Interpelacja w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE
Data wpływu: 2026-03-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka wyraża zaniepokojenie wpływem systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego, pytając o działania rządu w celu ochrony tych sektorów i dostosowania unijnych regulacji. Pyta o konkretne kroki podjęte na forum UE, stanowisko rządu ws. wygaszania darmowych uprawnień i rekompensat, analizę wpływu CBAM oraz plan zapobiegania ucieczce emisji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE Interpelacja nr 16027 do ministra klimatu i środowiska w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 17-03-2026 Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 115 Konstytucji RP oraz art.
192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie wpływu europejskiej polityki klimatycznej na dwa strategiczne sektory polskiego przemysłu — chemię i hutnictwo stali. System EU ETS stanowi obecnie jedno z najpoważniejszych obciążeń dla polskiego przemysłu energochłonnego. Gwałtowny wzrost cen uprawnień do emisji CO₂ — z poziomu ok. 5 EUR/t w 2017 r. do wartości oscylujących w granicach 65-80 EUR/t w 2025 r. — drastycznie obniża rentowność rodzimych zakładów. Prognozy KOBiZE, wskazujące na możliwy wzrost cen do poziomu 145 EUR/t w perspektywie 2030 r., budzą uzasadniony niepokój o przyszłość polskiej produkcji.
Łączne koszty ETS dla polskich przedsiębiorstw w 2024 r. przekroczyły już 25 mld zł, a perspektywa całkowitego wygaszenia darmowych uprawnień do 2034 r. stawia pod znakiem zapytania ich dalsze funkcjonowanie. Dla Grupy Azoty Puławy — jedynego w Polsce i jednego z największych w Europie producentów melaminy — koszty EU ETS były bezpośrednią przyczyną wstrzymania produkcji melaminy w lipcu 2024 r. oraz kaprolaktamu w marcu 2023 r. Spółka zanotowała blisko miliard złotych strat w ciągu ostatnich dwóch lat.
Sytuację pogarsza fakt, że melamina nie została objęta mechanizmem CBAM (granicznym podatkiem węglowym), co promuje importerów z krajów trzecich, którzy nie ponoszą kosztów polityki klimatycznej, wypierając z rynku polskiego producenta. Podobne zagrożenia dotyczą hutnictwa stali. Wysokie ceny energii elektrycznej oraz koszty uprawnień emisyjnych sprawiają, że polskie huty tracą dystans do konkurencji spoza Unii Europejskiej. Obecny kształt mechanizmu CBAM, który nie obejmuje wyrobów przetworzonych ze stali, jest oceniany przez branżę jako nieskuteczny, gdyż pozwala na omijanie regulacji poprzez import gotowych produktów zamiast surowców.
W związku z powyższym, dbając o stabilność kluczowych gałęzi gospodarki narodowej, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: 1. Jakie konkretne działania podejmuje rząd na forum Unii Europejskiej w celu włączenia melaminy do katalogu produktów objętych mechanizmem CBAM? Czy Polska złożyła w tej sprawie formalny wniosek o rozszerzenie zakresu regulacji? 2. Jakie jest oficjalne stanowisko rządu wobec planowanego wygaszania darmowych uprawnień emisyjnych do 2034 r.? Czy Polska będzie dążyć do wydłużenia okresu przejściowego dla sektorów szczególnie narażonych na ucieczkę emisji? 3.
Jaka jest łączna wysokość rekompensat kosztów pośrednich ETS wypłacanych obecnie polskim przedsiębiorstwom chemicznym i hutniczym? Czy planowane jest zwiększenie tych środków do maksymalnego poziomu dopuszczalnego przez prawo unijne? 4. Czy ministerstwo dysponuje szczegółową analizą wpływu mechanizmu CBAM na polski import stali i produktów chemicznych? Jak resort ocenia skuteczność tego narzędzia w ochronie rynku, skoro nie obejmuje ono wyrobów wysoko przetworzonych? 5. W jaki sposób rząd zamierza pogodzić ambitne cele polityki klimatycznej z koniecznością utrzymania krajowego potencjału przemysłowego o znaczeniu strategicznym?
