Interpelacja w sprawie odpowiedzi na narastający kryzys demograficzny w Polsce i planowanych działań naprawczych
Data wpływu: 2025-04-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Cieszyński wyraża zaniepokojenie narastającym kryzysem demograficznym w Polsce, objawiającym się niskim wskaźnikiem dzietności i starzeniem się społeczeństwa, i pyta o planowane działania naprawcze oraz diagnozę przyczyn tego stanu rzeczy. Pyta o systemowe wsparcie dla rodzin, długoterminową strategię oraz analizę rozwiązań z innych krajów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie odpowiedzi na narastający kryzys demograficzny w Polsce i planowanych działań naprawczych Interpelacja nr 9416 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie odpowiedzi na narastający kryzys demograficzny w Polsce i planowanych działań naprawczych Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 18-04-2025 Szanowna Pani Minister, z najnowszych danych i analiz wynika, że Polska zmaga się z bezprecedensowym kryzysem demograficznym. Wskaźnik dzietności spadł do historycznie niskiego poziomu 1,11, znacznie poniżej poziomu 2,1 niezbędnego do zapewnienia zastępowalności pokoleń.
Oznacza to, że Polska posiada najniższy współczynnik dzietności w Europie oraz 3. najniższy wśród krajów OECD. Bez skutecznych działań problem ten będzie się jedynie pogarszał. Według prognoz Głównego Urzędu Statystycznego do 2060 roku liczba ludności Polski może spaść do zaledwie 30,9 mln, co oznacza ubytek około 7 mln osób w porównaniu do 2022 roku. Szczególnie niepokojący jest szybko postępujący proces starzenia się społeczeństwa. Prognozy wskazują, że w 2050 roku 40 proc. Polaków będzie w wieku poprodukcyjnym, a w 2060 roku na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadać będzie aż 64 emerytów.
Sytuacja ta stwarza realne zagrożenie dla stabilności systemu emerytalnego oraz przyszłości rynku pracy. W związku z tym konieczne jest pilne wdrożenie kompleksowych i długofalowych rozwiązań. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Jaką diagnozę przyczyn obecnego kryzysu demograficznego przedstawia ministerstwo? Czy ministerstwo widzi potrzebę systemowego wsparcia rodziców, rodzin i osób starających się o potomstwo? Czy resort posiada opracowaną, długoterminową strategię przeciwdziałania kryzysowi demograficznemu? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej głównych założeń i harmonogramu wdrażania.
Czy ministerstwo analizowało rozwiązania wprowadzone w innych krajach europejskich, którym udało się podnieść wskaźnik dzietności w ostatnich latach, np. poprzez całkowite zwolnienie z podatku dochodowego matek trojga lub więcej dzieci? Czy rozważane jest wdrożenie podobnych rozwiązań w Polsce? Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu zwiększenia dostępności i jakości opieki nad dziećmi do lat 3, co mogłoby ułatwić rodzicom, szczególnie matkom, łączenie obowiązków rodzinnych z zawodowymi?
Czy rozważane są systemowe rozwiązania wspierające elastyczne formy zatrudnienia oraz wspierające równy podział obowiązków rodzicielskich między obojgiem rodziców? Jakie mechanizmy wsparcia planuje wprowadzić ministerstwo dla osób w wieku produkcyjnym, które opiekują się zarówno dziećmi, jak i starzejącymi się rodzicami? Czy prowadzone są międzyresortowe prace nad kompleksową reformą systemu podatkowego i świadczeń społecznych, które wspierałyby posiadanie potomstwa? W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem rosnącego obciążenia systemu emerytalnego w kontekście malejącej liczby osób w wieku produkcyjnym?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Poseł pyta Ministra Finansów o kryteria blokowania reform w ochronie zdrowia, argumentując to stabilizacją finansową NFZ. Kwestionuje brak analizy długoterminowych oszczędności wynikających z cyfryzacji i pyta o plan naprawczy NFZ.
Poseł Janusz Cieszyński pyta ministra spraw zagranicznych o możliwość umieszczenia w paszportach kodu QR z informacjami konsularnymi, podobnie jak w paszportach amerykańskich, w celu ułatwienia dostępu do pomocy konsularnej w sytuacjach zagrożenia za granicą. Poseł wyraża zaniepokojenie niską świadomością systemu Odyseusz i pyta o działania MSZ w tym zakresie.
Poseł pyta o efektywność i koszty stacjonarnego leczenia uzależnień od narkotyków finansowanego przez NFZ, zwracając uwagę na długi czas terapii i wysoki wskaźnik nawrotów w porównaniu z leczeniem uzależnień od alkoholu. Domaga się przedstawienia danych dotyczących liczby pacjentów, skuteczności leczenia, kosztów oraz analizy porównawczej z leczeniem uzależnień od alkoholu.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Przedstawiony dokument to sprawozdanie dwóch komisji sejmowych (Komisji Polityki Senioralnej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny) dotyczące Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2024. Komisje, po rozpatrzeniu informacji i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o przyjęcie tejże Informacji. Dokument nie proponuje zmian prawnych, a jedynie rekomenduje akceptację raportu o sytuacji seniorów.
Dokument stanowi informację Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. Został przekazany Marszałkowi Sejmu przez Prezesa Rady Ministrów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w parlamencie. Dokument ten służy raportowaniu i ocenie efektywności istniejących przepisów dotyczących wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. Celem jest monitorowanie i potencjalna modyfikacja polityki w tym obszarze.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.