Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu karnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w związku z wyzwaniami współczesnych realiów społecznych i technologicznych
Data wpływu: 2025-04-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marek Matuszewski pyta o plany Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące nowelizacji Kodeksu cywilnego, karnego i rodzinnego w celu dostosowania ich do wyzwań współczesnych realiów społecznych i technologicznych, szczególnie w kontekście gospodarki cyfrowej i cyberprzestępczości. Poseł dopytuje o konkretne działania legislacyjne i analityczne podejmowane w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu karnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w związku z wyzwaniami współczesnych realiów społecznych i technologicznych Interpelacja nr 9330 do ministra sprawiedliwości w sprawie potrzeby nowelizacji przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu karnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w związku z wyzwaniami współczesnych realiów społecznych i technologicznych Zgłaszający: Marek Matuszewski Data wpływu: 16-04-2025 Szanowny Panie Ministrze, w związku z dynamicznymi zmianami społecznymi, gospodarczymi oraz technologicznymi, które mają miejsce w Polsce, pojawia się potrzeba dostosowania przepisów prawnych do współczesnych realiów.
W szczególności dotyczy to takich aktów prawnych jak Kodeks cywilny, Kodeks karny oraz prawo rodzinne, które – mimo swojej fundamentalnej roli – niejednokrotnie nie odpowiadają na aktualne wyzwania i problemy społeczne. W związku z tym chciałbym zwrócić uwagę na kilka kwestii wymagających pilnej nowelizacji. 1. Kodeks cywilny Obecne przepisy dotyczące zawierania umów, odpowiedzialności cywilnej czy ochrony dóbr osobistych nie zawsze uwzględniają zmiany, które zaszły w przestrzeni cyfrowej.
Chociaż technologie internetowe stały się integralną częścią życia codziennego, prawo cywilne wciąż nie reguluje w pełni zagadnień związanych z transakcjami zawieranymi online, ochroną danych osobowych czy handlem elektronicznym. Konieczne jest więc wprowadzenie odpowiednich regulacji, które jasno określą zasady funkcjonowania rynku e-commerce, odpowiedzialności za działania podejmowane w sieci, a także zapewnią lepszą ochronę konsumentów. 2.
Kodeks karny Z kolei w Kodeksie karnym istnieje pilna potrzeba nowelizacji w zakresie przestępstw związanych z cyberprzestępczością, w tym ochroną danych osobowych, kradzieżą tożsamości czy oszustwami internetowymi. Zjawiska te stają się coraz bardziej powszechne, a obecne przepisy są niewystarczające w kontekście wyzwań związanych z rozwojem technologii i globalizacją. Proszę o rozważenie wprowadzenia bardziej szczegółowych regulacji w tym zakresie, a także o zwiększenie kar za takie przestępstwa, aby skuteczniej przeciwdziałać cyberprzestępczości. 3.
Prawo rodzinne Prawo rodzinne, mimo że jest jednym z kluczowych obszarów regulacji, również wymaga dostosowania do współczesnych potrzeb społecznych. W szczególności warto rozważyć zmianę przepisów dotyczących podziału majątku wspólnego w przypadku rozwodów oraz uregulowania kwestii dotyczących opieki nad dziećmi w kontekście rozwodów, szczególnie w sytuacjach, gdy rodzice nie są w stanie dojść do porozumienia w sprawach wychowawczych.
W związku z powyższym, zwracam się z prośbą o podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu nowelizację przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu karnego oraz prawa rodzinnego w celu dostosowania ich do zmieniających się realiów społecznych i technologicznych. Czy w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są obecnie prace analityczne lub legislacyjne nad kompleksową nowelizacją Kodeksu cywilnego, w szczególności w zakresie dostosowania przepisów do realiów gospodarki cyfrowej, handlu elektronicznego i ochrony konsumentów w Internecie?
Czy resort planuje doprecyzowanie przepisów dotyczących zawierania umów online, w tym określenie jasnych zasad odpowiedzialności stron w przypadku naruszenia warunków transakcji w środowisku cyfrowym? Czy w najbliższym czasie przewidywane są zmiany w Kodeksie karnym, które zwiększyłyby skuteczność walki z cyberprzestępczością, w tym przestępstwami takimi jak kradzież tożsamości, oszustwa internetowe czy nielegalne pozyskiwanie danych osobowych? Czy ministerstwo planuje zaostrzenie kar za przestępstwa popełniane w przestrzeni cyfrowej, tak aby odstraszyć potencjalnych sprawców i lepiej chronić obywateli przed skutkami cyberataków?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie do systemu prawa definicji nowych form przestępczości cyfrowej, które obecnie nie są w pełni ujęte w obowiązujących regulacjach, np. deepfake, phishing czy cyberstalking? Czy w ramach planowanych prac legislacyjnych resort analizuje konieczność nowelizacji prawa rodzinnego, w szczególności w obszarze: zasad podziału majątku wspólnego po rozwodzie, uregulowania kwestii opieki naprzemiennej, oraz procedur sądowych dotyczących sporów wychowawczych między rodzicami?
