Rządowy projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Co to jest druk sejmowy? To oficjalny numer projektu ustawy i dokumentów towarzyszących w procesie legislacyjnym.
Zobacz też: głosowania sejmowe, tematy i sekcję legislacji.
Projekt ustawy ma na celu przesunięcie daty wejścia w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 1 maja 2025 r. na 1 stycznia 2027 r. Nowelizacja ta, przyjęta w 2023 roku, upraszcza procedury poszukiwania zabytków przy użyciu detektorów metali, co budzi obawy o ochronę dziedzictwa kulturowego i generuje wysokie koszty budżetowe związane z nagrodami za znaleziska, przechowywaniem i konserwacją zabytków. Wydłużenie *vacatio legis* ma zapewnić czas na przygotowanie zasobów i środków niezbędnych do wdrożenia nowelizacji, w tym stworzenie aplikacji do zgłaszania poszukiwań, zapewnienie miejsc do przechowywania zabytków oraz zwiększenie zatrudnienia w służbach konserwatorskich.
Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript
SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-24-25 Druk nr 1132 Warszawa, 26 marca 2025 r. Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy - zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Projekt USTAWA z dnia zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Art. 1. W ustawie z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. poz. 1904 oraz z 2024 r. poz. 647) art. 3 otrzymuje brzmienie: „Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2025 r. UZASADNIENIE Projekt zakłada zmianę terminu vacatio legis ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. poz. 1904 oraz z 2024 r. poz. 647), podjętej przez Sejm X kadencji z inicjatywy poselskiej. Nowelizacja ta zliberalizowała przepisy regulujące prowadzenie poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu urządzeń elektronicznych lub technicznych.
W praktyce wprowadzane przepisy będą dotyczyć osób fizycznych posługujących się detektorami metali, poszukujących amatorsko znajdujących się pod ziemią (lub pod wodą) metalowych zabytków, w tym zabytków archeologicznych, takich jak monety i ozdoby z metali szlachetnych czy broń z różnych epok historycznych, w szczególności z czasów II wojny światowej. Obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają prowadzenie takich poszukiwań jedynie na podstawie pozwolenia wydawanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków (dalej „WKZ”). Nowelizacja z 13 lipca 2023 r. diametralnie upraszcza możliwość prowadzenia poszukiwań zabytków takimi metodami.
Do rozpoczęcia poszukiwań będzie wymagane jedynie oświadczenie o posiadaniu zgody właściciela i posiadacza nieruchomości oraz ich zgłoszenie za pomocą aplikacji mobilnej przez wprowadzenie danych personalnych poszukującego, terminu i zakresu terenowego poszukiwań. Prawidłowe wpisanie wymaganych informacji za pomocą aplikacji będzie upoważniać do natychmiastowego rozpoczęcia poszukiwań. Przepisy nie przewidują żadnej procedury, której skutkiem byłoby zakazanie poszukiwań przed ich rozpoczęciem.
Oznacza to, że służby ochrony zabytków pozbawiono jakichkolwiek środków prawnych pozwalających zapobiec negatywnym skutkom poszukiwań prowadzonych na podstawie zgłoszenia. Taki stan będzie powodować realne zagrożenie dla dziedzictwa kulturowego. Nowelizacja z 13 lipca 2023 r. od początku procedowania poselskiego projektu ustawy budziła kontrowersje i sprzeciw środowisk odpowiedzialnych za ochronę zabytków. W stanowisku z dnia 28 czerwca 2023 r.
Rada Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego wnioskowała do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz do Generalnego Konserwatora Zabytków „o podjęcie zdecydowanych i jednoznacznych działań na rzecz odrzucenia w całości przedłożonego 5 czerwca poselskiego projektu nowelizacji ustawy z dnia 13 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami”. W trakcie rozpatrywania projektu przez Komisję Kultury i Środków Przekazu negatywne opinie wyrażali o nim przedstawiciele środowiska naukowego¹).
Przed uchwaleniem ustawy do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej „MKiDN”) trafiły głosy sprzeciwu ze strony: Rady Naukowej Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, Komitetu Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN, Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, Zarządu Głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, Konferencji Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów Archeologii i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce, Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów (obecnie Narodowy Instytut Muzeów), Europejskiego Stowarzyszenia Archeologów (EAA), środowiska muzealników polskich oraz osób indywidualnych – wykładowców i specjalistów w dziedzinie archeologii i kryminologii.