Interpelacja nr 15828
Interpelacja w sprawie masowych kontroli prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących zwrotu zasiłków chorobowych w okresie ciąży oraz zasiłków macierzyńskich
Adresat: minister rodziny, pracy i polityki społecznej
Data wpływu: 2026-03-06
W skrócie
Poseł Witold Tumanowicz pyta o masowe kontrole ZUS dotyczące zwrotu zasiłków chorobowych w okresie ciąży i zasiłków macierzyńskich, wyrażając zaniepokojenie nową interpretacją przepisów pozwalającą na dochodzenie zwrotu świadczeń bez ograniczeń czasowych. Pyta o liczbę postępowań, kwoty i najdłuższy okres między wypłatą a wszczęciem postępowania oraz o stanowisko Minister w sprawie przedawnienia roszczeń.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister,
na początku bieżącego roku dotarły do mnie informacje wskazujące, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych na nowo rozpoczyna szeroko zakrojone kontrole wśród kobiet prowadzących działalność gospodarczą lub pozostających w zatrudnieniu, które w przeszłości pobierały zasiłki chorobowe w okresie ciąży oraz zasiłki macierzyńskie po urodzeniu dziecka.
Z przekazywanych mi relacji wynika, że ZUS wszczyna postępowania w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych wiele lat temu – w niektórych przypadkach nawet kilkanaście lat wstecz – wraz z odsetkami, które stanowią dla zakładu zysk. W praktyce oznacza to powstanie bardzo wysokich zobowiązań finansowych po stronie kobiet, które korzystały z przysługujących im świadczeń w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy oraz decyzje samego organu rentowego.
W latach 2019-2022 schemat działania urzędników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych był taki sam w całym kraju. ZUS wszczynał postępowania z odgórną intencją konieczności zwrotu świadczeń, powołując się na rzekomo fikcyjną działalność gospodarczą prowadzoną przez kobiety lub fikcyjne zatrudnienie w przypadku kobiet będących pracownikami. W sytuacji gdy nie udawało się wykazać fikcyjności prowadzonej działalności lub zatrudnienia, organ rentowy kwestionował wysokość podstawy wymiaru składek i obniżał ją do poziomu minimalnego, nakazując jednocześnie zwrot wcześniej wypłaconych świadczeń.
Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołuje się na nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2021 r., sugerując, iż w świetle nowych przepisów możliwe jest dochodzenie zwrotu świadczeń bez ograniczenia czasowego, a roszczenia o zwrot takich świadczeń nie ulegają przedawnieniu. Taka interpretacja oznaczałaby w praktyce, że ZUS uzurpuje sobie prawo do żądania zwrotu uprzednio przyznanych i wypłaconych świadczeń bez żadnych ograniczeń czasowych, nawet wiele lat po ich wypłacie. Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zasad pewności prawa, zaufania obywatela do państwa oraz stabilności systemu ubezpieczeń społecznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz Poseł na Sejm RP
Inne interpelacje: Witold Tumanowicz
- Interpelacja w sprawie efektywności systemów weryfikujących tożsamość cudzoziemców
12.11.2026 · nr 21018 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie sytuacji polskiego górnictwa węgla kamiennego, planów zamykania kopalń oraz krajowych zasobów węgla
06.11.2026 · nr 20946 · minister energii
- Interpelacja w sprawie planowanej inwestycji Straży Granicznej na terenie sołectwa Rudziczka w gm. Suszec, w rejonie byłej Kopalni Węgla Kamiennego…
29.10.2026 · nr 20764 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie nowych zasobów własnych UE w ramach wieloletnich ram finansowych
26.10.2026 · nr 20698 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie skuteczności mechanizmów kontroli rozliczania świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia
23.10.2026 · nr 20625 · minister zdrowia
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji