Interpelacja w sprawie braku spójnej polityki państwa dotyczącej inwestycji w badania przemysłowe i rozwój technologiczny (R&D)

Szanowny Panie Ministrze,

rozwój badań przemysłowych i innowacji technologicznych stanowi fundament nowoczesnej gospodarki. W krajach rozwiniętych to właśnie sektor badań i rozwoju (R&D) decyduje o konkurencyjności przemysłu, tworzeniu miejsc pracy o wysokiej wartości dodanej oraz zdolności państwa do adaptacji wobec zmian globalnych.

Tymczasem w Polsce udział nakładów na badania i rozwój w PKB pozostaje od lat na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej , a struktura wsparcia publicznego jest rozproszona między kilka resortów i agencji. Wielu przedsiębiorców i instytutów naukowych wskazuje na brak spójnej strategii państwa w zakresie finansowania projektów badawczo-rozwojowych oraz ograniczony dostęp do środków dla firm przemysłowych, które chciałyby rozwijać własne technologie.

Pomimo dostępnych środków unijnych (KPO, Horizon Europe) oraz programów NCBR, skala wykorzystania funduszy przez polskie firmy przemysłowe jest niewielka. Znaczna część wsparcia trafia do instytucji akademickich, które nie zawsze współpracują z sektorem gospodarczym, a mechanizmy komercjalizacji badań pozostają niewydolne . Brak polityki państwa w zakresie rozwoju R&D prowadzi do utrwalenia modelu gospodarki opartej na niskich kosztach pracy i produkcji, bez wzrostu wartości dodanej i eksportu technologicznego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Jak kształtował się poziom wydatków na badania i rozwój (R&D) w relacji do PKB w latach 2022–2025?

Jaki odsetek środków publicznych przeznaczonych na badania przemysłowe trafił bezpośrednio do przedsiębiorstw produkcyjnych, a jaki do instytucji naukowych?

Czy rząd planuje opracowanie krajowej strategii badań przemysłowych i innowacji technologicznych na lata 2025–2035?

Czy ministerstwo prowadzi analizę skuteczności istniejących instrumentów wsparcia (ulgi B+R, dotacje NCBR, granty innowacyjne) w kontekście faktycznego wdrażania nowych technologii w przemyśle?

Czy planowane jest powołanie jednolitego funduszu rozwoju technologicznego, który umożliwiłby finansowanie projektów badawczo-przemysłowych w modelu publiczno-prywatnym?

Czy rząd planuje zwiększenie nakładów na R&D w ramach budżetu krajowego w 2025 roku oraz w nowej perspektywie finansowej UE?

Jakie działania podejmuje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) i Polska Agencja Inwestycji i Handlu SA (PAIH) w celu wsparcia firm inwestujących w technologie przemysłowe i automatyzację?

Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska