Interpelacja w sprawie uproszczenia procedury potwierdzania życia przez osoby pobierające świadczenia emerytalne za granicą

Panie Ministrze,

osoby, które pracowały za granicą i po zakończeniu pracy otrzymują emeryturę, rentę lub inne świadczenia z instytucji zagranicznych (np. z Niemiec, Holandii, Austrii, Norwegii, Wielkiej Brytanii itd.), mają obowiązek okresowego potwierdzania, że nadal żyją. Ustawa i rozporządzenie przewidują możliwość poświadczenia pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu w celu otrzymywania emerytury, renty lub innych świadczeń, przez organy samorządu terytorialnego lub kancelarie notarialne. Jest to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185)

Jeśli poświadczenie nie zostanie odesłane w terminie, instytucja wstrzymuje wypłaty do momentu otrzymania potwierdzenia życia. Instytucje zagraniczne nie mają bezpośredniego dostępu do polskich rejestrów, więc nie posiadają automatycznej informacji o śmierci świadczeniobiorcy. Z tego powodu wymagają urzędowego poświadczenia, zazwyczaj raz do roku, które zainteresowany musi w oryginale odesłać do instytucji zagranicznej wypłacającej emeryturę lub rentę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2007 r. w sprawie sporządzania niektórych poświadczeń przez organy samorządu terytorialnego i banki (Dz. U. 2007 nr 27, poz. 185), w przypadku miejscowości, w których nie funkcjonuje kancelaria notarialna, poświadczenia pozostawania przy życiu dokonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Choć rozporządzenie to miało na celu ułatwienie życia obywatelom, w praktyce nakłada na seniorów oraz osoby schorowane dodatkowe obowiązki i trudności. Osoby te często są w podeszłym wieku, mają ograniczoną mobilność, a mimo to zobowiązane są do osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu uzyskania podpisu i pieczęci potwierdzającej, że żyją.

W dobie elektronicznych rejestrów ludności (PESEL), podpisu kwalifikowanego, ePUAP czy profilu zaufanego, możliwe byłoby wdrożenie bardziej nowoczesnego i bezpiecznego sposobu potwierdzania życia, np.: drogą elektroniczną, poprzez logowanie na profil zaufany i złożenie oświadczenia, automatyczne potwierdzenie w oparciu o dane z rejestru PESEL (gdzie zgony są rejestrowane na bieżąco), poświadczenie przez ZUS lub bank elektronicznie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje w najbliższym czasie zmianę lub aktualizację rozporządzenia z 2007 roku, tak aby umożliwić zdalne lub uproszczone poświadczenie życia?

2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje możliwość współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji w celu wdrożenia cyfrowego systemu potwierdzania życia poprzez ePUAP lub inną bezpieczną platformę elektroniczną?

3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości, ewentualnie, przewiduje ujednolicenie procedury otrzymania potwierdzenia życia np. tylko w urzędach gmin, tak aby uprościć pobieranie ww. zaświadczeń przez osoby starsze?