Interpelacja w sprawie dostępu obywateli Ukrainy do świadczeń zdrowotnych

Szanowna Pani Minister,

w marcu 2026 r. zmieniły się zasady dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla części obywateli Ukrainy przebywających w Polsce na podstawie statusu UKR. Z informacji napływających do mojego biura poselskiego oraz od przedstawicieli środowisk medycznych wynika, że w praktyce zmiany te doprowadziły do sytuacji, w której część osób – mimo że nadal przebywa w Polsce legalnie – utraciła możliwość korzystania ze świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jeżeli nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego wynikającego z zatrudnienia.

Szczególnie niepokojące jest to, że w tej grupie znajdują się również osoby ciężko chore, które ze względu na stan zdrowia nie są w stanie podjąć pracy.

Dotyczy to między innymi pacjentów:

a) poddawanych dializoterapii z powodu niewydolności nerek, b) pozostających w trakcie leczenia onkologicznego, c) po przeszczepach wymagających stałej immunosupresji i kontroli medycznej, d) cierpiących na inne ciężkie choroby przewlekłe wymagające stałego leczenia.

Są to osoby wymagające ciągłej terapii ratującej życie. Brak możliwości kontynuowania leczenia może w ich przypadku prowadzić do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia, a nawet stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia lub Narodowy Fundusz Zdrowia posiadają dane lub szacunki, ilu obywateli Ukrainy przebywających w Polsce ze statusem UKR znajduje się obecnie w sytuacji, w której nie mogą korzystać z publicznego systemu ochrony zdrowia, a jednocześnie – ze względu na chorobę – nie są w stanie podjąć pracy i uzyskać ubezpieczenia zdrowotnego?

2. Czy rząd przeprowadził analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi, wymagających stałego leczenia, w szczególności poddawanych dializoterapii, leczeniu onkologicznemu lub wymagających opieki po przeszczepach narządów, w kontekście nowych zasad dostępu do świadczeń zdrowotnych?

3. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań systemowych, które pozwoliłyby zaliczyć osoby z ciężkimi chorobami przewlekłymi do grupy szczególnie wrażliwej – podobnie jak dzieci czy kobiety w ciąży – tak aby nie traciły dostępu do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych?

4. Jakie dokumenty potwierdzające ubezpieczenie zdrowotne obywateli Ukrainy będą honorowane w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ)? Czy przykładowo zaświadczenie od pracodawcy o odprowadzaniu składek zdrowotnych będzie uznawane jako potwierdzenie uprawnień do świadczeń?

5. Jak długo od daty wystawienia takie zaświadczenie będzie uznawane za ważne przez świadczeniodawców?

6. W jaki sposób placówki medyczne będą mogły weryfikować status pacjenta z Ukrainy, w szczególności jego uprawnienia do świadczeń finansowanych przez NFZ – czy przewidziane jest sprawdzanie tego statusu w systemie eWUŚ lub w innym dedykowanym systemie?

Obecna sytuacja może prowadzić do powstania poważnej luki systemowej, w której osoba ciężko chora znajduje się pomiędzy różnymi mechanizmami zabezpieczenia społecznego – zbyt chora, aby podjąć pracę i uzyskać ubezpieczenie zdrowotne, a jednocześnie pozbawiona dostępu do leczenia finansowanego przez państwo.

Nie jest to wyłącznie kwestia administracyjna. Jest to również pytanie o bezpieczeństwo zdrowotne, stabilność systemu ochrony zdrowia oraz standardy humanitarne państwa w sytuacji kryzysowej.

Dlatego zwracam się do Pani Minister z prośbą o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących skali problemu oraz informacji o działaniach podejmowanych przez rząd w celu zabezpieczenia dostępu do leczenia ratującego życie dla osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji zdrowotnej.

Z wyrazami szacunku

Kamil Wnuk