Interpelacja w sprawie przeciwdziałania cyfrowemu szantażowi i fałszywym opiniom w Internecie

Szanowny Panie Ministrze,

z roku na rok coraz większym problemem dla polskich przedsiębiorców staje się proceder fałszywych opinii publikowanych w Internecie – zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. W ostatnim czasie szczególnie nasilają się przypadki „cyfrowego haraczu“ polegającego na szantażowaniu firm negatywnymi recenzjami, jeśli nie zdecydują się na zakup płatnych, fałszywych ocen. Zjawisko to uderza w uczciwych przedsiębiorców, szczególnie w małe i średnie firmy, które dopiero rozpoczynają działalność i są najbardziej narażone na utratę reputacji oraz klientów.

Według danych Google w 2024 roku usunięto ponad 188 milionów fałszywych opinii na całym świecie. W Polsce proceder rozwija się dynamicznie – fałszywe recenzje bywają narzędziem zemsty, nieuczciwej konkurencji, a nawet zorganizowanego wymuszenia. Wielu przedsiębiorców zgłasza, że otrzymuje oferty zakupu ocen lub groźby obniżenia średniej w serwisach opiniotwórczych, jeśli nie uiszczą określonej kwoty.

Problemem jest również brak skutecznych mechanizmów prawnych. Obecnie wystawienie fałszywej opinii traktowane jest przede wszystkim jako sprawa cywilna z tytułu zniesławienia, co oznacza konieczność wytoczenia kosztownego powództwa prywatnego. Policja i prokuratura rzadko zajmują się tym procederem, a ukarane dotąd podmioty to głównie firmy sprzedające fałszywe pozytywne recenzje. W przypadku fałszywych negatywnych opinii, które w krótkim czasie mogą doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa, prawo jest w praktyce bezradne.

Eksperci wskazują, że mamy do czynienia z nową formą cyfrowego haraczu, przypominającą wymuszenia „ochrony“ w latach 90., ale działającą w przestrzeni wirtualnej. Zjawisko to ma wymiar globalny – firmy zajmujące się handlem recenzjami rejestrują działalność za granicą, co utrudnia dochodzenie roszczeń.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu jednoznaczne uznanie procederu wystawiania fałszywych opinii – zarówno pozytywnych, jak i negatywnych – za czyn nieuczciwej konkurencji oraz formę przestępstwa?

2. Czy rząd prowadzi rozmowy z globalnymi platformami internetowymi (w szczególności Google, Meta, TripAdvisor), aby usprawnić mechanizmy zgłaszania i usuwania fałszywych recenzji w Polsce?

3. Czy ministerstwo zamierza podjąć inicjatywy na forum Unii Europejskiej w celu wypracowania wspólnych, międzynarodowych rozwiązań prawnych przeciwdziałających zorganizowanemu handlowi fałszywymi opiniami i recenzjami?

Z wyrazami szacunku

Tomasz Głogowski Poseł na Sejm RP