Interpelacja nr 15534

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie planów utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego oraz ich skutków dla mieszkańców i samorządów lokalnych Interpelacja nr 15534 do ministra klimatu i środowiska w sprawie planów utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego oraz ich skutków dla mieszkańców i samorządów lokalnych Zgłaszający: Sławomir Zawiślak, Roman Fritz Data wpływu: 23-02-2026 Szanowny Panie Premierze, na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwych przepisów Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie planów utworzenia tzw.

Sobiborskiego Parku Narodowego, obejmującego tereny gmin Hańsk, Włodawa, Wola Uhruska oraz Wyryki, a w szczególności w sprawie trybu procedowania tej koncepcji, jej podstaw prawnych, skutków społeczno-gospodarczych oraz realnych gwarancji ochrony praw mieszkańców. W przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o spotkaniach z udziałem przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz środowisk naukowych, między innymi Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, podczas których samorządom lokalnym przedstawiono koncepcję utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego.

Z relacji medialnych oraz sygnałów napływających od mieszkańców wynika, że koncepcja ta budzi poważne i uzasadnione obawy lokalnych społeczności. Obawy te dotyczą w szczególności możliwości radykalnego ograniczenia prawa własności, ingerencji w rolnictwo, gospodarkę leśną, rybacką i wędkarską, blokady lub istotnego utrudnienia lokalnych inwestycji publicznych i prywatnych, trwałego zamrożenia rozwoju społeczno-gospodarczego regionu oraz narzucania mieszkańcom określonego modelu życia pod hasłem ochrony przyrody. Park narodowy jest najbardziej restrykcyjną formą ochrony przyrody w polskim porządku prawnym.

Jego utworzenie nie jest decyzją neutralną, oznacza głęboką, długotrwałą i często nieodwracalną ingerencję w życie ludzi zamieszkujących dany obszar. Szczególny niepokój budzi fakt, że według doniesień rozmowy na temat tej koncepcji były prowadzone w wąskim gronie, a konsultacje z mieszkańcami miały charakter spóźniony lub pozorny, co rodzi uzasadnione podejrzenie, że decyzje mogą być przygotowywane ponad głowami lokalnych społeczności. Ochrona przyrody, jakkolwiek istotna, nie może stanowić pretekstu do naruszania konstytucyjnych praw obywateli, w tym prawa własności, zasady proporcjonalności oraz zasady pomocniczości i samorządności.

Państwo ma obowiązek ważyć interes środowiska naturalnego z interesem ludzi, którzy od pokoleń żyją i pracują na tych terenach. W związku z powyższym zwracam się do prezesa Rady Ministrów z następującymi pytaniami: Czy Rada Ministrów, Ministerstwo Klimatu i Środowiska lub jakikolwiek inny organ administracji rządowej prowadzi obecnie formalne lub nieformalne prace nad utworzeniem Sobiborskiego Parku Narodowego? Jeśli tak, proszę wskazać podstawę prawną, zakres tych prac, ich aktualny etap oraz podmioty za nie odpowiedzialne. Jeśli nie, proszę jednoznacznie wskazać, czy rząd wyklucza prowadzenie takich prac w obecnej kadencji.

Czy powstały jakiekolwiek dokumenty rządowe, ekspertyzy, notatki służbowe, analizy lub projekty, oficjalne bądź robocze, dotyczące utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego? Proszę o wskazanie autorów tych dokumentów, dat ich sporządzenia oraz ich statusu. Proszę o informację czy dokumenty te zostaną udostępnione opinii publicznej. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej uznaje, że utworzenie parku narodowego może nastąpić bez wyraźnej zgody samorządów gminnych oraz lokalnych społeczności zamieszkujących dany obszar? Proszę o jednoznaczne stanowisko w tej sprawie.

Proszę wskazać, jakie realne instrumenty sprzeciwu przysługują mieszkańcom i gminom, jeśli rząd zdecyduje się procedować taką koncepcję. Czy przeprowadzono lub zlecono kompleksową analizę skutków społeczno-gospodarczych utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego? Jeśli tak, proszę wskazać wykonawcę analizy oraz jej kluczowe wnioski, w szczególności dotyczące rolnictwa, gospodarki leśnej, rybactwa i wędkarstwa, rynku pracy oraz wartości nieruchomości i gruntów. Jeśli nie, proszę wyjaśnić, dlaczego rozważana jest tak daleko idąca ingerencja bez rzetelnego bilansu kosztów i korzyści.

Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej posiada wiążące, ustawowe gwarancje rekompensat dla mieszkańców i samorządów, które poniosą straty w wyniku utworzenia parku narodowego? Proszę wskazać konkretne przepisy, kwoty oraz źródła finansowania takich rekompensat. Proszę wyjaśnić, czy rekompensaty te miałyby charakter trwały, czy czasowy oraz czy obejmowałyby również utracone korzyści. Czy rząd analizował ryzyko wyludniania się regionu oraz degradacji społecznej obszaru objętego parkiem narodowym wskutek ograniczeń rozwojowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników takich analiz. Jeśli nie, proszę wskazać, dlaczego pominięto ten aspekt.