Interpelacja w sprawie odzyskanych przez Polskę dzieł sztuki w latach 2024-2026 oraz możliwości odzyskania poloniców od Królestwa Szwecji
Data wpływu: 2026-03-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy działań rządu w latach 2024-2026 mających na celu odzyskanie polskich dóbr kultury ze Szwecji, szczególnie tych zagrabionych podczas potopu szwedzkiego. Posłowie pytają o podjęte kroki i proponują intensyfikację współpracy między instytucjami oraz zwiększenie wsparcia dla Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie odzyskanych przez Polskę dzieł sztuki w latach 2024-2026 oraz możliwości odzyskania poloniców od Królestwa Szwecji Interpelacja nr 16118 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra spraw zagranicznych w sprawie odzyskanych przez Polskę dzieł sztuki w latach 2024-2026 oraz możliwości odzyskania poloniców od Królestwa Szwecji Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Lidia Czechak, Filip Kaczyński, Michał Kowalski, Wojciech Michał Zubowski Data wpływu: 23-03-2026 Szanowny Panie Premierze, Szanowna Pani Minister, kluczową rolę na rzecz odzyskiwania skradzionych Polsce dzieł sztuki odgrywa Wydział ds.
Restytucji Dóbr Kultury, działający w strukturach Departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Miejsc Pamięci MKiDN. Ma on za zadanie stale monitorować międzynarodowy rynek dzieł sztuki w poszukiwaniu polskich strat wojennych, weryfikować zdigitalizowane zbiory publiczne za granicą oraz współpracować z Policją, prokuraturą, polskimi placówkami dyplomatycznymi oraz organami ścigania w innych krajach, m.in. Federalnym Biurem Śledczym (FBI) czy Interpolem. Polska niejednokrotnie w swojej historii wystawiana była na próby o wadze egzystencjalnej, taką też był najazd szwedzki i wojna w latach 1655-1660 nazywana potopem szwedzkim.
W treści traktatu pokojowego podpisanego 3 maja 1660 roku, kończącego wojnę, zawarto zapis o konieczności zwrotu przez Szwecję wszystkich zagrabionych bibliotek i archiwaliów. Zarówno Szwecja, jak i Polska wspólnie odwołują się do uniwersalnych zasad konstytuujących nasze kraje w zachodnioeuropejskim kręgu kulturowym, którego korzenie sięgają do filozofii i logiki greckiej oraz prawa rzymskiego. Naczelną zasadą, którą wyznają obywatele obu naszych krajów oraz nasze państwa – Szwecja i Polska, jest stara rzymska zasada „Pacta sunt servanda”. W obliczu wspólnego zagrożenia mamy przed sobą wiele spraw wspólnych. Sejm RP w dniu 7 lipca 2022 r.
ratyfikował zgodę na przystąpienie Szwecji do NATO. Polska Marynarka Wojenna ma zamiar dokonać znaczących zakupów uzbrojenia (okręty podwodne) w szwedzkiej firmie Saab na kwotę ponad 10 mld zł. Zamiar ten jest dodatkowym argumentem na potwierdzenie tezy o wielkiej wspólnocie interesów polsko-szwedzkich w obszarze obronności i geopolityki.
Wiele lat prac polskich archiwistów, badaczy, pracowników naukowych, tysiące godzin spędzonych na kwerendzie w bibliotekach, muzeach szwedzkich dało precyzyjny wykaz dzieł utraconych, wśród których są rękopisy i druki z bibliotek Zygmunta Augusta, Zygmunta III Wazy, biblioteki Kopernika we Fromborku, z księgozbiorów jezuickich w Braniewie i Poznaniu oraz wielu innych zbiorów wybitnych ludzi polityki, Kościoła i kultury, np. Jana Dantyszka, Andrzeja Leszczyńskiego, Wawrzyńca Gembickiego.
