Interpelacja w sprawie kontroli spalania odpadów oraz egzekwowania przepisów w zakresie ochrony powietrza

Szanowna Pani Minister,

spalanie odpadów w gospodarstwach domowych pozostaje jednym z istotnych źródeł zanieczyszczenia powietrza w Polsce, a tym samym realnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego. Proceder ten przyczynia się do emisji toksycznych substancji, w tym pyłów zawieszonych oraz związków rakotwórczych, pogłębiając problem smogu, który według szacunków jest odpowiedzialny za dziesiątki tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie.

Pomimo obowiązującego od wielu lat zakazu spalania odpadów poza wyznaczonymi instalacjami, ten problem wciąż występuje na szeroką skalę. Badania wskazują, że w około 80% gmin w Polsce nie funkcjonuje skuteczny system kontroli przestrzegania tych przepisów, co w praktyce prowadzi do ich ograniczonej egzekucji. W wielu przypadkach liczba przeprowadzanych kontroli oraz nakładanych kar jest niewielka, a same sankcje mają charakter symboliczny.

Istotną rolę w egzekwowaniu przepisów odgrywają organa samorządowe, w szczególności straże miejskie i gminne, które mają uprawnienia do przeprowadzania kontroli oraz nakładania mandatów. W praktyce jednak skuteczność tych działań jest zróżnicowana terytorialnie, a w części gmin – zwłaszcza wiejskich – mechanizmy kontroli są ograniczone lub niewystarczające. Jednocześnie maksymalne kary za spalanie odpadów mogą sięgać nawet kilku tysięcy złotych, jednak ich stosowanie pozostaje stosunkowo rzadkie.

W kontekście rosnącej świadomości ekologicznej oraz konieczności poprawy jakości powietrza w Polsce zasadne wydaje się dokonanie oceny skuteczności obowiązujących mechanizmów kontrolnych oraz działań podejmowanych przez organa administracji publicznej w tym zakresie.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Ile kontroli spalania odpadów przeprowadzono w ostatnich latach w skali kraju oraz w podziale na województwa?

Ile mandatów i innych kar nałożono w związku ze spalaniem odpadów w tym okresie?

Czy ministerstwo identyfikuje obszary, w których kontrole są prowadzone w niewystarczającym zakresie?

Jakie są główne bariery w skutecznym egzekwowaniu zakazu spalania odpadów (np. kadrowe, prawne, organizacyjne)?

Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia liczby i skuteczności kontroli, szczególnie w mniejszych miejscowościach i na obszarach wiejskich?

Czy są rozważane zmiany legislacyjne mające na celu wzmocnienie egzekwowania przepisów w tym zakresie?

Czy jest analizowana skuteczność obecnego systemu kar oraz zasadność ich zaostrzenia lub częstszego stosowania?