Interpelacja w sprawie zasad rozliczania oszczędności wypracowywanych w jednostkach podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji

Szanowny Panie Ministrze,

z informacji przekazywanych przez funkcjonariuszy z jednostek podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, w szczególności w formacjach takich jak Państwowa Straż Pożarna czy komendy miejskie i powiatowe Policji, oraz pracowników cywilnych wynika, że od wielu lat utrwaloną praktyką jest zwracanie do ministerstwa środków finansowych stanowiących oszczędności wypracowane przez jednostki organizacyjne na koniec roku budżetowego. Co więcej, w kolejnych latach budżetowych zdarza się, że wysokość przyznawanej subwencji (planu finansowego) jest odpowiednio obniżana – niejako „w nagrodę” za wcześniejsze oszczędności.

Taka praktyka budzi poważne wątpliwości zarówno z punktu widzenia efektywności zarządzania finansami publicznymi, jak i bezpieczeństwa funkcjonowania jednostek.

Po pierwsze, działania te mają charakter demotywujący. Brak realnych korzyści dla jednostki (nie kierownictwa, lecz całej formacji) z tytułu racjonalnego i oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi powoduje spadek zainteresowania wdrażaniem rozwiązań optymalizacyjnych.

Po drugie, mechanizm ten może prowadzić do realnych zagrożeń dla stabilności budżetowej jednostek. Przykładowo, oszczędności na kosztach ogrzewania budynków, wynikające z wyjątkowo ciepłej zimy, nie są efektem trwałej zmiany struktury wydatków, lecz są konsekwencją okoliczności losowych. W przypadku kolejnej, mroźnej zimy, przy jednoczesnym obniżeniu planu finansowego, jednostki mogą stanąć przed poważnymi problemami z pokryciem bieżących kosztów funkcjonowania. Analogiczne ryzyko dotyczy m.in. kosztów energii, paliwa czy utrzymania infrastruktury.

W mojej ocenie obecny system nie tylko nie promuje gospodarności, lecz może wręcz zniechęcać do niej, tworząc mechanizm, w którym racjonalne zarządzanie środkami prowadzi do uszczuplenia budżetu w kolejnych latach.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Jednocześnie pragnę zaproponować rozważenie zmiany obecnego modelu poprzez wprowadzenie systemu motywacyjnego polegającego na pozostawieniu w jednostce określonego procentu wypracowanych oszczędności (np. 30–50%) z przeznaczeniem wyłącznie na cele sprzętowe, modernizacyjne lub remontowe. Rozwiązanie takie:

W mojej ocenie wprowadzenie przejrzystego, procentowego systemu nagradzania jednostek za oszczędne gospodarowanie byłoby racjonalnym i prorozwojowym rozwiązaniem, sprzyjającym zarówno dyscyplinie finansów publicznych, jak i poprawie warunków służby.

Z wyrazami szacunku