Interpelacja w sprawie nadużywania przez pracodawców systemu wsparcia przy zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami w niektórych branżach
Data wpływu: 2025-10-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Krzysztof Piątkowski interweniuje w sprawie nadużywania systemu wsparcia dla zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, szczególnie w branżach ochroniarskich i sprzątających, gdzie przedsiębiorstwa zastępują pracowników osobami z orzeczeniami o niepełnosprawności w celu obniżenia kosztów. Pyta o działania Ministerstwa w zakresie zbadania i przeciwdziałania tym nadużyciom oraz ewentualne plany wzmocnienia nadzoru i kontroli.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nadużywania przez pracodawców systemu wsparcia przy zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami w niektórych branżach Interpelacja nr 12934 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie nadużywania przez pracodawców systemu wsparcia przy zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami w niektórych branżach Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski Data wpływu: 15-10-2025 Szanowna Pani Minister, system wsparcia dla pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami został stworzony w celu realnej aktywizacji zawodowej tych osób, poprawy ich sytuacji na rynku pracy oraz wyrównywania szans.
Narzędzia takie jak dofinansowania do wynagrodzeń, refundacje składek na ubezpieczenia społeczne czy ulgi w obowiązkowych wpłatach na PFRON mają służyć zwiększeniu zatrudnienia wśród osób z niepełnosprawnościami, a nie stanowić dodatkowego źródła finansowania działalności gospodarczej. Z praktyki wynika jednak, że w niektórych branżach - np. w firmach ochroniarskich i sprzątających - mechanizmy te bywają wykorzystywane w sposób sprzeczny z ich pierwotnym celem.
Przedsiębiorstwa startujące w przetargach publicznych, kierując się presją obniżenia ceny ofertowej, zastępują zwykłych pracowników osobami posiadającymi orzeczenia o niepełnosprawności, co pozwala im znacząco zmniejszyć koszty zatrudnienia dzięki uzyskiwanym dopłatom i zwolnieniom z części obciążeń publicznych. Zamiast więc odpowiednio optymalizować inne elementy kosztów ofert, część przedsiębiorców dąży do obniżenia ceny swoich usług poprzez redukcję kosztów pracy, co w praktyce odbywa się kosztem zatrudnionych osób.
Często te zmiany kadrowe, wynikające z braku orzeczeń o niepełnosprawności, dotykają osób zbliżających się do wieku emerytalnego, co dodatkowo utrudnia im utrzymanie stałej pracy przed przejściem na emeryturę. W efekcie prowadzi to nie tylko do wypierania z rynku pracy dotychczasowych pracowników, lecz także do wypaczenia sensu pomocy państwa. Zamiast wspierać faktyczne włączanie osób z niepełnosprawnościami do rynku pracy, system dotacji i ulg staje się elementem strategii ekonomicznej firm, które wykorzystują go do znacznego obniżenia kosztów zatrudnienia pracowników, redukcji kosztów ofert przetargowych i poprawy swojej konkurencyjności.
Tego rodzaju działania nie służą celowi społecznemu, jakim jest aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami, lecz stanowią formę subsydiowania działalności gospodarczej z funduszy publicznych. Takie zjawisko budzi poważne wątpliwości etyczne i ekonomiczne, a przede wszystkim osłabia zaufanie do polityki państwa w zakresie wspierania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. System, który miał przeciwdziałać wykluczeniu zawodowemu, nie może prowadzić do nieuczciwej konkurencji i wypierania z rynku innych grup pracowników.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o przedstawienie aktualnych danych oraz udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: 1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmowało działania mające na celu zbadanie, czy przedsiębiorcy nie wykorzystują systemu wsparcia związanego z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami w sposób odbiegający od założeń tej polityki społecznej, w szczególności w celu uzyskiwania korzyści finansowych niezwiązanych z rzeczywistą aktywizacją zawodową tych osób? 2.
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu wzmocnienie nadzoru i skuteczności kontroli nad prawidłowym wykorzystywaniem instrumentów wsparcia finansowego przeznaczonych dla pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami, w celu zapobiegania nadużyciom? 3.
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej posiada informacje, czy podlegająca mu Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi kontrole w przedsiębiorstwach mogących nadużywać instrumentów wsparcia przeznaczonych dla zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, a jeśli tak, jakie są wyniki tych działań kontrolnych? 4.
Poseł pyta o możliwość uwzględniania nadzwyczajnych okoliczności, takich jak warunki atmosferyczne lub procedury przetargowe, przy rozliczaniu inwestycji KPO przez samorządy oraz o elastyczne podejście w przypadkach obiektywnych trudności. Podkreśla, że zaniedbania poprzedniego rządu PiS skróciły czas na realizację tych inwestycji.
Interpelacja dotyczy dystrybucji tantiem internetowych dla twórców filmowych, szczególnie młodych, po implementacji dyrektywy DSM. Posłanka pyta o transparentność systemu wynagradzania i monitorowanie dystrybucji środków przez organizacje zbiorowego zarządzania, aby zapewnić równy dostęp dla wszystkich twórców.
Interpelacja dotyczy sytuacji pacjentów po laryngektomii w Polsce, pytając o dostępność logopedów, rehabilitację, standardy opieki okołooperacyjnej, refundację wyrobów medycznych oraz planowane zmiany w tym zakresie. Posłowie wyrażają zaniepokojenie niewystarczającym wsparciem dla tej grupy pacjentów.
Poseł Piątkowski pyta Ministra Kultury o powody niewyemitowania przez Telewizję Polską filmu dokumentalnego o Marianie Turskim w rocznicę jego śmierci, kwestionując zgodność tej decyzji z misją mediów publicznych. Wyraża zaniepokojenie wpływem takich decyzji na zaufanie społeczne do mediów publicznych.
Poseł pyta o zaangażowanie spółek Skarbu Państwa, w tym Grupy PGE, w pozyskiwanie środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w województwie łódzkim. Wyraża zaniepokojenie niewystarczającym wykorzystaniem funduszy europejskich w regionie bełchatowskim.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.