Interpelacja w sprawie dostępu obywateli polskich w kryzysie bezdomności przebywających za granicą do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce
Data wpływu: 2026-01-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o dostęp obywateli polskich w kryzysie bezdomności za granicą do świadczeń zdrowotnych w Polsce, kwestionując stanowisko MSZ, które uzależnia pomoc od wniosku osoby zainteresowanej, nawet jeśli ta jest niezdolna do jego złożenia. Domaga się działań umożliwiających konsulom wsparcie w formalnym potwierdzeniu prawa do leczenia w Polsce dla tej grupy osób.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dostępu obywateli polskich w kryzysie bezdomności przebywających za granicą do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce Interpelacja nr 14834 do ministra spraw zagranicznych w sprawie dostępu obywateli polskich w kryzysie bezdomności przebywających za granicą do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce Zgłaszający: Anna Maria Żukowska Data wpływu: 23-01-2026 Szanowny Panie Ministrze, działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 191–196 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U.
z 2024 r. poz. 907), kieruję do ministra spraw zagranicznych interpelację w sprawie dostępu obywateli polskich w kryzysie bezdomności przebywających za granicą do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce. Interpelacja składana jest w związku ze stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 18 listopada 2025 r., znak: DK.3461.232.2025/1, przedstawionym w odpowiedzi na wystąpienie generalne rzecznika praw obywatelskich z dnia 4 września 2025 r., sygn. V.7010.5.2025.ETP, dotyczące sytuacji obywateli polskich w kryzysie bezdomności przebywających za granicą oraz postulowanych zmian legislacyjnych.
Uzasadnienie W przywołanym stanowisku Ministerstwo Spraw Zagranicznych wskazuje, iż pomoc konsularna wobec osób w kryzysie bezdomności udzielana jest co do zasady na wniosek osoby zainteresowanej, a brak takiego wniosku bywa interpretowany jako brak woli współpracy po stronie osoby potrzebującej. Stanowisko to budzi istotne wątpliwości prawne oraz faktyczne. Należy bowiem wskazać, że osoby ciężko chore, nieprzytomne, z zaburzeniami świadomości, pamięci lub z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi obiektywnie nie są w stanie samodzielnie złożyć formalnego wniosku o udzielenie pomocy konsularnej.
W takich przypadkach brak wniosku nie może być utożsamiany z brakiem woli współpracy, lecz stanowi konsekwencję stanu zdrowia wymagającego uruchomienia mechanizmów ochronnych ze strony państwa. Rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu generalnym jednoznacznie wskazał, że obowiązujące procedury, w szczególności związane z art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, są niedostosowane do realiów tzw. bezdomności transgranicznej i w praktyce prowadzą do pozbawienia części obywateli realnego dostępu do świadczeń ratujących zdrowie i życie.
Problem ten dotyczy w szczególności obywateli polskich przebywających czasowo w innych państwach Unii Europejskiej, którzy nie są objęci systemem ubezpieczenia zdrowotnego państwa pobytu, a jednocześnie - z uwagi na stan zdrowia - nie są w stanie samodzielnie powrócić do kraju w celu kontynuowania leczenia. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie generalne rzecznika praw obywatelskich nie dotyczy bezdomności jako zjawiska społecznego sensu largo ani systemowych rozwiązań z zakresu pomocy społecznej.
Odnosi się ono wyłącznie do szczególnej i wąskiej grupy obywateli polskich – osób ciężko chorych, znajdujących się jednocześnie w kryzysie bezdomności, wymagających pilnej kontynuacji leczenia w Polsce, w szczególności w zakresie: - diagnostyki i leczenia psychiatrycznego, - leczenia następstw urazów i chorób przewlekłych, - rehabilitacji medycznej, - rekonwalescencji w warunkach umożliwiających odzyskanie minimalnej samodzielności. Wobec tych osób aktualizuje się konstytucyjny obowiązek państwa w zakresie ochrony zdrowia (art.
68 Konstytucji RP), a w przypadku pobytu za granicą – również obowiązek zapewnienia opieki obywatelowi polskiemu (art. 36 Konstytucji RP). W wielu przypadkach są to osoby nieporadne, z niepełnosprawnościami, pozbawione wsparcia osób najbliższych. W tym kontekście odwoływanie się do ogólnych doświadczeń organizacji pozarządowych pracujących z osobami w kryzysie bezdomności prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia argumentacji i rozmycia istoty problemu wskazanego przez rzecznika praw obywatelskich.
Odmowa współpracy z określonymi podmiotami nie może być traktowana jako cecha immanentna tej grupy ani jako argument przeciwko konieczności stworzenia skutecznych procedur państwowych w obszarze ochrony zdrowia. Postulaty rzecznika praw obywatelskich nie zmierzają do zastąpienia systemu pomocy społecznej ani działalności organizacji pozarządowych, lecz wskazują na istniejącą lukę systemową w zakresie ochrony zdrowia osób chorych, niezdolnych do samodzielnego funkcjonowania i wymagających leczenia, często w warunkach hospitalizacji.
