Interpelacja w sprawie konieczności reformy postępowania egzekucyjnego

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą pilnej potrzeby przeprowadzenia reformy systemu postępowania egzekucyjnego w Polsce. Postępowanie to, stanowiące istotny etap wymiaru sprawiedliwości, nie realizuje obecnie swojej podstawowej funkcji – skutecznego dochodzenia należności przez wierzycieli, a tym samym urzeczywistniania orzeczeń wydanych przez sądy w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

Z informacji i analiz przedstawionych przez środowiska zawodowo zaangażowane w postępowania egzekucyjne, w tym kancelarie prawne reprezentujące wierzycieli, wynika jednoznacznie, że skuteczność egzekucji w Polsce utrzymuje się na poziomie nieprzekraczającym 25%. W rzeczywistości – jak wskazują praktycy – może być ona znacznie niższa, m.in. z powodu braku kompleksowych i aktualnych danych zbieranych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, a także z uwagi na braki instytucjonalne związane z niezatwierdzonymi rewirami komorniczymi.

Obowiązujące przepisy faworyzują stronę dłużną w sposób, który skutecznie uniemożliwia przeprowadzenie realnej egzekucji – zarówno w odniesieniu do wynagrodzenia minimalnego, które w znacznej części przypadków pozostaje poza zasięgiem komorników, jak i egzekucji z ruchomości, która w praktyce stała się martwym narzędziem.

Taka sytuacja prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości stron wobec prawa oraz podważa sens postępowań sądowych. Orzeczenie sądu, które nie może być wyegzekwowane, staje się pustym zapisem, a sam system prawny traci autorytet i zaufanie społeczne.

Na szczególną uwagę zasługuje także kwestia egzekucji alimentów – mimo że przepisy przewidują szczególny tryb ich dochodzenia, skuteczność tych postępowań pozostaje niewystarczająca, co prowadzi do realnych szkód społecznych i gospodarczych. Obciążeni są nie tylko wierzyciele (w tym przypadku często dzieci), ale także instytucje publiczne, które zmuszone są do wypłacania świadczeń zastępczych.

Brak kompleksowej reformy egzekucji oraz brak woli politycznej do uwzględnienia postulatów zarówno środowisk wierzycielskich, jak i komorniczych, jest wyrazem głębokiego kryzysu w obszarze egzekucji prawa w Polsce. Tymczasem skuteczne postępowanie egzekucyjne powinno stanowić naturalne zwieńczenie procesu sądowego – nie może być traktowane marginalnie.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przeprowadzenie całościowej reformy postępowania egzekucyjnego, uwzględniającej postulaty środowisk komorniczych oraz reprezentujących wierzycieli?

2. Czy prowadzone są obecnie prace legislacyjne dotyczące możliwości zmiany przepisów w zakresie zajmowania wynagrodzenia minimalnego, z uwzględnieniem ochrony socjalnej, ale i interesu wierzyciela?

3. Czy rozważane są zmiany przepisów dotyczących egzekucji alimentów, celem podniesienia skuteczności tego rodzaju postępowań?

Wyrażam nadzieję na konstruktywne działania legislacyjne ministerstwa, które przywrócą równowagę w relacjach między wierzycielem a dłużnikiem.

Z poważaniem Tomasz Głogowski Poseł na Sejm RP