Interpelacja w sprawie zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią i celami
Data wpływu: 2025-10-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem kontroli nad zagranicznymi grantami na polskich uczelniach, zwłaszcza tymi finansowanymi przez fundacje powiązane z obcymi państwami, i pyta o istnienie rejestru tych grantów oraz o mechanizmy kontroli ich treści pod kątem zgodności z polską racją stanu. Domaga się szczegółowego wykazu tych grantów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią i celami Interpelacja nr 12904 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią i celami Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 14-10-2025 Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą coraz częstszych przypadków finansowania działalności polskich uczelni przez zagraniczne instytucje – w tym fundacje powiązane z rządami państw obcych, zwłaszcza z Republiką Federalną Niemiec.
Zaniepokojenie budzi fakt, że w ramach tych zagranicznych grantów realizowane są projekty badawcze z zakresu historii, polityki, ideologii, edukacji, tzw. społeczeństwa obywatelskiego, migracji i tożsamości narodowej – czyli obszarów niezwykle wrażliwych i strategicznych z punktu widzenia suwerenności Rzeczypospolitej. Wiele z tych projektów odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą państwową. Tymczasem wiadomo, że niektóre z zagranicznych fundacji i instytucji, które finansują polskie uczelnie, mają jednoznacznie określoną agendę ideologiczną i polityczną – często sprzeczną z polską racją stanu i naszą polityką historyczną.
Dlatego zwracam się z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada wykaz zagranicznych grantów, projektów i programów finansowanych przez podmioty spoza Polski, realizowanych na polskich uczelniach publicznych i niepublicznych od dnia 13 grudnia 2023 roku do dnia dzisiejszego? Czy uczelnie mają obowiązek zgłaszania tych projektów do ministerstwa? Jeśli tak – jaka jednostka prowadzi rejestr i kto odpowiada za ich weryfikację? Czy istnieje jakakolwiek kontrola państwowa nad tematyką, zakresem i treścią projektów badawczych finansowanych przez zagraniczne instytucje?
Czy resort nauki ma wiedzę o tym, jakie państwa i organizacje najczęściej finansują projekty na polskich uczelniach? Czy ministerstwo monitoruje wpływ zagranicznego finansowania na kształtowanie przekazu historycznego i ideologicznego w obrębie uczelni wyższych? Wnoszę o przekazanie pełnej, szczegółowej listy zagranicznych grantów i projektów realizowanych na polskich uczelniach od dnia 13 grudnia 2023 roku, zawierającej: - nazwę uczelni i jednostki organizacyjnej, - temat projektu, - nazwę finansującej instytucji zagranicznej, - kto jest beneficjentem, - wysokość przyznanych środków, - okres realizacji projektu.
Zwracam uwagę, że temat ten nie dotyczy tylko pieniędzy, ale także wpływu na kształt przyszłych elit, tożsamości narodowej i świadomości historycznej kolejnych pokoleń Polaków. Dlatego oczekuję konkretnej, tabelarycznej odpowiedzi, a nie ogólnikowego sprawozdania.
Poseł pyta o działania Prokuratury Krajowej w sprawie afery pedofilskiej w Kłodzku, w szczególności o decyzje procesowe dotyczące apelacji od wyroku. Wyraża zaniepokojenie potencjalnym brakiem adekwatności kary wymierzonej jednemu z oskarżonych oraz oczekuje pełnej transparentności działań prokuratury.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie mieszkańców gminy Nowogard w związku z planowaną budową instalacji do karbonizacji i zgazowania odpadów organicznych, obawiając się jej negatywnego wpływu na środowisko i jakość życia. Pytają ministra o szczegóły postępowania środowiskowego i analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z tą inwestycją.
Poseł pyta o potencjalne zagrożenia dla wód powierzchniowych i podziemnych związane z planowaną budową instalacji do karbonizacji i zgazowania odpadów organicznych w gminie Nowogard, wyrażając obawy mieszkańców i podkreślając konieczność wnikliwej analizy. Poseł wnioskuje o szczegółowy nadzór nad sprawą i weryfikację dokumentacji inwestycji pod kątem bezpieczeństwa zasobów wodnych.
Poseł Dariusz Matecki wyraża zaniepokojenie procedurą ponownej oceny projektu Sundog SA po wstępnej akceptacji do dofinansowania, pytając o skalę podobnych przypadków i kryteria stosowane w konkursie FENG.01.01-IP.02-002/23, co podważa zaufanie do transparentności procesu konkursowego. Poseł żąda szczegółowych informacji dotyczących podstaw prawnych, przyczyn ponownej oceny oraz wpływu zmian na ocenę i dofinansowanie projektu, stawiając pytania o równe traktowanie wnioskodawców.
Poseł pyta o reakcję Prokuratury Krajowej na doniesienia o nawoływaniu do przemocy wobec katolików podczas Łódzkiego Marszu Antyrasistowskiego, wyrażając obawę o nierówne traktowanie różnych grup wyznaniowych. Poseł kwestionuje brak reakcji organów ścigania i domaga się zapewnienia równej ochrony prawnej wszystkim wspólnotom religijnym.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt uchwały Sejmu RP wyraża potępienie dla działań Republiki Litewskiej, które zdaniem wnioskodawców, ograniczają prawa Polaków na Wileńszczyźnie do zachowania tożsamości i tradycji narodowej. Uchwała krytykuje likwidację Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu, uznając to za przejaw szowinizmu i szkodliwe dla relacji polsko-litewskich. Sejm wzywa Radę Ministrów do podjęcia działań na rzecz poprawy sytuacji Polaków na Litwie, w tym ochrony ich kultury i języka. Uzasadnienie podkreśla dysproporcję w traktowaniu mniejszości litewskiej w Polsce i polskiej na Litwie, wskazując na utrudnienia w funkcjonowaniu polskich szkół i kulturze na Litwie.