Interpelacja w sprawie masowych kontroli prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących zwrotu zasiłków chorobowych w okresie ciąży oraz zasiłków macierzyńskich
Data wpływu: 2026-03-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Witold Tumanowicz pyta o masowe kontrole ZUS dotyczące zwrotu zasiłków chorobowych w okresie ciąży i zasiłków macierzyńskich, wyrażając zaniepokojenie nową interpretacją przepisów pozwalającą na dochodzenie zwrotu świadczeń bez ograniczeń czasowych. Pyta o liczbę postępowań, kwoty i najdłuższy okres między wypłatą a wszczęciem postępowania oraz o stanowisko Minister w sprawie przedawnienia roszczeń.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie masowych kontroli prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących zwrotu zasiłków chorobowych w okresie ciąży oraz zasiłków macierzyńskich Interpelacja nr 15828 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie masowych kontroli prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących zwrotu zasiłków chorobowych w okresie ciąży oraz zasiłków macierzyńskich Zgłaszający: Witold Tumanowicz Data wpływu: 06-03-2026 Szanowna Pani Minister, na początku bieżącego roku dotarły do mnie informacje wskazujące, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych na nowo rozpoczyna szeroko zakrojone kontrole wśród kobiet prowadzących działalność gospodarczą lub pozostających w zatrudnieniu, które w przeszłości pobierały zasiłki chorobowe w okresie ciąży oraz zasiłki macierzyńskie po urodzeniu dziecka.
Z przekazywanych mi relacji wynika, że ZUS wszczyna postępowania w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych wiele lat temu – w niektórych przypadkach nawet kilkanaście lat wstecz – wraz z odsetkami, które stanowią dla zakładu zysk. W praktyce oznacza to powstanie bardzo wysokich zobowiązań finansowych po stronie kobiet, które korzystały z przysługujących im świadczeń w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy oraz decyzje samego organu rentowego. W latach 2019-2022 schemat działania urzędników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych był taki sam w całym kraju.
ZUS wszczynał postępowania z odgórną intencją konieczności zwrotu świadczeń, powołując się na rzekomo fikcyjną działalność gospodarczą prowadzoną przez kobiety lub fikcyjne zatrudnienie w przypadku kobiet będących pracownikami. W sytuacji gdy nie udawało się wykazać fikcyjności prowadzonej działalności lub zatrudnienia, organ rentowy kwestionował wysokość podstawy wymiaru składek i obniżał ją do poziomu minimalnego, nakazując jednocześnie zwrot wcześniej wypłaconych świadczeń.
Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołuje się na nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2021 r., sugerując, iż w świetle nowych przepisów możliwe jest dochodzenie zwrotu świadczeń bez ograniczenia czasowego, a roszczenia o zwrot takich świadczeń nie ulegają przedawnieniu. Taka interpretacja oznaczałaby w praktyce, że ZUS uzurpuje sobie prawo do żądania zwrotu uprzednio przyznanych i wypłaconych świadczeń bez żadnych ograniczeń czasowych, nawet wiele lat po ich wypłacie.
Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zasad pewności prawa, zaufania obywatela do państwa oraz stabilności systemu ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania: Ile postępowań w przedmiocie zwrotu zasiłków chorobowych wypłaconych w okresie ciąży oraz zasiłków macierzyńskich wszczął Zakład Ubezpieczeń Społecznych w latach 2023–2025? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na: postępowania pozostające w toku, postępowania zakończone umorzeniem lub rozstrzygnięciem korzystnym dla kobiet, postępowania zakończone wydaniem decyzji nakazującej zwrot świadczeń.
Jakiej łącznej kwoty świadczeń oraz odsetek dotyczą decyzje o zwrocie wydane w latach 2023–2025 w sprawach dotyczących zasiłków chorobowych w okresie ciąży oraz zasiłków macierzyńskich? Jaki był najdłuższy okres pomiędzy wypłatą świadczenia a wszczęciem przez ZUS postępowania w sprawie jego zwrotu w latach 2023–2025? Czy Pani Minister podziela interpretację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którą – w świetle nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2021 r. – możliwe jest dochodzenie zwrotu świadczeń z ubezpieczeń społecznych bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego?
Czy Pani Minister zgadza się ze stanowiskiem, że roszczenia o zwrot świadczeń z ubezpieczeń społecznych – w szczególności zasiłków chorobowych i macierzyńskich – nie ulegają przedawnieniu? Z wyrazami szacunku Witold Tumanowicz Poseł na Sejm RP
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o szczegółowe dane dotyczące najwyższych wynagrodzeń lekarzy zatrudnionych na kontraktach B2B oraz umowach o pracę w publicznych podmiotach leczniczych w podziale na województwa. Chcą poznać dokładne kwoty brutto, nazwy podmiotów zatrudniających oraz specjalizacje lekarzy.
Interpelacja dotyczy nowelizacji rozporządzenia obniżającego próg zużycia energii dla odbiorców specjalnych i wykluczenia branży hutniczej z ulg. Poseł kwestionuje kryteria regulacji, brak konsultacji i jej negatywny wpływ na konkurencyjność polskiego hutnictwa.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o trudną sytuację finansową szpitala w Kole, a zwłaszcza oddziału położniczo-ginekologicznego, wyrażając zaniepokojenie możliwością jego likwidacji. Domagają się informacji o planach restrukturyzacji i ewentualnym wsparciu finansowym dla placówki.
Poseł pyta o stan zaawansowania postępowania odwoławczego dotyczącego inwestycji drogowej DW877 i brak wypłaty pełnych odszkodowań dla wywłaszczonych właścicieli nieruchomości. Interpelujący wyraża zaniepokojenie opóźnieniami i negatywnymi konsekwencjami dla mieszkańców.
Interpelacja kwestionuje zasadność dalszego wdrażania technologii CCS w Polsce wobec jej wysokich kosztów, niepewnej skuteczności oraz wycofywania się z niej przez globalnych liderów. Poseł pyta o realność projektów CCS, stanowisko rządu wobec Net-Zero Industry Act i planowane działania w celu zabezpieczenia interesów Polski.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Głównym celem jest umożliwienie składania wniosków o zasiłki w formie elektronicznej, zarówno do płatników składek, jak i do ZUS, oraz uregulowanie kwestii dokumentów dołączanych do wniosków. Ma to na celu deregulację i uproszczenie procedur związanych z ubieganiem się o zasiłki chorobowe i opiekuńcze. Ustawa reguluje także procedury w przypadku wątpliwości co do zgodności kopii dokumentów z oryginałami.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i uproszczenie procedur składania wniosków o zasiłki z ubezpieczenia chorobowego i macierzyństwa. Zmiany umożliwiają składanie wniosków i załączników w formie elektronicznej, zarówno bezpośrednio do ZUS (z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego), jak i za pośrednictwem pracodawców, którzy mogą przekazywać wnioski w formie elektronicznej do ZUS. Ustawa ma na celu usprawnienie procesu i zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla ubezpieczonych, płatników składek i ZUS. Wprowadza się rozróżnienie w sposobie składania wniosków w zależności od tego, czy płatnikiem zasiłku jest pracodawca, czy ZUS.