Interpelacja w sprawie niezgodności praktyki detencji dzieci z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), negatywnych skutków nowelizacji dopuszczającej detencję małoletnich bez opieki oraz braku bezpiecznych form detencji dzieci
Data wpływu: 2026-03-12
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie niezgodności praktyki detencji dzieci z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), negatywnych skutków nowelizacji dopuszczającej detencję małoletnich bez opieki oraz braku bezpiecznych form detencji dzieci Interpelacja nr 15951 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie niezgodności praktyki detencji dzieci z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), negatywnych skutków nowelizacji dopuszczającej detencję małoletnich bez opieki oraz braku bezpiecznych form detencji dzieci Zgłaszający: Klaudia Jachira, Marta Stożek, Małgorzata Tracz, Daria Gosek-Popiołek Data wpływu: 12-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą dramatycznej sytuacji małoletnich cudzoziemców umieszczanych w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców (SOC).
Mimo jednoznacznego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) Polska nie tylko kontynuuje praktykę zamykania w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców rodzin z dziećmi, ale poprzez najnowsze zmiany legislacyjne wręcz rozszerza możliwość stosowania detencji wobec najbardziej wrażliwej grupy. Szczególne zaniepokojenie wzbudziła nowelizacja ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. (art. 3 pkt 15 lit. a ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw – Dz.U.2025.1794).
Niestety bardzo możliwe, że wbrew intencji zarówno strony rządowej, jak i parlamentu w wyniku zmodyfikowania art. 88a ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej (dalej jako: „u.u.c.o.”) usankcjonowano prawną możliwość umieszczania w strzeżonych ośrodkach małoletnich bez opieki, którzy ubiegają się w Polsce o udzielenie ochrony międzynarodowej. Stanowi to drastyczny regres w standardach ochrony praw dziecka – dotychczas małoletni bez opieki ubiegający się o ochronę międzynarodową podlegali bezwzględnej ochronie przed detencją.
Polska praktyka stoi w wyraźnej sprzeczności z orzecznictwem ETPC. W ostatnich latach Trybunał wydał aż sześć wyroków przeciwko Polsce (m.in. Bistieva i inni, Bilalova i inni, A.B. i inni, Nikoghosyan i inni, R.M. i inni, K.G. i S.G.), stwierdzając naruszenie art. 5 oraz art. 8 europejskiej konwencji praw człowieka. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że polskie ośrodki mają charakter penitencjarny, a polskie organy zbyt często i rutynowo decydują o izolacji dzieci, bez rzetelnego zbadania możliwości zastosowania środków alternatywnych.
Samo utrzymanie jedności rodziny w zamknięciu nie gwarantuje poszanowania prawa do życia rodzinnego zgodnie z art. 8 EKPC. Z naukowego punktu widzenia pojęcie „bezpiecznej detencji” dzieci nie istnieje – dowodzą tego liczne badania, wskazujące, że każde pozbawienie wolności ma destrukcyjny wpływ na rozwój, zdrowie fizyczne oraz psychiczne najmłodszych. Zgodnie z raportem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ( Addressing the helath challenges in immigration detention, and alternatives to detention. Country implementation guide , 2022) detencja dzieci negatywnie wpływa na ich zdrowie psychiczne w większym stopniu niż na osoby dorosłe.
U dzieci w detencji obserwuje się depresję, zaburzenia lękowe. Najczęstszymi symptomami obserwowanymi u dzieci są problemy ze snem, słaby apetyt, problemy i wybuchy emocjonalne. Wśród poważniejszych problemów zdrowia psychicznego wymienia się próby samobójcze oraz samookaleczenia. Dzieci umieszczone w ośrodkach strzeżonych doświadczają problemów psychologicznych długo po ich zwolnieniu. Światowa Organizacja Zdrowia rekomenduje zaprzestanie detencji dzieci ze względów migracyjnych.
Rzecznik praw obywatelskich, ONZ oraz liczne organizacje pozarządowe wielokrotnie podkreślały, że detencja dzieci ze względów migracyjnych nigdy nie jest zgodna z wynikającym z art. 3 § 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z dnia 23 grudnia 1991 r.) obowiązkiem poszanowania najlepszego interesu dziecka. W konsekwencji, w świetle prawa i standardów międzynarodowych, detencja dzieci ze względów migracyjnych nie powinna być stosowana ( wspólny Komentarz Generalny Komitetu Praw Dziecka ONZ i Komitetu ds.
