Druk nr 2248

Fragment treści dokumentu

Widoczny w HTML źródłowym bez JavaScript

[Załącznik: 2248-uchwała.docx] UCHWAŁA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 19 lutego 2026 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2026 r. ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wprowadza do jej tekstu następujące poprawki: MARSZAŁEK SENATU Małgorzata KIDAWA-BŁOŃSKA uzasadnienie Na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2026 r.

Senat rozpatrzył ustawę o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i uchwalił do niej 4 poprawki. Senat popiera rozwiązania zmierzające do usprawnienia procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń z wykorzystaniem narzędzi teleinformatycznych. Będą one służyły realizacji konstytucyjnej zasady wolności zrzeszania się, przy czym nie zastąpią one obowiązującej obecnie procedury, ale będą stanowiły rozwiązanie dodatkowe.

Senat podzielił jednak pogląd Ministra Sprawiedliwości oraz partnerów społecznych o konieczności doprecyzowania przepisów przyjętych w ustawie uchwalonej przez Sejm tak, aby zapewnić jej efektywne stosowanie oraz zrealizować cel przyświecający projektodawcom. Konsekwencją uproszczenia procedur powinno być wprowadzenie ograniczeń podmiotowych w zakresie możliwości skorzystania z odformalizowanego trybu, co jest uzasadnione przede wszystkim zawężonym zakresem badania przez sąd rejestrowy wniosku o rejestrację oraz dołączonych do niego dokumentów. W myśl nowelizowanego art. 20a ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (art.

2 pkt 2 noweli), wniosek o wpis stowarzyszenia, którego statut zostanie uchwalony przy wykorzystaniu wzorca, będzie rozpatrywany w terminie jednego dnia od daty jego wpływu. Podczas prac legislacyjnych wskazywano w szczególności, że uproszczony tryb rejestracji stowarzyszeń nie będzie zapewniał możliwości zbadania określonych danych zgłoszonych we wniosku o wpis stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego, w szczególności prawdziwości miejsca zamieszkania czy adresu cudzoziemca.

W uproszczonym trybie utrudniona będzie również weryfikacja, czy osoba podpisująca dokument, w tym wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, jest uprawniona do reprezentacji określonego podmiotu (np. jednostki samorządu terytorialnego, stowarzyszenia międzynarodowego, czy związku stowarzyszeń).

Podzielając argumentację związaną z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego przyjęto, że możliwość uchwalenia statutu z wykorzystaniem wzorca będzie wyłączona w odniesieniu do stowarzyszeń, w których co najmniej jeden z założycieli jest cudzoziemcem, stowarzyszeń międzynarodowych, stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, związków stowarzyszeń oraz stowarzyszeń, których działalność wymaga zezwolenia Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub uzgodnienia z tymi podmiotami. Należy natomiast podkreślić, że stowarzyszenia takie będą mogły nadal być zakładane w dotychczasowym trybie.

Uwzględniając postulaty organizacji pozarządowych oraz biorąc pod uwagę możliwości techniczne, jakie stwarza system teleinformatyczny, Senat stanął na stanowisku, że ustawa powinna zawierać podstawę prawną do dokonywania w systemie teleinformatycznym także innych czynności niż uchwalenie statutu stowarzyszenia i dokonanie jego zmiany.

W ocenie Senatu, jeżeli ustawodawca zezwala na dokonanie w systemie teleinformatycznym czynności najbardziej doniosłych z punktu widzenia stowarzyszenia, powinien również dopuścić możliwość dokonywania w tym trybie czynności o charakterze i skutku mniej doniosłym (skoro dopuszcza się więcej, należy konsekwentnie dopuścić mniej).