Interpelacja nr 12873
Interpelacja w sprawie prawdopodobnych nadużyć w realizacji konkursów w Narodowym Instytucie Wolności
Adresat: minister - członek Rady Ministrów, szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Data wpływu: 2025-10-13
W skrócie
Poseł Piotr Gliński kwestionuje zasadność i podstawę prawną odmowy podpisania umów o dofinansowanie przez Narodowy Instytut Wolności z powodu "plagiatu" we wnioskach, argumentując, że wnioski organizacji pozarządowych nie są z natury utworami autorskimi. Pyta o koszty, procedury i przypadki odmów podpisania umów z powodu plagiatu, wyrażając wątpliwości co do zgodności tych praktyk z prawem.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
w regulaminach konkursów rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez Narodowy Instytut Wolności, w szczególności: Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich, Edycja 2025, Rządowego Programu Rozwoju Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO, Edycja 2025, wprowadzony został zapis, że umowa z wybranym w drodze otwartego konkursu podmiotem może nie zostać zawarta, jeśli „treść przeznaczonego do dofinansowania wniosku (lub oferty) okaże się być plagiatem innego wniosku (lub oferty) złożonego w ramach konkursu“. Narodowy Instytut Wolności zapowiada, że w konkursach programów rządowych w edycji na 2026 rok wspomniany wyżej zapis będzie kontynuowany.
Plagiat polega na przejęciu całości lub fragmentu cudzego utworu i opatrzeniu go własnym nazwiskiem. Może mieć także charakter przejęcia fragmentów czyjegoś utworu i wplecenia go do własnych wywodów, czyli dokonanie zapożyczeń, bez wskazania autora utworu. Plagiat stanowi naruszenie autorskich praw osobistych przynależnych w sposób niezbywalny autorowi, czyli osobie fizycznej, a nie musi stanowić naruszenia praw majątkowych, które mogą być przedmiotem obrotu i w wyniku umowy trafić do podmiotu innego niż autor utworu.
Wniosek o dofinansowanie lub oferta na realizację zadania publicznego w rządowych programach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego jest składany przez organizację pozarządową. Nie jest z natury dziełem autorskim , choć może zawierać elementy objęte ochroną prawnoautorską, jeśli są przejawem twórczości o indywidualnym charakterze. Ustawa o prawie autorskim wyłącza z zakresu ochrony np. urzędowe dokumenty, co sprawia, że sam formalny wniosek o dofinansowanie lub oferta nie może być uznany za utwór. Ponadto należy zwrócić uwagę, że wniosek o dofinansowanie lub oferta po otrzymaniu dofinansowania staje się informacją publiczną podlegającą udostępnieniu.
Regulaminy konkursów w ramach rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego zawierają katalog przesłanek uzależniających podpisane umowy na realizację dotacji od spełnienia określonych wymogów. Jednak w dotychczasowej praktyce przesłanki te były określone w sposób jednoznaczny i zmierzały do ochrony interesu publicznego np. przez niepodpisanie umowy z organizacją, która nie rozliczyła wcześniej uzyskanych dotacji albo nie spełniła określonych prawem wymogów sprawozdawczych. Zapis w regulaminie uzależniający podpisanie umowy od pozytywnej weryfikacji antyplagiatowej jest niejednoznaczny i budzi poważne wątpliwości co do jego zgodności z prawem. W gruncie rzeczy jest po prostu absurdem prawnym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2024 poz. 907) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z poważaniem
Piotr Gliński Poseł na Sejm RP
Inne interpelacje: Piotr Gliński
- Interpelacja w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w…
16.11.2026 · nr 21080 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie wdrożenia unijnych przepisów dotyczących substancji pochodzenia ludzkiego (SoHO), nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi oraz…
16.11.2026 · nr 21072 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie strategicznej roli, stanu kadrowego oraz wizji rozwoju Straży Ochrony Kolei w kontekście ochrony infrastruktury krytycznej państwa
16.11.2026 · nr 21071 · minister infrastruktury
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji