Interpelacja w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec uchwalenia przez Kneset ustawy rozszerzającej stosowanie kary śmierci
Data wpływu: 2026-03-31
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o stanowisko MSZ wobec przyjęcia przez Kneset ustawy rozszerzającej stosowanie kary śmierci, wskazując na potencjalną sprzeczność z prawem międzynarodowym i standardami ochrony praw człowieka. Wyraża zaniepokojenie i oczekuje od MSZ potępienia tych rozwiązań oraz podjęcia działań dyplomatycznych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec uchwalenia przez Kneset ustawy rozszerzającej stosowanie kary śmierci Interpelacja nr 16309 do ministra spraw zagranicznych w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec uchwalenia przez Kneset ustawy rozszerzającej stosowanie kary śmierci Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek Data wpływu: 31-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, w dniu 30 marca 2026 r. Kneset przyjął ustawę rozszerzającą możliwość stosowania kary śmierci, w szczególności wobec osób skazanych za przestępstwa o charakterze terrorystycznym.
Nowe przepisy stanowią zmianę izraelskiego prawa karnego i zgodnie z analizami prawnymi wprowadzają rozwiązania o charakterze wyjątkowym i dalece odbiegające od dotychczasowych standardów stosowania tej kary. Z opracowania pt.
„Draft Law on the Execution of Prisoners: Legalizing Killing Under the Cover of Law“, przygotowanego przez prawnika i badacza prawa międzynarodowego Waseema Al-Shantiego (Hague Initiative for Law and Justice), wynika, że ta regulacja obejmuje m.in.: - wprowadzenie kary śmierci jako sankcji obligatoryjnej wobec osób skazanych za zabójstwo motywowane „wrogim lub narodowym zamiarem“ wobec państwa Izrael i jego obywateli, - obniżenie progu orzekania kary śmierci z jednomyślności składu sędziowskiego do zwykłej większości (2 z 3 sędziów), - rozszerzenie stosowania kary śmierci na sądy cywilne, - wyłączenie możliwości ułaskawienia, zamiany kary lub jej złagodzenia, w tym przez prezydenta Izraela, - wyłączenie prawa do skutecznej apelacji w zakresie wymiaru kary, - wprowadzenie maksymalnego terminu 90 dni między wydaniem wyroku a jego wykonaniem, - retroaktywne zastosowanie przepisów wobec czynów związanych z wydarzeniami z 7 października 2023 r., - wprowadzenie rozwiązań, które – według autorów analizy – prowadzą do zróżnicowania odpowiedzialności karnej w zależności od tożsamości narodowej ofiary, co może oznaczać systemową dyskryminację.
Autor opracowania wskazuje, że ten projekt nie tylko rozszerza stosowanie kary śmierci, ale również tworzy szczególny reżim prawny wobec określonej grupy osób, co podważa podstawowe zasady prawa międzynarodowego, w tym zasadę niedyskryminacji oraz gwarancję rzetelnego procesu. W analizie podniesiono ponadto, że proponowane regulacje mogą pozostawać w sprzeczności z izraelskim prawem podstawowym – Basic Law: Human Dignity and Liberty – które gwarantuje ochronę życia, godności i integralności każdej osoby oraz wiąże wszystkie organa państwa obowiązkiem poszanowania tych praw.
Jednocześnie istotne jest odnotowanie reakcji społeczności międzynarodowej. Wspólne oświadczenie ministrów spraw zagranicznych: Niemiec, Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii wyraża poważne zaniepokojenie kierunkiem zmian legislacyjnych oraz podkreśla konieczność przestrzegania prawa międzynarodowego i standardów ochrony praw człowieka. Również Organizacja Narodów Zjednoczonych – w tym przedstawiciele jej organów i mechanizmów ochrony praw człowieka – wskazywali na ryzyko naruszenia prawa do życia oraz standardów rzetelnego procesu, wzywając do powstrzymania się od wprowadzania przepisów rozszerzających stosowanie kary śmierci.
Krytyczne stanowiska zajęły także państwa regionu, w tym Egipt i Jordania, które podkreślały destabilizujący charakter takich regulacji oraz ich potencjalny wpływ na eskalację napięć. Prezydent Autonomii Palestyńskiej określił nowe przepisy jako naruszenie prawa międzynarodowego i wezwał społeczność międzynarodową do reakcji. Organizacje pozarządowe, w tym Amnesty International, wskazują, że wszelkie wyroki śmierci wydane na podstawie tej ustawy stanowiłyby naruszenie prawa do życia, a w przypadku ich stosowania wobec Palestyńczyków z okupowanych terytoriów mogą również stanowić zbrodnie wojenne.
Wzywają one społeczność międzynarodową do podjęcia działań w celu uchylenia tej ustawy oraz całkowitego zniesienia kary śmierci. W świetle przedstawionych analiz ten projekt może pozostawać w sprzeczności z normami prawa międzynarodowego, w szczególności: - konwencjami genewskimi z 1949 r., które zakazują stosowania kar w sposób dyskryminujący oraz wymagają zapewnienia rzetelnego procesu wobec osób chronionych, - Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, którego art.
