Interpelacja w sprawie ograniczenia jawności Centralnego Rejestru Umów poprzez podniesienie progu publikacji umów do 10 000 zł
Data wpływu: 2025-06-11
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Michał Moskal krytykuje planowane podniesienie progu publikacji umów w Centralnym Rejestrze Umów z 500 zł do 10 000 zł przez Ministerstwo Finansów, argumentując, że ograniczy to transparentność finansów publicznych i podważy zaufanie społeczne. Pyta ministra o powody tej decyzji, konsultacje społeczne oraz działania mające na celu uczynienie CRU efektywnym narzędziem kontroli obywatelskiej.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ograniczenia jawności Centralnego Rejestru Umów poprzez podniesienie progu publikacji umów do 10 000 zł Interpelacja nr 10258 do ministra finansów w sprawie ograniczenia jawności Centralnego Rejestru Umów poprzez podniesienie progu publikacji umów do 10 000 zł Zgłaszający: Michał Moskal Data wpływu: 11-06-2025 Szanowny Panie Ministrze, Centralny Rejestr Umów (CRU), wprowadzony na mocy nowelizacji Kodeksu karnego i niektórych innych ustaw z dnia 14 października 2021 r., miał być przełomowym narzędziem zwiększającym transparentność finansów publicznych w Polsce.
Umożliwienie obywatelom wglądu w umowy jednostek sektora finansów publicznych o wartości od 500 zł było odpowiedzią na oczekiwania społeczne dotyczące demokratycznej kontroli nad wydatkami publicznymi. Z głębokim niepokojem odnotowuję, że projekt nowelizacji przepisów przygotowany przez Ministerstwo Finansów (nr proj. UD197) zakłada 20-krotne podniesienie progu publikacji umów do 10 000 zł, co w praktyce wykluczy z CRU nawet 90% umów w niektórych jednostkach publicznych, jak wskazują analizy Instytutu Finansów Publicznych i Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska [1] .
Propozycja ta, określana przez 44 organizacje społeczne w apelu z 23 kwietnia 2025 r. jako „atrapa jawności”, stoi w sprzeczności z potrzebami Polaków, z których 97% oczekuje pełnej jawności umów publicznych, a 94% wierzy, że CRU może odbudować zaufanie do zarządzania finansami publicznymi [1] . Planowane ograniczenie jawności podważa deklaracje rządu o walce z korupcją i zwiększaniu transparentności, szczególnie w obliczu licznych kontrowersji związanych z wydatkami publicznymi.
Uzasadnienie resortu finansów, wskazujące na „problemy organizacyjne” jednostek publicznych, jest nieadekwatne wobec oczekiwań obywateli i nierównego traktowania, skoro przedsiębiorcy są rozliczani z każdej złotówki w Krajowym Systemie e-Faktur. Tego rodzaju decyzje rządu osłabiają zaufanie społeczne i zwiększają ryzyko nadużyć w sektorze publicznym.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Dlaczego Ministerstwo Finansów zdecydowało o podniesieniu progu publikacji umów w CRU z 500 zł do 10 000 zł, ignorując sprzeciw 44 organizacji społecznych i oczekiwania 97% Polaków, którzy domagają się pełnej jawności wydatków publicznych [1] ? Jakie konkretne „problemy organizacyjne” jednostek sektora finansów publicznych uzasadniają ograniczenie jawności CRU i dlaczego nie zaproponowano rozwiązań wspierających urzędy w publikacji umów o niższej wartości?
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę wpływu podniesienia progu do 10 000 zł na transparentność finansów publicznych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników, w tym szacunków liczby umów wyłączonych z publikacji w CRU. Jak rząd zamierza odpowiedzieć na apel organizacji społecznych z 23 kwietnia 2025 r. oraz petycję obywatelską, pod którą do 28 września 2025 r. zostaną zebrane podpisy przeciwko podniesieniu progu publikacji umów [1] ? Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło konsultacje społeczne z organizacjami pozarządowymi, jednostkami samorządu terytorialnego lub obywatelami przed opracowaniem projektu nowelizacji (nr proj.
UD197)? Jeśli tak, jakie były ich wyniki? Jeśli nie, dlaczego pominięto ten etap? Jakie działania podejmie Ministerstwo Finansów, aby CRU stał się rzeczywistym narzędziem demokratycznej kontroli obywatelskiej, a nie „atrapą jawności”, jak wskazują organizacje społeczne [1] ? Proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania, które wyjaśnią motywy ograniczenia jawności Centralnego Rejestru Umów oraz plany rządu w tej sprawie. Podniesienie progu publikacji umów do 10 000 zł to skandaliczny krok wstecz, który podważa zaufanie Polaków do instytucji publicznych i sprzyja ryzyku nadużyć.
Jako poseł opozycji wzywam rząd do wycofania się z tej propozycji i realizacji CRU w formie spełniającej standardy demokratycznego państwa prawa, zgodnie z oczekiwaniami obywateli. Źródła: [1] Apel do prezesa Rady Ministrów w sprawie Centralnego Rejestru Umów, Sieć Obywatelska Watchdog Polska, https://siecobywatelska.pl/takdlacru_petycja/ (dostęp: 11.06.2025 r.).
Interpelacja dotyczy nieefektywnych i biurokratycznych procedur przyznawania indywidualnego nauczania dzieciom przewlekle chorym, co prowadzi do przerw w edukacji. Posłowie pytają o plany ministerstwa dotyczące cyfryzacji procesu, zmiany przepisów dotyczących częstotliwości posiedzeń zespołów orzekających oraz scentralizowania obiegu orzeczeń.
Poseł Michał Moskal interpeluje w sprawie obsadzania stanowisk w spółkach Grupy PKP przez osoby powiązane z PSL i ministrem infrastruktury, sugerując nepotyzm i polityczne układy. Pyta o kryteria nominacji i wpływ polityków PSL na decyzje kadrowe.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt uchwały dotyczy przywrócenia konstytucyjnych standardów wyboru członków-sędziów Krajowej Rady Sądownictwa. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka wnosi o podjęcie uchwały przez Sejm. Zgłoszono wniosek mniejszości, który ma na celu doprecyzowanie procedury wyłaniania kandydatów na sędziów KRS, z uwzględnieniem uczciwości, jawności i demokratycznych zasad, w oparciu o stanowisko Prezesów Sądów Apelacyjnych z 16 lutego 2026 r. Wniosek wprowadza szczegółowe zasady głosowania, opiniowania i zliczania głosów.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawach. Został on skierowany do Komisji Finansów Publicznych przez Marszałka Sejmu i rozpatrzony na posiedzeniu komisji. Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm. Celem zmian nie jest sprecyzowany w tym fragmencie, ale dotyczy on obszaru finansów publicznych.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu dostosowanie przepisów do wymogów Krajowego Planu Odbudowy (KPO) oraz wprowadzenie szeregu zmian technicznych i doprecyzowujących w zakresie finansów publicznych. Nowelizacja dotyczy m.in. klasyfikacji dochodów i wydatków publicznych, zasad planowania i wykonywania budżetu, gospodarowania środkami europejskimi, a także kontroli nad wydatkami inwestycyjnymi. Wprowadza się obowiązek sporządzania oceny inwestycji dla projektów finansowanych ze środków publicznych powyżej określonej kwoty, a także zmiany w zakresie rezerw celowych i dotacji. Celem jest zwiększenie efektywności i transparentności w zarządzaniu środkami publicznymi.