Czy istnieje kompleksowy plan zapobiegania zjawisku ucieczki emisji (carbon leakage) z Polski do krajów o niższych standardach środowiskowych?
Posłanka wyraża zaniepokojenie kryzysem w polskim hutnictwie stali, spadkiem produkcji krajowej i wzrostem importu. Pyta o strategię rządu po likwidacji Ministerstwa Przemysłu oraz o konkretne działania mające na celu ochronę i rozwój tego sektora.
Posłanka Bożena Lisowska pyta Ministra Obrony Narodowej o rolę i zdolność Grupy Azoty Puławy w budowie potencjału obronnego Polski, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji finansowej spółki. Pyta również o harmonogramy inwestycji, lokalizację produkcji oraz plany rządu dotyczące uniezależnienia Polski od importu kluczowych surowców.
Posłanka Bożena Lisowska wyraża zaniepokojenie kryzysową sytuacją finansową Grupy Azoty Zakłady Azotowe "Puławy" SA, spadkiem zatrudnienia i wstrzymaniem produkcji, pytając ministra o plan restrukturyzacji, dokapitalizowanie, przyszłość zakładu oraz ochronę miejsc pracy. Pyta również o status zamrożonego pakietu akcji należącego do Wiaczesława Kantora oraz wpływ nowej instalacji kwasu azotowego na perspektywy finansowe GA Puławy.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie krótkimi terminami realizacji inwestycji A1.4.1 w ramach KPO, co grozi utratą środków przez beneficjentów z powodu opóźnień proceduralnych i warunków atmosferycznych, pytają o możliwe działania osłonowe i wydłużenie terminów. Krytykują tempo weryfikacji wniosków i brak uwzględnienia obiektywnych przeszkód w realizacji projektów.
Posłowie interweniują w sprawie restrykcyjnej interpretacji przepisów dotyczących planów nawozowych przez ARiMR w ramach PROW 2014-2020, która prowadzi do nakładania dotkliwych sankcji na młodych rolników. Domagają się wyjaśnień, działań kompensacyjnych i zmiany interpretacji przepisów na korzyść rolników.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz w niektórych innych ustawach. Celem jest dostosowanie polskiego prawa do regulacji Unii Europejskiej dotyczących mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM). Ustawa ma na celu wdrożenie rozporządzeń UE związanych z CBAM, w tym ustanowienie rejestrów CBAM, zasad sprawozdawczości i procedur dla upoważnionych zgłaszających CBAM. Ponadto, aktualizuje ona przepisy dotyczące wymiany informacji między organami administracji publicznej w celu skutecznego wdrażania CBAM.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie prawa Unii Europejskiej dotyczącego mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM). Wprowadza zmiany w ustawie o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz w niektórych innych ustawach, aby umożliwić stosowanie rozporządzeń unijnych dotyczących CBAM. Reguluje kwestie związane z rejestrem CBAM, rejestrem przejściowym CBAM oraz statusem upoważnionego zgłaszającego CBAM, a także obowiązkami sprawozdawczymi i monitoringiem emisji wbudowanych w importowane towary. Ustawa ma umożliwić przywóz towarów na obszar celny UE od 1 stycznia 2026 r. zgodnie z nowymi regulacjami CBAM.
Projekt uchwały Sejmu RP ma na celu zobowiązanie Rady Ministrów do podjęcia działań na forum Unii Europejskiej w celu odrzucenia wprowadzenia Europejskiego Systemu Handlu Emisjami 2 (ETS2). Uzasadnieniem jest troska o bezpieczeństwo energetyczne obywateli, stabilność i konkurencyjność polskiej gospodarki, a także obawa przed negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi i społecznymi, w tym wzrost kosztów transportu, budownictwa i utrzymania gospodarstw domowych. Projektodawcy obawiają się, że ETS2 doprowadzi do zubożenia Polaków i pogorszenia pozycji rynkowej polskich firm. Sejm zobowiązuje również Radę Ministrów do przedstawienia sprawozdań i informacji dotyczących możliwości wyjścia Polski z systemu handlu emisjami.