Interpelacja w sprawie polityki podatkowej w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych

Szanowny Panie Ministrze,

aktualnie i w ostatnich miesiącach Ministerstwo Finansów prowadziło i prowadzi szereg działań w zakresie opodatkowania poszczególnych rodzajów wyrobów tytoniowych. Uchwalona została już ustawa procedowana pod numerem UD105 zakładająca podwyżki stawek akcyzy w ramach tzw. mapy drogowej. Niezależnie od tego Ministerstwo Finansów prowadzi prace nad objęciem akcyzą także beztytoniowych wyrobów nowatorskich i saszetek nikotynowych (UD53) oraz jednorazowych papierosów elektronicznych i urządzeń (UD139). W wyniku wejścia w życie tych wszystkich zmian legislacyjnych dojść może do bardzo dużych zmian na rynku, gdyż część wyrobów zostanie obłożona drastycznymi podwyżkami stawek akcyzowych. Zmiany te nie mają charakteru systemowego, są prowadzone w ramach różnych procesów legislacyjnych i nie zostały niestety poprzedzone przygotowaniem żadnego kompleksowego planu polityki państwa w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych, a przynajmniej żaden taki plan nie został upubliczniony.

W dniu 19 listopada 2024 roku Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedzi na interpelację numer 5941 posła Jarosława Sachajki – w rzeczonej odpowiedzi ministerstwo odniosło się do kwestii istnienia potencjalnego konfliktu interesów, jeśli chodzi o dyrektor Departamentu Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych, która w przeszłości była wspólnikiem kancelarii zajmującej się między innymi lobbingiem w zakresie wyrobów akcyzowych. W odpowiedzi na interpelację ministerstwo wskazuje, że Pani dyrektor nigdy nie występowała jako lobbysta w imieniu podmiotów z branży tytoniowej.

Tymczasem jak wynika z dokumentów zawartych na portalu Rządowego Procesu Legislacyjnego oraz stronie internetowej Ministerstwa Finansów kancelaria, której wspólnikiem była aktualna dyrektor w ministerstwie, składała wiele zgłoszeń lobbingowych do procesów legislacyjnych dotyczących branży tytoniowej, w których prezentowała stanowiska zbieżne z interesami konkretnych producentów wyrobów tytoniowych. Przykładem może być zgłoszenie lobbingowe do projektu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku akcyzowego od płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich. Fakt, że w żadnym z tych zgłoszeń nie zostały jednoznacznie wskazane nazwy podmiotów, na rzecz których wykonywane były te działania lobbingowe, nie ma tutaj znaczenia. Jestem bowiem przekonany, że Ministerstwo Finansów, otrzymując zgłoszenia lobbingowe od osób czy podmiotów niebędących bezpośrednimi uczestnikami rynku, ma świadomość, że uwagi te nie są zazwyczaj przejawem bezinteresownej troski o interes publiczny, a stanowią realizację interesów konkretnych podmiotów.

W ciągu ostatnich kilku miesięcy Departament Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych brał udział w kilku procesach legislacyjnych dotyczących regulacji rynku tytoniowego. Procesy te dotyczą opodatkowania poszczególnych kategorii wyrobów dostępnych na tym rynku i nie zakładają równego realnego poziomu opodatkowania każdej z tych kategorii. Tym samym projekty przygotowywane przez Departament Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych mają różny wpływ na różnych uczestników rynku. W związku z tym dziwić musi fakt, że ministerstwo nie dostrzega problemu w tym, że osoba świadcząca usługi lobbingowe na rzecz konkretnych podmiotów dzisiaj pełni kluczową funkcję w zakresie regulacji podatkowej tego rynku.

Mając na względzie powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.

Grzegorz Płaczek Poseł na Sejm RP