenia z finansowaniem z FEnIKS poprzez Projekt Doradztwa Energetycznego.
W debacie publicznej (także w narracji resortowej) pojęcie „bezpieczeństwo klimatyczne” bywa przedstawiane jako kategoria bezpieczeństwa. W praktyce bezpieczeństwo państwa obejmuje jednak także bezpieczeństwo energetyczne: stabilność dostaw energii, przewidywalność kosztów oraz odporność infrastruktury krytycznej. Tymczasem dane operatora systemu przesyłowego wskazują, że w 2024 r. produkcja energii elektrycznej z węgla kamiennego i brunatnego stanowiła ok. 63% produkcji ogółem w Polsce (w ujęciu zestawienia PSE), a dane ARP podają, że udział energii elektrycznej z węgla w okresie styczeń–listopad 2025 r. wyniósł 60,7%.
Ponadto rozporządzenie UE dotyczące EFRR i Funduszu Spójności przewiduje wyłączenie z finansowania inwestycji dotyczących produkcji/spalania paliw kopalnych, z ograniczonymi wyjątkami (m.in. dla zastępowania paliw stałych instalacjami gazowymi w określonych warunkach). Oznacza to, że w praktyce programy takie jak FEnIKS mają z góry wyznaczone „tory” wsparcia, które nie odpowiadają na całość problemów systemu elektroenergetycznego opartego jeszcze w dużej części na węglu. Pytania do Pani Minister Proszę o przedstawienie pełnego wykazu ok.
100 inwestycji FEnIKS realizowanych w województwie zachodniopomorskim, o których mowa w komunikacie z 20 lutego 2026 r., wraz z informacją o: beneficjencie, wartości projektu, kwocie dofinansowania, źródle (FS/EFRR), statusie realizacji oraz wskaźnikach produktu i rezultatu. Jakie konkretne wskaźniki ministerstwo przyjmuje do oceny, że działania finansowane w regionie „napędzają bezpieczeństwo klimatyczne” (np. redukcja strat wody, wzrost retencji, ograniczenie ryzyk powodzi/suszy, skrócenie czasu reakcji służb, zmniejszenie zużycia energii w budynkach)? Proszę o wskazanie metodyki pomiaru i źródeł danych.
Jakie są założenia finansowe na 2026 r. w odniesieniu do programów wymienionych w komunikacie (Czyste Powietrze, EkoPożyczki, edukacja ekologiczna, ochrona przyrody, wsparcie straży pożarnych): budżety, grupy docelowe, kryteria preferencji, limity i oczekiwane efekty? Proszę o przedstawienie harmonogramu i podstawy prawnej zapowiadanych zmian: „przyspieszenia procedur wodnoprawnych” oraz „zwiększenia budżetu i poszerzenia listy beneficjentów”. Czy MKiŚ przygotowało już projekt ustawy/rozporządzenia/wytycznych? Jaki jest tryb konsultacji i planowany termin wejścia w życie?
Czy MKiŚ przeprowadziło analizę wpływu planowanych i realizowanych interwencji FEnIKS na bezpieczeństwo energetyczne (stabilność systemu, koszty energii dla gospodarstw domowych i przemysłu, ryzyko wykluczenia energetycznego), biorąc pod uwagę dominujący udział węgla w produkcji energii w latach 2024-2025 r.? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie głównych wniosków i rekomendacji. W jaki sposób MKiŚ zamierza pogodzić deklaracje o „bezpieczeństwie” z faktem, że prawo UE wyłącza finansowanie większości inwestycji związanych ze spalaniem paliw kopalnych (z ograniczonymi wyjątkami)?
Poseł pyta, czy celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest promowanie opakowań wielomateriałowych kosztem tych podlegających systemowi kaucyjnemu, oraz wyraża zaniepokojenie obchodzeniem systemu kaucyjnego przez producentów napojów. Kwestionuje skuteczność i wpływ obecnych działań na konkurencję rynkową i ochronę środowiska.
Interpelacja dotyczy kryzysu finansowego szpitali powiatowych, który zagraża ich funkcjonowaniu i dostępności do opieki zdrowotnej. Poseł pyta o planowane działania Ministerstwa Zdrowia w celu zapobieżenia zamykaniu szpitali i ustabilizowania ich finansowania.
Poseł pyta o dostępność infrastruktury systemu kaucyjnego, wskazując na nierównomierne rozmieszczenie punktów zbiórki, szczególnie w mniejszych miejscowościach i gminach wiejskich. Pyta również o działania ministerstwa mające na celu poprawę dostępności systemu oraz wsparcie dla mniejszych sklepów.
Poseł wyraża zaniepokojenie licznymi wypadkami na przejazdach kolejowo-drogowych, zwłaszcza kategorii D, i pyta o planowane przez rząd działania systemowe, modernizację przejazdów, edukację kierowców oraz ewentualne zaostrzenie kar. Pyta także o statystyki wypadków na przejazdach kolejowych w ostatnich latach.
Poseł wyraża zaniepokojenie nadpodażą taniego koksu z Indonezji, która zagraża polskim producentom koksu i stabilności rynku europejskiego. Pyta, czy rząd monitoruje import, rozważa instrumenty ochrony handlu i jak zapewni równe warunki konkurencji w kontekście polityki klimatycznej UE.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie przez Sejm poprawek zawartych w druku. Sprawozdanie wskazuje również, które poprawki powinny być głosowane łącznie. Celem ustawy jest prawdopodobnie zmiana regulacji w sektorze energetycznym.
Projekt ustawy ma na celu nowelizację Prawa energetycznego i innych ustaw, wdrażając dyrektywy UE dotyczące efektywności energetycznej i poprawy struktury rynku energii elektrycznej. Wprowadza definicje nowych typów umów (np. z gwarancją stałej ceny, elastyczne umowy przyłączeniowe) i zmienia zasady przyłączania do sieci. Ustawa ma także na celu wzmocnienie ochrony konsumentów, w tym odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym, oraz promowanie racjonalnego zużycia energii. Zmiany obejmują także kwestie związane z liczeniem zużycia paliw gazowych i przyłączaniem instalacji oraz magazynów energii elektrycznej.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Przedmiotem analizy jest Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2024 roku, opracowany przez UOKiK. Raport ten, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, przedstawia Radzie Ministrów wyniki monitorowania pomocy publicznej w danym roku. Raport zawiera dane dotyczące wartości, form i przeznaczenia pomocy publicznej, z wyłączeniem rolnictwa i 'de minimis', oraz omawia kwestie zgodności wsparcia finansowanego ze środków unijnych z prawem o pomocy publicznej. Ma to na celu zapewnienie przejrzystości i zgodności udzielanego wsparcia z przepisami unijnymi oraz krajowymi.
Projekt ustawy dotyczy zmiany ustawy o dotacji przeznaczonej dla niektórych podmiotów. Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych po rozpatrzeniu projektu ustawy na posiedzeniu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to, że pierwotna propozycja zmian w zakresie dotacji nie uległa modyfikacji na etapie prac komisyjnych. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie mechanizmów dotacyjnych dla określonych podmiotów.