Interpelacja w sprawie potrzeby wprowadzenia systemowych rozwiązań dotyczących zarządzania populacją kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo) oraz ograniczenia jego wpływu na zasoby ichtiofauny i gospodarkę rybacko-wędkarską

Szanowna Pani Minister!

Do mojego biura poselskiego w ostatnim czasie wielokrotnie zgłaszali się wędkarze oraz użytkownicy rybaccy, wskazując na narastającą presję żerową kormorana na ichtiofaunę w wodach śródlądowych. Zgłaszający podnoszą, że problem ma charakter ogólnopolski, a jego skutki widoczne są zarówno w jeziorach i zbiornikach zaporowych, jak i na odcinkach rzek oraz w gospodarstwach rybackich, wpływając na stan rybostanu, efektywność zarybień, a także na atrakcyjność wędkarską i lokalną turystykę.

Zjawisko to znajduje potwierdzenie w dostępnych opracowaniach i komunikatach naukowych. Przykładowo:

Równolegle w przestrzeni publicznej przytaczane są szacunki resortowe dotyczące kosztów ekonomicznych. Z przekazów medialnych opartych o informacje PAP wynika, iż straty powodowane w Polsce przez kormorany szacowano na 80-200 mln zł rocznie (uwzględniając szkody bezpośrednie i pośrednie).

Kormoran ( Phalacrocorax carbo ) jest w Polsce gatunkiem objętym ochroną częściową (załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt), co implikuje obowiązywanie zakazów w szczególności w zakresie umyślnego zabijania, a także – w określonych przypadkach – płoszenia lub niepokojenia.

Jednocześnie rozporządzenie przewiduje specyficzne rozwiązania odnoszące się do miejsc żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących w obrębach hodowlanych, co pokazuje, że prawodawca dostrzega konflikt pomiędzy ochroną gatunkową a potrzebami gospodarki rybackiej, jednak w praktyce mechanizmy te bywają oceniane jako niewystarczające lub nieadekwatne do lokalnej skali presji.

W praktyce ograniczanie liczebności (w tym odstrzał redukcyjny) odbywa się zasadniczo w drodze derogacji (odstępstw) udzielanych decyzjami organów ochrony środowiska, co wiąże się z oceną braku rozwiązań alternatywnych oraz przesłankami z ustawy o ochronie przyrody (m.in. art. 52 oraz tryb zezwoleń/odstępstw – art. 56 i art. 56a).

Z perspektywy zgłaszających problem (wędkarzy i użytkowników rybackich) szczególne kontrowersje budzą: rozproszenie praktyki decyzyjnej, zróżnicowanie kryteriów między regionami, długotrwałość postępowań oraz brak jednolitych, transparentnych standardów opartych o aktualne dane monitoringowe (ratio legis: równoważenie ochrony gatunku i ochrony zasobów ryb, bonum commune wód publicznych).

W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek Poseł na Sejm RP