Poseł pyta o cele redukcji emisji CO₂ w sektorach energetycznym i przemysłowym, inwestycje w OZE, monitorowanie postępów transformacji, wsparcie dla przedsiębiorstw oraz wpływ transformacji na ceny energii. Podkreśla kluczową rolę transformacji, ale sygnalizuje potencjalne ryzyka związane z brakiem spójnej strategii.
Poseł pyta o standardy kontroli jakości żywności, monitorowanie importu i skuteczność nadzoru w sektorze spożywczym, wyrażając obawy o bezpieczeństwo żywności i zaufanie konsumentów. Interpelacja ma na celu ocenę działań ministerstwa i zaproponowanie ewentualnych ulepszeń w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności.
Poseł pyta o stan bezpieczeństwa transportu kolejowego, w szczególności o stan techniczny infrastruktury, liczbę wypadków oraz planowane inwestycje i szkolenia mające na celu poprawę bezpieczeństwa. Wyraża zaniepokojenie przestarzałą infrastrukturą i potencjalnymi zagrożeniami.
Poseł pyta o dostępność usług zdrowia psychicznego w Polsce, wskazując na długie czasy oczekiwania i brak wystarczających zasobów. Wyraża zaniepokojenie tą sytuacją i pyta o działania ministerstwa mające na celu poprawę dostępności i efektywności opieki psychologicznej.
Poseł pyta o aktualne poziomy zanieczyszczeń w miastach, źródła emisji, realizowane programy inwestycyjne, działania edukacyjne oraz skuteczność regulacji środowiskowych. Kwestionuje skuteczność dotychczasowych działań w obliczu rosnących problemów.
Przedmiotem dokumentu jest dodatkowe sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw. Sejm skierował projekt ponownie do Komisji w celu rozpatrzenia wniosków i poprawek zgłoszonych w drugim czytaniu. Komisja wnosi o odrzucenie projektu ustawy, jednakże zaproponowano konkretne poprawki do artykułów 5 i 7, które Komisja przyjęła. Dotyczą one m.in. brzmienia informacji o pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń oraz daty wejścia ustawy w życie.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie postępowania karnego, modyfikując katalog przestępstw, w których możliwe jest stosowanie określonych procedur. Zmiany te dotyczą przestępstw wymienionych w rozdziałach XVI i XVII Kodeksu karnego oraz szeregu innych artykułów. Dodatkowo, ustawa zawiera przepisy przejściowe regulujące postępowanie w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a także określa datę wejścia w życie ustawy na 14 dni po jej ogłoszeniu.
Autopoprawka dotyczy zmiany w składzie osobowym Komisji Nadzwyczajnej Sejmu, która ma zajmować się projektami ustaw dotyczącymi statusu osoby najbliższej w związku i umowy o wspólnym pożyciu. Konkretnie, autopoprawka zastępuje kandydaturę Elżbiety Burkiewicz z Centrum kandydaturą Barbary Oliwieckiej również z Centrum. Zmiana wynika z korekty zgłoszenia kandydata przez Przewodniczącego Klubu Parlamentarnego Centrum. Celem jest zapewnienie właściwego składu komisji zajmującej się omawianą tematyką.
Projekt dotyczy powołania Komisji Nadzwyczajnej w Sejmie RP. Komisja ta ma za zadanie rozpatrzenie projektów ustaw dotyczących statusu osoby najbliższej w związku oraz umowy o wspólnym pożyciu. Wniosek o powołanie komisji został przedstawiony przez Prezydium Sejmu po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów, zgodnie z Regulaminem Sejmu. Dokument zawiera listę posłów wybranych do składu osobowego tej komisji, z podziałem na przynależność partyjną.
Projekt ustawy wprowadza do Kodeksu karnego nowy artykuł 255b, który penalizuje publiczne rozpowszechnianie w sieci teleinformatycznej treści przedstawiających popełnianie określonych czynów zabronionych, takich jak przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności seksualnej, znęcanie się nad zwierzętami (w tym głowonogami), naruszenie nietykalności cielesnej prowadzące do poniżenia oraz przestępstwa skarbowe związane z hazardem. Ma to na celu zwalczanie tzw. patostreamingu, który jest zjawiskiem szkodliwym społecznie, szczególnie dla dzieci i młodzieży. Ustawa przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, z wyłączeniem przypadków, gdy czyn został popełniony w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub naukowej. Dodatkowo, penalizowane jest również rozpowszechnianie treści przedstawiających pozorowane popełnienie tych czynów, jeśli są one przedstawiane jako autentyczne.