Interpelacja w sprawie polityki podatkowej w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych
Data wpływu: 2025-01-07
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Płaczek kwestionuje brak kompleksowej strategii podatkowej w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych oraz zwraca uwagę na potencjalny konflikt interesów związany z zatrudnieniem osoby wcześniej związanej z lobbingiem w tej branży. Pyta o analizy i dane dotyczące opodatkowania oraz o wiedzę ministerstwa na temat powiązań dyrektor departamentu z branżą tytoniową.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie polityki podatkowej w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych Interpelacja nr 7255 do ministra finansów w sprawie polityki podatkowej w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych Zgłaszający: Grzegorz Adam Płaczek Data wpływu: 07-01-2025 Tychy, 7 stycznia 2025 roku Szanowny Panie Ministrze, aktualnie i w ostatnich miesiącach Ministerstwo Finansów prowadziło i prowadzi szereg działań w zakresie opodatkowania poszczególnych rodzajów wyrobów tytoniowych. Uchwalona została już ustawa procedowana pod numerem UD105 zakładająca podwyżki stawek akcyzy w ramach tzw. mapy drogowej.
Niezależnie od tego Ministerstwo Finansów prowadzi prace nad objęciem akcyzą także beztytoniowych wyrobów nowatorskich i saszetek nikotynowych (UD53) oraz jednorazowych papierosów elektronicznych i urządzeń (UD139). W wyniku wejścia w życie tych wszystkich zmian legislacyjnych dojść może do bardzo dużych zmian na rynku, gdyż część wyrobów zostanie obłożona drastycznymi podwyżkami stawek akcyzowych.
Zmiany te nie mają charakteru systemowego, są prowadzone w ramach różnych procesów legislacyjnych i nie zostały niestety poprzedzone przygotowaniem żadnego kompleksowego planu polityki państwa w zakresie wyrobów tytoniowych i nikotynowych, a przynajmniej żaden taki plan nie został upubliczniony.
W dniu 19 listopada 2024 roku Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedzi na interpelację numer 5941 posła Jarosława Sachajki – w rzeczonej odpowiedzi ministerstwo odniosło się do kwestii istnienia potencjalnego konfliktu interesów, jeśli chodzi o dyrektor Departamentu Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych, która w przeszłości była wspólnikiem kancelarii zajmującej się między innymi lobbingiem w zakresie wyrobów akcyzowych. W odpowiedzi na interpelację ministerstwo wskazuje, że Pani dyrektor nigdy nie występowała jako lobbysta w imieniu podmiotów z branży tytoniowej.
Tymczasem jak wynika z dokumentów zawartych na portalu Rządowego Procesu Legislacyjnego oraz stronie internetowej Ministerstwa Finansów kancelaria, której wspólnikiem była aktualna dyrektor w ministerstwie, składała wiele zgłoszeń lobbingowych do procesów legislacyjnych dotyczących branży tytoniowej, w których prezentowała stanowiska zbieżne z interesami konkretnych producentów wyrobów tytoniowych. Przykładem może być zgłoszenie lobbingowe do projektu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku akcyzowego od płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich.
Fakt, że w żadnym z tych zgłoszeń nie zostały jednoznacznie wskazane nazwy podmiotów, na rzecz których wykonywane były te działania lobbingowe, nie ma tutaj znaczenia. Jestem bowiem przekonany, że Ministerstwo Finansów, otrzymując zgłoszenia lobbingowe od osób czy podmiotów niebędących bezpośrednimi uczestnikami rynku, ma świadomość, że uwagi te nie są zazwyczaj przejawem bezinteresownej troski o interes publiczny, a stanowią realizację interesów konkretnych podmiotów.
W ciągu ostatnich kilku miesięcy Departament Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych brał udział w kilku procesach legislacyjnych dotyczących regulacji rynku tytoniowego. Procesy te dotyczą opodatkowania poszczególnych kategorii wyrobów dostępnych na tym rynku i nie zakładają równego realnego poziomu opodatkowania każdej z tych kategorii. Tym samym projekty przygotowywane przez Departament Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych mają różny wpływ na różnych uczestników rynku.
W związku z tym dziwić musi fakt, że ministerstwo nie dostrzega problemu w tym, że osoba świadcząca usługi lobbingowe na rzecz konkretnych podmiotów dzisiaj pełni kluczową funkcję w zakresie regulacji podatkowej tego rynku. Mając na względzie powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy polityka akcyzowa ministerstwa w zakresie branży tytoniowej i nikotynowej jest oparta na jakimś kompleksowym planie lub strategii? Jakie cele stawia sobie ministerstwo w tym zakresie? Czy stawki podatku akcyzowego są skorelowane np. ze szkodliwością danych kategorii wyrobów?
Poseł Grzegorz Płaczek pyta o uprawnienia straży miejskiej i Policji w zakresie kontroli palenisk, wyrażając zaniepokojenie represyjnym charakterem tych kontroli i naruszaniem prawa do prywatności. Domaga się jasnego stanowiska rządu w sprawie zakresu uprawnień służb kontrolnych i praw obywateli podczas kontroli palenisk.
Poseł Grzegorz Płaczek pyta o szczegółowe zasady kontroli produktów rolnych i żywności importowanych do UE, szczególnie z krajów Mercosur, pod kątem zgodności z normami unijnymi, w tym bezpieczeństwa żywności, zdrowia konsumentów, ochrony środowiska i Europejskiego Zielonego Ładu. Wyraża obawy o równe warunki konkurencji i bezpieczeństwo żywności w kontekście rosnącego importu z państw trzecich.
Poseł Płaczek wyraża zaniepokojenie trudną sytuacją finansową Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego i ryzykiem utraty zabytkowej kamienicy przy ul. Foksal 19. Pyta ministra o wiedzę na temat sytuacji, kontrole działalności stowarzyszenia oraz planowane działania w celu ochrony nieruchomości i wsparcia organizacji.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie decyzją o pozwoleniu na zrzut solanki do Zatoki Puckiej przez ORLEN SA i pytają o analizy wpływu tego zrzutu na środowisko, w tym poziom rtęci i degradację ekosystemu, oraz proponują alternatywne rozwiązania.
Poseł pyta o skuteczność Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w sprawach sądowych dotyczących ustalenia istnienia stosunku pracy i domaga się przedstawienia szczegółowych danych statystycznych za lata 2022-2024. Wyraża wątpliwości co do zasadności poszerzania kompetencji PIP bez oceny efektywności dotychczasowych działań.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Najważniejszą zmianą jest zakaz wprowadzania do obrotu papierosów elektronicznych jednorazowego użytku, argumentowany koniecznością ograniczenia używania tych wyrobów przez młodzież. Ustawa zakazuje również wprowadzania do obrotu wyrobów zawierających nikotynę, które nie są wyrobami tytoniowymi lub powiązanymi wyrobami, z pewnymi wyjątkami (produkty lecznicze, wyroby medyczne, żywność i pasze). Projekt wprowadza także dodatkowe regulacje dotyczące składu, etykietowania i kontroli woreczków nikotynowych oraz papierosów elektronicznych.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.