Interpelacja w sprawie powodów powołania Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej

Szanowny Panie Ministrze!

Na podstawie ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339) proszę o następujące wyjaśnienia.

Polska jest krajem jednolitym kulturowo i językowo. Piękno i bogactwo polskiej kultury i języka przejawiają się m.in. poprzez zachowanie i kultywowanie wielu odmian gwarowych języka polskiego zróżnicowanego lokalnie, regionalnie i historycznie. Ten ważny element polskiego dziedzictwa kulturowego dokumentowany jest i badany na wielu polskich uczelniach i w PAN, a także w instytucjach państwowych, takich jak Instytut Śląski, Instytut Zachodni, czy poprzez liczne organizacje pozarządowe, wspierane także przez MKiDN. Jednocześnie w Polsce – mimo zwiększenia w latach 2016–2023 nakładów na ten cel i powołania nowych instytucji zajmujących się tą problematyką – wciąż występuje potrzeba intensyfikacji działań instytucjonalnych i innych w obszarze promocji kultury i dziedzictwa polskiego za granicą . W tym kontekście zdumiewa fakt dewastacji personalnej i finansowej – przez obecny rząd – licznych instytucji kultury, także tych promujących kulturę polską za granicą (IAM, Polonika, PFN itp.), i jednocześnie powołanie nowej – jako pierwszej i jedynej dotychczas powołanej przez obecne kierownictwo MKiDN – instytucji kultury pod nazwą Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej, którego celem ma być m.in. „promowanie w kraju i za granicą wiedzy o różnorodności językowej Polski”.

Proszę o wyjaśnienie, jakie są powody inwestowania środków publicznych w powoływanie instytucji, której zadania mieszczą się w celach działalności katedry uczelnianej czy instytutu akademickiego, natomiast nie są wiodącym celem działań państwa polskiego, dla realizacji którego należy powoływać państwowe instytucje kultury. Świat nie oczekuje rewelacji dotyczących zróżnicowań językowych w Polsce, natomiast ewidentnie oczekuje edukacji na temat polskiej historii, kultury i dziedzictwa, i tym w pierwszym rzędzie powinny się zająć instytucje państwowe.

Proszę o wyjaśnienie:

Kto jest inicjatorem tej zadziwiającej decyzji, jakie były powody i okoliczności powołania tej instytucji i jakie jeszcze instytucje kultury zamierza powołać obecne kierownictwo MKiDN w najbliższym czasie?

Z poważaniem

Piotr Gliński Poseł na Sejm RP