Interpelacja nr 14146

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie braku działań rządu w zakresie uregulowania statusu dezerterów z Sił Zbrojnych Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Interpelacja nr 14146 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie braku działań rządu w zakresie uregulowania statusu dezerterów z Sił Zbrojnych Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 09-12-2025 W odpowiedzi na moją wcześniejszą interpelację nr 11971 w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – działając w porozumieniu z ministrem obrony narodowej – przedstawiło stanowisko, które w praktyce oznacza całkowity brak realnych narzędzi państwa polskiego w odniesieniu do potencjalnych dezerterów z Sił Zbrojnych Ukrainy przebywających na terenie Rzeczypospolitej.

W odpowiedzi tej wskazano, że: Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 23 września 1999 r. o zasadach pobytu wojsk obcych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przestępstwo dezercji obywatela Ukrainy, będące czynem godzącym wyłącznie w interesy Sił Zbrojnych Ukrainy, jest wyłączone spod jurysdykcji polskiej i należy do wyłącznej jurysdykcji państwa ukraińskiego. Na podstawie umowy z dnia 24 maja 1993 r.

między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, strona polska nie może przekazywać stronie ukraińskiej (Siłom Zbrojnym Ukrainy) informacji uzyskanych w toku czynności operacyjno-rozpoznawczych dotyczących ustalenia miejsca pobytu zaginionego ukraińskiego żołnierza.

W przypadku zgłoszenia zaginięcia żołnierza Sił Zbrojnych Ukrainy, przebywającego na terytorium Polski, strona polska może jedynie prowadzić czynności poszukiwawcze, ale – z uwagi na podstawę zgłoszenia – nie są spełnione przesłanki prawne umożliwiające zatrzymanie i doprowadzenie takiej osoby do właściwego organu Sił Zbrojnych Ukrainy.

Oznacza to, że według oficjalnego stanowiska rządu: dezercja z ukraińskiej armii, nawet jeśli dotyczy osoby przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest dla polskiego państwa wyłącznie problemem „zewnętrznym”, polskie służby nie mają podstaw prawnych, by zatrzymać taką osobę i przekazać ją stronie ukraińskiej, Polska nie może przekazywać stronie ukraińskiej informacji zdobytych w toku czynności operacyjno-rozpoznawczych, nawet jeśli dotyczą osoby poszukiwanej jako żołnierz zaginiony. Od 13 grudnia 2023 r., tj.

od momentu przejęcia władzy przez rząd Donalda Tuska, minął już znaczny czas, w którym można było: przeanalizować istniejące umowy dwustronne i przepisy ustawowe, podjąć dialog z władzami Ukrainy w celu wypracowania nowych rozwiązań prawnych, przygotować zmiany ustawowe lub projekty aneksów do umów, zaproponować mechanizmy, które – z pełnym poszanowaniem prawa międzynarodowego i praw człowieka – pozwalałyby uregulować status osób uchylających się od obowiązku służby wojskowej, a jednocześnie zapewniałyby bezpieczeństwo wewnętrzne Polski.

Tymczasem przedstawiona odpowiedź ogranicza się wyłącznie do opisu aktualnego stanu prawnego i wskazania ograniczeń, bez jakiejkolwiek informacji o tym, czy rząd podejmuje lub planuje podjąć działania w celu zmiany tej sytuacji.

Wobec powyższego, działając w trosce o bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej, a także o elementarną sprawiedliwość wobec tych obywateli Ukrainy, którzy realnie walczą na froncie, uprzejmie proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania: Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej prowadzi lub planuje podjąć jakiekolwiek prace analityczne lub legislacyjne mające na celu uregulowanie statusu dezerterów z Sił Zbrojnych Ukrainy przebywających na terytorium RP, z poszanowaniem zobowiązań międzynarodowych i praw człowieka? W końcu jeśli chcemy pomagać Ukrainie to pomóżmy temu państwu wyłapać dezerterów. Czy od dnia 13 grudnia 2023 r.