Interpelacja w sprawie przyczyn obniżenia budżetu na wsparcie inicjatyw obywatelskich
Data wpływu: 2025-10-13
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Piotr Gliński pyta o przyczyny obniżenia budżetu na Narodowy Instytut Wolności w 2026 roku w porównaniu do lat poprzednich i brak nowych programów wsparcia społeczeństwa obywatelskiego ze strony obecnego rządu. Wyraża zaniepokojenie kurczeniem się wsparcia dla sektora obywatelskiego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie przyczyn obniżenia budżetu na wsparcie inicjatyw obywatelskich Interpelacja nr 12872 do ministra - członka Rady Ministrów, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w sprawie przyczyn obniżenia budżetu na wsparcie inicjatyw obywatelskich Zgłaszający: Piotr Gliński Data wpływu: 13-10-2025 Warszawa, 13.10.2025 r. Szanowny Panie Ministrze, w przyjętym przez rząd projekcie ustawy budżetowej na 2026 r. dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego zostały określone w wysokości 187,6 mln zł, tj.
o 97,3 mln zł (35%) mniej niż przewiduje aktualny plan finansowy Narodowego Instytutu Wolności w roku 2025 r. (po zmianach dokonanych w trakcie roku). Planowane przez rząd w 2026 r. dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności są także mniejsze o 9,5 mln zł (5%) od wykonania budżetu instytutu za 2024 r. oraz 21,4 mln zł (10%) od wykonania budżetu instytutu za 2023 r. W okresie rządów Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023 dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności rosły systematycznie od 82,2 mln zł w 2018 r. do 209,0 mln zł w 2023 r. To oznacza, że średnioroczny wzrost dochodów budżetowych instytutu wynosił 25%.
Środki te były przeznaczane na realizację 10 rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w horyzoncie wieloletnim, jednego nowego zadania w ramach jednego z programów, o których mowa wyżej, oraz jednego programu rocznego w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. W latach 2018-2023 rząd Zjednoczonej Prawicy uruchomił łącznie 12 inicjatyw wsparcia organizacji społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez Narodowy Instytut Wolności. Dynamika wzrostu wsparcia była zauważalna, ponieważ średnio w każdym roku uruchamiane były dwie nowe inicjatywy programowe na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
Od 13 grudnia 2023 r., tj. w ciągu prawie dwóch kadencji, rząd, który Pan reprezentuje, nie uruchomił ani jednego nowego wieloletniego programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Więcej niż skromny dorobek tego rządu to zaledwie dwie jednoroczne inicjatywy dla trzeciego sektora oraz jeden instrument finansowy wsparcia przygotowań Światowego Jamboree Harcerskiego w 2027 r., którego wyłącznym beneficjentem jest Komitet Organizacyjny XXVI Jamboree. Mając na uwadze powyższe, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz.
907) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności, uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Z czego wynika kurczenie się realizowanej przez „rząd 13 grudnia“ polityki państwa na rzecz wsparcia rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w wymiarze finansowym oraz stagnacja tej polityki w wymiarze programowym? Jakie nowe propozycje programowego i finansowego wsparcia sektora obywatelskiego w Polsce „rząd 13 grudnia“ ma zamiar zaproponować w latach 2026 i 2027? Z poważaniem Piotr Gliński Poseł na Sejm RP
Poseł Piotr Gliński pyta ministra kultury o przyczyny opóźnień w otwarciu wystawy stałej Muzeum Historii Polski, wskazując na możliwe nieprawidłowości i zwolnienia dyrektorów jako potencjalne powody. Wyraża zaniepokojenie sytuacją i domaga się wyjaśnień oraz wskazania osób odpowiedzialnych za opóźnienia i kosztów z tym związanych.
Poseł Piotr Gliński pyta o szczegóły dotyczące weryfikacji sprawozdań z realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe, w tym o terminy składania i weryfikacji oraz o wyniki weryfikacji. Poseł domaga się konkretnych danych i listy sprawozdań zweryfikowanych po terminie.
Poseł Piotr Gliński pyta o transparentność spotkań Rady Narodowego Instytutu Wolności z organizacjami pozarządowymi, w szczególności o styczniowe spotkanie, którego przebieg nie został w pełni ujawniony. Żąda informacji o uczestnikach, poruszanych sprawach oraz kwestionuje ukrywanie trudnych pytań zadawanych podczas tych spotkań.
Poseł Piotr Gliński wyraża zaniepokojenie sytuacją w Muzeum Getta Warszawskiego, w szczególności powołaniem nowej dyrektor, zerwaniem współpracy z historykiem oraz zmianami w scenariuszu wystawy. Pyta o powody tych decyzji i potencjalne konsekwencje dla integralności wystawy i reputacji Polski.
Poseł Piotr Gliński pyta o działalność, efekty, budżet oraz powody odwołania dyrektora Instytutu Różnorodności Językowej, wyrażając zaniepokojenie brakiem informacji o jego statutowej aktywności. Poseł domaga się szczegółowych informacji na temat funkcjonowania i planów instytutu.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Senat RP wprowadza poprawki do ustawy mającej na celu usprawnienie procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń poprzez wykorzystanie narzędzi teleinformatycznych. Poprawki doprecyzowują przepisy dotyczące uproszczonego trybu rejestracji, wprowadzając ograniczenia podmiotowe, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu prawnego. Umożliwiono dokonywanie niektórych czynności (zmiana adresu, składu władz, zatwierdzenie dokumentów finansowych, likwidacja) w systemie teleinformatycznym po spełnieniu określonych warunków. Zniesiono także opłatę za rejestrację stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej, którego statut uchwalono przy wykorzystaniu wzorca, korygując pierwotne założenia ustawy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w prawie o stowarzyszeniach, ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Głównym celem jest uproszczenie i przyspieszenie procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń poprzez wprowadzenie możliwości wykorzystania wzorca statutu dostępnego w systemie teleinformatycznym. Nowe przepisy mają również na celu obniżenie kosztów sądowych związanych z rejestracją stowarzyszeń zakładanych za pomocą wzorca. Umożliwi to sprawniejsze funkcjonowanie organizacji pozarządowych.
Dokument dotyczy opinii Komisji Finansów Publicznych Sejmu RP na temat kandydatów na członków Rady Fiskalnej, wskazanych przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Komisja przeprowadziła przesłuchania kandydatów i pozytywnie zaopiniowała kandydatury pani Beaty Zofii Filipiak, pani Kariny Bedrunka-Gudaniec oraz pana Michała Bitnera. Poseł Jarosław Urbaniak został upoważniony do przedstawienia opinii Komisji na posiedzeniu Sejmu.
Dokument dotyczy opinii Komisji Finansów Publicznych w sprawie kandydatów na członków Rady Fiskalnej. Komisja, po przesłuchaniu kandydatów wskazanych przez stronę pracodawców w Radzie Dialogu Społecznego, pozytywnie zaopiniowała kandydatury pana Marcina Mrowca i pana Jacka Tomkiewicza. Opinia ta jest wydawana zgodnie z ustawą o Radzie Fiskalnej. Poseł Jarosław Urbaniak został upoważniony do przedstawienia opinii Komisji na posiedzeniu Sejmu.