Interpelacja w sprawie rzekomej gotowości państwa polskiego do wypłaty zadośćuczynień dla ofiar niemieckiej okupacji, jeżeli Niemcy nie uczynią tego samodzielnie

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie sytuacji oraz intencji państwowych, w związku z informacją opublikowaną przez The Guardian 1 grudnia 2025 r., w artykule zatytułowanym „Old tensions simmer just below surface as Tusk and Merz to meet in Berlin“. Według tej relacji, podczas spotkania z kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem, padła wypowiedź rzekomo sugerująca, że Polska – jeżeli strona niemiecka nie zdecyduje się na wypłaty środków dla pozostałych przy życiu ofiar II wojny światowej – może sama rozpocząć wypłaty rekompensat.

Ze względu na ogromną wrażliwość tematu – zarówno moralną, historyczną, jak i prawną – uważam, że publiczne przedstawienie zamiarów w tym zakresie wymaga jednoznacznych, przejrzystych i wiążących deklaracji.

Wypowiedź przypisywana Panu Premierowi – jeśli zostałaby potraktowana dosłownie – zmieniałaby dotychczasową, powszechnie akceptowaną narrację historyczno-państwową, według której to Niemcy jako agresor, a państwo polskie jako ofiara, są stronami domagającymi się reparacji lub rekompensat. Propozycja, by Polska sama wypłacała środki na rzecz ofiar niemieckiej okupacji – przy jednoczesnym braku deklaracji ze strony Berlina – rodzi fundamentalne pytania o sens moralny, prawny i finansowy takiego działania. Z uwagi na to, że temat dotyczy zarówno osób prywatnych (ofiary, ich rodziny), jak i państwa polskiego, oczekiwane rozwiązania musiałyby mieć charakter transparentny, prawnie uregulowany i poprzedzony szeroką debatą publiczną i społeczną.

Zważywszy na doniesienia o możliwości podjęcia odmiennych niż dotychczas działań w zakresie zadośćuczynień za zbrodnie II wojny światowej apeluję o jak najszybsze i precyzyjne wyjaśnienie stanowiska rządu Rzeczypospolitej. Decyzje w tej materii mają nie tylko wymiar symboliczny, ale pociągają za sobą poważne skutki moralne, społeczne oraz państwowe.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku dr Tomasz Rzymkowski