Interpelacja w sprawie planów utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego oraz ich skutków dla mieszkańców i samorządów lokalnych

Szanowny Panie Premierze,

na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwych przepisów Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie planów utworzenia tzw. Sobiborskiego Parku Narodowego, obejmującego tereny gmin Hańsk, Włodawa, Wola Uhruska oraz Wyryki, a w szczególności w sprawie trybu procedowania tej koncepcji, jej podstaw prawnych, skutków społeczno-gospodarczych oraz realnych gwarancji ochrony praw mieszkańców.

W przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o spotkaniach z udziałem przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz środowisk naukowych, między innymi Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, podczas których samorządom lokalnym przedstawiono koncepcję utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego.

Z relacji medialnych oraz sygnałów napływających od mieszkańców wynika, że koncepcja ta budzi poważne i uzasadnione obawy lokalnych społeczności. Obawy te dotyczą w szczególności możliwości radykalnego ograniczenia prawa własności, ingerencji w rolnictwo, gospodarkę leśną, rybacką i wędkarską, blokady lub istotnego utrudnienia lokalnych inwestycji publicznych i prywatnych, trwałego zamrożenia rozwoju społeczno-gospodarczego regionu oraz narzucania mieszkańcom określonego modelu życia pod hasłem ochrony przyrody.

Park narodowy jest najbardziej restrykcyjną formą ochrony przyrody w polskim porządku prawnym. Jego utworzenie nie jest decyzją neutralną, oznacza głęboką, długotrwałą i często nieodwracalną ingerencję w życie ludzi zamieszkujących dany obszar.

Szczególny niepokój budzi fakt, że według doniesień rozmowy na temat tej koncepcji były prowadzone w wąskim gronie, a konsultacje z mieszkańcami miały charakter spóźniony lub pozorny, co rodzi uzasadnione podejrzenie, że decyzje mogą być przygotowywane ponad głowami lokalnych społeczności.

Ochrona przyrody, jakkolwiek istotna, nie może stanowić pretekstu do naruszania konstytucyjnych praw obywateli, w tym prawa własności, zasady proporcjonalności oraz zasady pomocniczości i samorządności. Państwo ma obowiązek ważyć interes środowiska naturalnego z interesem ludzi, którzy od pokoleń żyją i pracują na tych terenach.

W związku z powyższym zwracam się do prezesa Rady Ministrów z następującymi pytaniami: