← Archiwum druków

Druk nr 1116

Poselski projekt uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica.

2025-03-11POSELSKI

Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.

Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.

Najważniejsze wnioski

Projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej ma na celu ustanowienie roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica, w związku z 200. rocznicą jego śmierci. Celem jest uhonorowanie wybitnego polskiego działacza oświeceniowego, pioniera spółdzielczości, pisarza politycznego, przyrodnika i społecznika, który wniósł znaczący wkład w rozwój nauki, edukacji, gospodarki i życia społecznego w Polsce. Projekt podkreśla jego zasługi dla edukacji, geologii, przemysłu i sprawiedliwości społecznej.

Słowa kluczowe i tematy

Fragment treści dokumentu

Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Druk nr 1116 Warszawa, 11 marca 2025 r. Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 33a regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały: - w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy pana posła Piotra Głowskiego.

(-) Piotr Adamowicz; (-) Paweł Bliźniuk; (-) Marek Jan Chmielewski; (-) Alicja Chybicka; (-) Konrad Frysztak; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Piotr Głowski; (-) Krzysztof Grabczuk; (-) Małgorzata Gromadzka; (-) Barbara Grygorcewicz; (-) Krzysztof Habura; (-) Łukasz Horbatowski; (-) Dominik Jaśkowiec; (-) Marcin Józefaciuk; (-) Piotr Kandyba; (-) Jacek Karnowski; (-) Magdalena Małgorzata Kołodziejczak; (-) Maria Joanna Koźlakiewicz; (-) Katarzyna Królak; (-) Marek Krząkała; (-) Adam Krzemiński; (-) Artur Jarosław Łącki; (-) Alicja Łepkowska-Gołaś; (-) Krystian Łuczak; (-) Paweł Masełko; (-) Jacek Niedźwiedzki; (-) Małgorzata Niemczyk; (-) Jolanta Niezgodzka; (-) Paweł Papke; (-) Małgorzata Pępek; (-) Krzysztof Piątkowski; (-) Katarzyna Maria Piekarska; (-) Lucjan Marek Pietrzczyk; (-) Kazimierz Plocke; (-) Mariusz Popielarz; (-) Renata Rak; (-) Rafał Siemaszko; (-) Krystyna Skowrońska; (-) Marek Sowa; (-) Franciszek Sterczewski; (-) Henryk Szopiński; (-) Łukasz Ściebiorowski; (-) Apoloniusz Tajner; (-) Przemysław Witek; (-) Anna Wojciechowska.

Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia ... 2025 roku w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Stanisława Staszica Projekt W 2026 r. będziemy obchodzić 200-lecie śmierci Stanisława Staszica, którego doczesne szczątki spoczywają w mogile przy dawnym kościele Kamedułów na warszawskich Bielanach.

Ten urodzony w Pile, w 1755 roku polski działacz oświeceniowy, pionier spółdzielczości, pisarz polityczny i publicysta, filozof i tłumacz, wolnomularz, przyrodnik: geograf i geolog; ksiądz katolicki, członek Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego, minister stanu Księstwa Warszawskiego, minister stanu Królestwa Polskiego - bez wątpienia należy do grona najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. Zanim nastał czas ustanowienia Sejmu Wielkiego i w trakcie obrad parlamentu anonimowymi „Uwagami nad życiem Jana Zamoyskiego" i „Przestrogami dla Polski" wspierał dzieło naprawy Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Po trzecim rozbiorze i upadku państwa polskiego w celu poznania zasobów krajowych odbywał podróże badawcze i prowadził badania geologiczne. Jako pierwszy znany Polak podjął penetrację naukową Tatr. Owocem kilkunastoletnich badań i wypraw było opublikowanie pierwszego opracowania poświęconego budowie geologicznej ziem polskich pt. “O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski" oraz opracowanie “Mapy geologicznej Polski i krajów sąsiednich". Za osiągnięcia na polu nauk o ziemi Staszic otrzymał zaszczytny tytuł ojca geologii polskiej. Od 1802 r.

Stanisław Staszic zamieszkał na stałe w Warszawie i włączył się aktywnie w działalność Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W latach 1808-1826 jako prezes kierował pracami tego uczonego zgromadzenia. Towarzystwo zawdzięczało swojemu prezesowi dwie siedziby, pierwszą w trzech kamienicach przy ulicy Kanonia w Warszawie, a drugą w Pałacu Staszica przy Krakowskim Przedmieściu. Do końca życia wspierał je finansowo, a w testamencie całą bibliotekę i rękopisy przekazał do biblioteki TPN. Wreszcie zainicjował i w większej części sfinansował budowę pomnika znakomitego astronoma Mikołaja Kopernika, odsłoniętego w 1830 r. przed Pałacem Staszica.

W chwili powstania Księstwa Warszawskiego napisał i wydał broszurę „O statystyce Polski" adresowaną do tych, którzy chcieli ten kraj oswobodzić, i którzy chcieli w nim rządzić „przestrzegając zarazem ich aby właściwie użytkowali z czasu". Wszedł w skład rządu - Rady Stanu oraz Izby Edukacyjnej stając się szybko jednym z najaktywniejszych radców stanu i prawą ręką dyrektora edukacji publicznej Stanisława Kostki Potockiego. Zajmował się z sukcesem tworzeniem sieci szkół elementarnych, obroną funduszów edukacyjnych i powołaniem do życia Szkoły Lekarskiej w Warszawie.

Działalność edukacyjną Staszic kontynuował po upadku Napoleona w epoce Królestwa Kongresowego włączając się w organizację Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach, Uniwersytetu Warszawskiego, Szkoły Cywilnej Dróg i Mostów, Instytutu Agronomicznego i Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego. Wówczas kierował również departamentem w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Policji odpowiedzialnym za rozwój przemysłu i górnictwa (szczególną opieką otoczył górnictwo i hutnictwo), budowę dróg i regulację rzek. Dzięki niemu powstała Dyrekcja Górnicza, modernizowano i uruchamiano huty kopalnie, otwarto Hutę Aleksander w Białogonie pod Kielcami.