6 chroni prawo do życia i ogranicza stosowanie kary śmierci do najwęższego katalogu przypadków, przy zachowaniu ścisłych gwarancji proceduralnych, - Rzymskim Statutem Międzynarodowego Trybunału Karnego, który kwalifikuje wykonywanie egzekucji bez zapewnienia rzetelnego procesu jako potencjalną zbrodnię wojenną. Kwestia kary śmierci pozostaje przedmiotem jednoznacznych standardów prawa międzynarodowego w zakresie praw człowieka.
Posłanka Gosek-Popiołek pyta o działania ministerstwa w związku z problemami lokatorów programu "Mieszkanie Plus", którzy nie mogą dojść do własności mieszkań na obiecanych warunkach. Pyta także, czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu odszkodowań dla poszkodowanych najemców.
Posłanka pyta o działania rządu RP na rzecz utworzenia korytarzy humanitarnych w Strefie Gazy i wsparcia polskich organizacji humanitarnych działających w tym regionie. Wyraża wątpliwości co do spójności polskiej polityki pomocowej wobec tego obszaru i pyta o konkretne działania i środki finansowe.
Posłanka Daria Gosek-Popiołek wyraża zaniepokojenie praktyką stosowania procedur wobec cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową na przejściu granicznym w Terespolu, szczególnie w kontekście osób wrażliwych i przepisów ograniczających dostęp do azylu. Pyta o statystyki dotyczące identyfikacji osób wrażliwych, szkolenia funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz mechanizmy nadzoru nad przestrzeganiem prawa.
Posłowie pytają o trudności w uzyskiwaniu stopni i tytułów naukowych przez osoby zajmujące się dydaktyką przedmiotową oraz o działania ministerstwa w celu rozwiązania tego problemu, w tym o stanowisko wobec propozycji zmiany przepisów. Interpelacja zwraca uwagę na negatywny wpływ obecnej sytuacji na rozwój dydaktyk przedmiotowych i kształcenie nauczycieli.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Projekt ustawy zmienia definicję osoby represjonowanej z powodów politycznych, zawartą w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej. Zmiana dotyczy osób poszukiwanych listem gończym, oskarżonych lub skazanych za przestępstwa, albo wielokrotnie skazywanych za wykroczenia, lub wobec których orzeczono środki poprawcze/wychowawcze za działalność na rzecz niepodległości Polski lub praw człowieka. Celem jest doprecyzowanie kryteriów uznawania za osobę represjonowaną w kontekście działań na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Ustawa ma na celu zapewnienie, że osoby represjonowane, nawet te, które weszły w konflikt z prawem w związku ze swoją działalnością opozycyjną, mogą być uznawane za osoby represjonowane.
Projekt uchwały Sejmu wyraża solidarność z Ukrainą w czwartą rocznicę rosyjskiej agresji, potępiając działania Rosji jako pogwałcenie prawa międzynarodowego i akty terroru. Potwierdza integralność terytorialną Ukrainy i zobowiązuje Polskę do kontynuowania wsparcia politycznego, humanitarnego i militarnego. Uchwała wyraża uznanie dla solidarności polskiego państwa i społeczeństwa z narodem ukraińskim oraz popiera wysiłki na rzecz odnalezienia i uwolnienia ukraińskich dzieci uprowadzonych przez Rosję. Wzywa Radę Ministrów do kontynuowania pomocy Ukrainie i wprowadzania sankcji wobec Rosji.
Projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) ma na celu określenie zasad i trybu wdrażania orzeczeń ETPC przez Polskę. Ustawa definiuje role i obowiązki różnych podmiotów publicznych w procesie wykonywania orzeczeń, w tym koordynację działań przez ministra spraw zagranicznych. Wprowadza pojęcia środków indywidualnych i generalnych oraz planów działań i raportów z wykonania, mających na celu usunięcie naruszeń Konwencji Praw Człowieka i zapobieganie im w przyszłości. Ustawa ma na celu usprawnienie i ustrukturyzowanie procesu implementacji orzeczeń ETPC w Polsce, a także dostosowanie polskiego prawa do standardów ochrony praw człowieka.
Projekt ustawy dotyczy ratyfikacji poprawek do Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, przyjętych w latach 2015, 2017 i 2019. Komisje Spraw Zagranicznych oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po przeprowadzeniu pierwszego czytania, wnioskują o uchwalenie projektu ustawy bez poprawek. Celem ratyfikacji jest dostosowanie polskiego prawa do międzynarodowych standardów w zakresie ścigania zbrodni międzynarodowych. Proponowana ustawa ma na celu implementacje zmian wynikających z rezolucji Zgromadzenia Państw-Stron Statutu.
Projekt ustawy dotyczy ratyfikacji poprawek do Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, przyjętych w latach 2015, 2017 i 2019. Poprawki te mają na celu wzmocnienie jurysdykcji Trybunału poprzez usunięcie możliwości wyłączenia jurysdykcji w odniesieniu do zbrodni wojennych, rozszerzenie definicji zbrodni wojennych o stosowanie zakazanych broni oraz rozszerzenie definicji zbrodni wojennych na konflikty niemające charakteru międzynarodowego w zakresie wykorzystywania głodzenia jako metody prowadzenia działań wojennych. Ratyfikacja tych poprawek ma na celu efektywne przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego oraz wzmocnienie wizerunku Polski jako kraju wspierającego sądownictwo międzynarodowe.