Posłanka Anna Maria Żukowska pyta o systemową ochronę prywatnych instytucji kultury działających w nieruchomościach komunalnych, podnosząc problem Teatru Kamienica w Warszawie, który mimo wkładu w kulturę, ma problemy z uregulowaniem statusu prawnego zajmowanych pomieszczeń. Pyta, czy ministerstwo planuje działania legislacyjne i wsparcie mediacyjne dla takich instytucji, aby zapewnić im stabilność i ochronę nakładów inwestycyjnych.
Posłowie pytają o szczegóły porozumienia między MON a PZŁ, w szczególności o popularyzację obronności, udostępnianie strzelnic, projekty szkoleniowe, wsparcie MON dla PZŁ oraz planowane działania i koszty z tym związane. Kwestionują efektywność i koszty realizacji porozumienia.
Posłanka Anna Maria Żukowska interpeluje w sprawie wstrzymania finansowania programu in vitro, co powoduje odwoływanie zabiegów i negatywnie wpływa na pacjentów. Pyta o przyczyny wstrzymania, zasięg problemu, plany ministerstwa i gwarancje ciągłości finansowania programu.
Interpelacja dotyczy procedur zgłaszania naruszeń prawa i działań następczych w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kontekście ustawy o ochronie sygnalistów, w związku z doniesieniami medialnymi o nieprawidłowościach. Posłanki pytają o szczegóły procedur, liczbę zgłoszeń, upoważnionych pracowników oraz okoliczności opisane w artykule prasowym.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie sytuacją w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego, w tym kwestiami merytorycznymi, personalnymi oraz brakiem ochrony sygnalistów. Pytają, czy pracownicy oddziału zwracali się do ministerstwa o ochronę jako sygnaliści i czy korespondencja dotycząca nieprawidłowości została przekazana dyrekcji z ujawnieniem danych autorów.
Projekt ustawy zakłada zniesienie ograniczenia biernego prawa wyborczego na stanowiska wójta, burmistrza i prezydenta miasta, eliminując zasadę dwukadencyjności wprowadzoną wcześniej do Kodeksu Wyborczego. Celem jest usunięcie regulacji, która w ocenie projektodawców narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego i ogranicza prawa obywatelskie. Ustawa uchyla art. 11 § 4 Kodeksu Wyborczego oraz art. 17 ustawy z 2018 r., który odraczał stosowanie zasady dwukadencyjności. Projektodawcy argumentują, że polska demokracja reguluje się sama poprzez decyzje wyborców i nie potrzebuje interwencji ustawodawcy w tym zakresie.
Dokument stanowi informację o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2024 roku. Zawiera analizę pozycji ustrojowej i kompetencji TK, wybrane zagadnienia wynikające z wyroków (m.in. zasada zaufania obywateli do państwa, wolności i prawa konstytucyjne), kontrolę skarg i wniosków oraz skutki orzeczeń dla prawodawcy. Raport podkreśla problem braku publikacji orzeczeń TK w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim, co jest sprzeczne z prawem.
Przedstawiony dokument to roczne sprawozdanie z realizacji Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 za rok 2024. Program ma na celu zmniejszenie zachorowalności i umieralności z powodu chorób układu krążenia, poprawę jakości życia pacjentów oraz wyrównanie dostępu do świadczeń zdrowotnych w różnych regionach Polski. Sprawozdanie szczegółowo opisuje działania i inwestycje w takie obszary jak rozwój kadr medycznych, edukacja i profilaktyka, badania przesiewowe pacjentów, nauka i innowacje oraz system opieki kardiologicznej. Program stanowi odpowiedź na wysoki wzrost zachorowań i umieralności z powodu ChUK w Polsce.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej ma na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/505 dotyczącej uznawania kwalifikacji zawodowych pielęgniarek z Rumunii. Ustawa wprowadza zmiany umożliwiające uznawanie kwalifikacji rumuńskich pielęgniarek, które odbyły kształcenie przed 2007 rokiem i uzyskały specjalne programy podwyższania kwalifikacji, za równoważne z polskimi dyplomami. Ponadto, ustawa zachowuje ważność kwalifikacji rumuńskich pielęgniarek uznanych przed 3 marca 2024 r. Celem jest ułatwienie dostępu do zawodu pielęgniarki w Polsce osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje zdobyte w Rumunii.
Prezydent odmawia podpisania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, argumentując to niedotrzymaniem obietnic wyborczych, pogarszającą się sytuacją finansową państwa i nierównym traktowaniem obywateli Ukrainy i Polaków. Uważa, że ustawa w niedostatecznym stopniu uwzględnia obecne obciążenia budżetowe i utrzymuje uprzywilejowane traktowanie Ukraińców, np. w dostępie do opieki zdrowotnej i świadczeń socjalnych (800+). Prezydent proponuje własny projekt ustawy, który ma na celu likwidację nieuzasadnionych preferencji i wprowadzenie zasady równowagi, gdzie obywatele Ukrainy korzystający z publicznych usług powinni pracować i płacić podatki jak Polacy. Prezydent chce skupić się na selektywnej pomocy dla najbardziej potrzebujących uchodźców oraz upomina się o te zmiany, które przywracają nam równowagę relacji.