Ochrony Wszystkich Pracowników Migrujących (UN Doc CMW/C/GC/4 CRC/C/GC/23, ust. 5-13) , raport Grupy Roboczej ONZ ds. Arbitralnej Detencji (UN DOC A/HRC/39/45). Polskie przepisy przewidują, że dzieci bez opieki oczekujące na otrzymanie decyzji w sprawie ich prawa do pobytu w Polsce umieszcza się w pieczy zastępczej (art. 61 ust. 1 pkt 3 lit b u.u.c.o. oraz art. 397 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach). Umieszczenie ich w ośrodku strzeżonym nie jest tym samym jedyną możliwością. Z ogólnodostępnych raportów organizacji pozarządowych wynika, że jedną z istotnych barier w zapewnieniu adekwatnej opieki dla dzieci
Posłowie pytają o trudności w uzyskiwaniu stopni i tytułów naukowych przez osoby zajmujące się dydaktyką przedmiotową oraz o działania ministerstwa w celu rozwiązania tego problemu, w tym o stanowisko wobec propozycji zmiany przepisów. Interpelacja zwraca uwagę na negatywny wpływ obecnej sytuacji na rozwój dydaktyk przedmiotowych i kształcenie nauczycieli.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Posłanka Gosek-Popiołek pyta o działania rządu w związku z trudną sytuacją najemców w programie "Mieszkanie Plus", którzy czują się oszukani obietnicami dojścia do własności. Interpelacja dotyczy monitoringu sytuacji lokatorów, działań PFR oraz ewentualnych prac legislacyjnych mających na celu poprawę ich sytuacji, włącznie z wprowadzeniem mechanizmu odszkodowań.
Posłowie pytają Ministra Obrony Narodowej o plany pozyskania i rozmieszczenia min przeciwpiechotnych przez Wojsko Polskie w ramach programu "Tarcza Wschód", w kontekście wypowiedzenia konwencji ottawskiej i potencjalnych szkód humanitarnych. Wyrażają obawy dotyczące bezpieczeństwa cywilów, kosztów rozminowywania oraz wpływu na demografię i wizerunek Polski.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie planami zaminowania pasa przygranicznego, wskazując na negatywny wpływ na turystykę i wizerunek Polski, zwłaszcza w regionach wschodnich. Pytają o ocenę strat, programy wsparcia dla przedsiębiorców i działania na rzecz ochrony wizerunku kraju.
Projekt ustawy zmienia definicję osoby represjonowanej z powodów politycznych, zawartą w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej. Zmiana dotyczy osób poszukiwanych listem gończym, oskarżonych lub skazanych za przestępstwa, albo wielokrotnie skazywanych za wykroczenia, lub wobec których orzeczono środki poprawcze/wychowawcze za działalność na rzecz niepodległości Polski lub praw człowieka. Celem jest doprecyzowanie kryteriów uznawania za osobę represjonowaną w kontekście działań na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Ustawa ma na celu zapewnienie, że osoby represjonowane, nawet te, które weszły w konflikt z prawem w związku ze swoją działalnością opozycyjną, mogą być uznawane za osoby represjonowane.
Projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) ma na celu określenie zasad i trybu wdrażania orzeczeń ETPC przez Polskę. Ustawa definiuje role i obowiązki różnych podmiotów publicznych w procesie wykonywania orzeczeń, w tym koordynację działań przez ministra spraw zagranicznych. Wprowadza pojęcia środków indywidualnych i generalnych oraz planów działań i raportów z wykonania, mających na celu usunięcie naruszeń Konwencji Praw Człowieka i zapobieganie im w przyszłości. Ustawa ma na celu usprawnienie i ustrukturyzowanie procesu implementacji orzeczeń ETPC w Polsce, a także dostosowanie polskiego prawa do standardów ochrony praw człowieka.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych wprowadzonych w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, a także wprowadzenie zmian w innych ustawach. Projekt obejmuje poprawki dotyczące m.in. zasad opodatkowania dla obywateli Ukrainy, zasad powtarzania klasy przez uczniów, dostępu do zawodów lekarza i lekarza dentysty, zasad udzielania cudzoziemcom ochrony, oraz finansowania zadań związanych z pomocą obywatelom Ukrainy do 30 czerwca 2026 r. Celem jest dostosowanie przepisów do nowej sytuacji po ustaniu bezpośredniego zagrożenia oraz uporządkowanie systemu prawnego. Dodatkowo, projekt uwzględnia poprawki dotyczące opieki zastępczej i umarzania postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Projekt ustawy ma na celu wygaszenie rozwiązań prawnych, które zostały wprowadzone w związku z pomocą obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Jednocześnie wprowadza zmiany w szeregu innych ustaw, regulujących m.in. system oświaty, udzielanie cudzoziemcom ochrony, świadczenia rodzinne i opiekę zdrowotną. Celem jest dostosowanie przepisów do zmieniającej się sytuacji oraz zakończenie stanu nadzwyczajnego wprowadzonego w związku z kryzysem uchodźczym. Nowe przepisy regulują m.in. zasady nadawania numeru PESEL, wygaszania ochrony czasowej oraz dostępu do usług cyfrowych dla beneficjentów ochrony czasowej.
Projekt ustawy dotyczy wygaszenia rozwiązań prawnych wprowadzonych ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym. Ma na celu dostosowanie przepisów do zmieniającej się sytuacji oraz zakończenie stanu tymczasowej ochrony, z uwzględnieniem obecnych potrzeb i możliwości. Ustawa wprowadza zmiany w wielu ustawach, w tym w systemie oświaty, udzielaniu cudzoziemcom ochrony, świadczeniach rodzinnych i pomocy społecznej. Wprowadza również szczegółowe regulacje dotyczące nadawania numeru PESEL ze statusem UKR, dostępu do profilu zaufanego oraz aplikacji mObywatel dla beneficjentów ochrony czasowej.