Interpelacja w sprawie oceny skutków dla polskich rolników w 2026 r. wynikających z tymczasowego wdrożenia postanowień umowy UE-Mercosur

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 21 stycznia 2026 r. podczas posiedzenia plenarnego Parlament Europejski w Strasburgu przyjął rezolucję o skierowaniu do TSUE wniosku w sprawie zbadania zgodności z traktatami proponowanej umowy o partnerstwie między UE a Mercosur (EMPA) oraz proponowanej umowy przejściowej w sprawie handlu między UE a Mercosur (ITA), co oznacza, że Trybunał Sprawiedliwości musi ocenić, czy podpisana w dniu 17 stycznia 2026 r. w Paragwaju umowa nie narusza podstawowych zasad i wartości, na których opiera się Unia Europejska.

Pomimo skierowania wskazanych umów do TSUE przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w dniu 27 lutego 2026 r. ogłosiła, że Unia zaczyna tymczasowo stosować umowę z Mercosurem. Dzień wcześniej porozumienie ratyfikowały Argentyna i Urugwaj. Decyzja Komisji Europejskiej (KE) dotyczy części handlowej umowy UE–Mercosur o partnerstwie (EMPA) i oznacza pominięcie Parlamentu Europejskiego (PE) w procedurze przyjęcia dokumentu. Taki scenariusz był brany pod uwagę jako radykalne rozwiązanie, po tym jak PE 21 stycznia br. przegłosował wniosek do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) o zbadanie zgodności EMPA z unijnymi traktatami, odsuwając swoje głosowanie nad umową nawet o dwa lata. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powołała się na styczniową decyzję Rady UE upoważniającą KE do podjęcia decyzji o tymczasowym stosowaniu postanowień handlowych EMPA – zgodnie z art. 218 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu UE, gdy tylko dokument zostanie przyjęty przez co najmniej jedno państwo członkowskie Mercosuru.

Należy zauważyć, że nad ostateczną zgodą na zawarcie umowy Parlament Europejski może głosować dopiero po otrzymaniu opinii TSUE. W przypadku negatywnej opinii Trybunału umowa w aktualnym kształcie nie będzie mogła wejść w życie.

W świetle przedstawionych faktów proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:

Jaki skutek dla polskich rolników w bieżącym 2026 roku może wynikać z tymczasowego wdrożenia postanowień umowy UE–Mercosur?

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Habura