W przygotowaniu jest inicjatywa środowisk uniwersyteckich polegająca na przygotowaniu szczegółowej syntezy oraz listu otwartego podpisanego przez czołowych badaczy, pracowników naukowych oraz władz uczelni wyższych domagających się zwrotu szwedzkich poloniców. W ostatnich dniach pojawiła się cenna publikacja redaktora Jakuba Krzywieckiego pt. „Polska odzyska skarby z potopu? Mamy odpowiedź Szwedów, wskazują sposób” na portalu Interia.pl https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-polska-odzyska-skarby-z-potopu-mamy-odpowiedz-szwedow-wskazu,nId,22972113 .
Pan Harald Eiken, sekretarz prasowy szwedzkiej minister kultury wskazuje, że „instytucje dziedzictwa kulturowego muszą przejąć inicjatywę”. Czas na działania naszego państwa i współpracę ponad podziałami politycznymi w tej ważnej sprawie. W związku z powyższym zwracamy się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jakie działania podjął rząd RP, a szczególnie Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2024-2026 w celu intensyfikacji działań na rzecz odzyskania polskich dóbr kultury ze Szwecji? Jakie kroki zostały podjęte przez Wydział ds.
Restytucji Dóbr Kultury w MKiDN po dacie 13.12.2023 r. w celu odzyskania poloniców ze Szwecji? Czy powstał komitet koordynujący starania restytucyjne, pracujący wspólnie w ramach MKiDN, MSZ i innych instytucji RP na rzecz odzyskania skradzionych nam dzieł sztuki od Królestwa Szwecji? Jakie dzieła sztuki odzyskano w latach 2024-2026? Które z nich zostaną w najbliższym czasie udostępnione dla zwiedzających np. w Muzeum Narodowym w Warszawie? Jakie działania wspierające są oczekiwane przez kierownictwo i pracowników Wydziału ds.
Interpelacja dotyczy planowanych zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności wprowadzenia dwuczęściowej opłaty za odpady. Autorzy pytają, czy ministerstwo utrzyma te przepisy jako fakultatywne narzędzie dla gmin i jakie stanowiska zajęły samorządy.
Posłowie pytają o wpływy do budżetu państwa z podatku od sprzedaży detalicznej w latach 2021-2026, liczbę podatników składających deklaracje oraz o planowane zmiany w tym podatku, w tym potencjalne modyfikacje progów kwotowych i stawek. Wyrażają zaniepokojenie brakiem jasności co do przyszłości tego podatku.
Posłowie pytają o szczegółowe dane dotyczące wpływów z daniny solidarnościowej w latach 2019-2026, w tym o planowane wpływy, koszty poboru, liczbę płatników oraz ewentualne plany zmian w ustawie. Chcą wiedzieć, jak efektywnie ministerstwo zarządzało poborem tej daniny i jakie działania podejmowało w celu zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania.
Projekt dotyczy zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o zamiarze przedłożenia Prezydentowi RP do ratyfikacji, bez zgody wyrażonej w ustawie, Umowy między Polską a Szwecją o wzajemnej ochronie informacji niejawnych. Komisja Spraw Zagranicznych po rozpatrzeniu zawiadomienia wnosi o przyjęcie go przez Sejm bez zastrzeżeń. Celem jest umożliwienie wzajemnej ochrony informacji niejawnych między oboma krajami na mocy umowy międzynarodowej.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Projekt został skierowany do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu przez Marszałka Sejmu. Komisja po rozpatrzeniu projektu wnioskuje o jego podjęcie przez Sejm. Celem jest uhonorowanie pamięci o Kryzysie Bydgoskim poprzez formalne upamiętnienie przez Sejm.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje przyjęcie poprawek Senatu do wspomnianej ustawy. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz kwestii związanych z Krajową Administracją Skarbową w kontekście zabytków. Niestety, brak szczegółów odnośnie konkretnych zmian w tekście uniemożliwia głębszą analizę.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Inicjatywa ma na celu oddanie hołdu historii i przypomnienie o ważnych wydarzeniach z przeszłości. Projekt jest wnoszony przez grupę posłów, którzy upoważniają posła Krystiana Łuczaka do reprezentowania ich w pracach nad uchwałą.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt i wnosi o jego podjęcie przez Sejm. Celem uchwały jest uczczenie pamięci wybitnego polskiego reżysera.