Interpelacja w sprawie realizacji zobowiązań wynikających z Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z dnia 17 czerwca 1991 r.
Data wpływu: 2026-02-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy realizacji traktatu polsko-niemieckiego w zakresie wsparcia Polonii w Niemczech, szczególnie finansowania organizacji polonijnych, rozdzielenia nauczania języka polskiego i trybu wyłaniania reprezentacji polonijnych. Poseł kwestionuje obecne mechanizmy finansowania, brak transparentności w wyborze reprezentantów i pyta o plany poprawy obecnej sytuacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie realizacji zobowiązań wynikających z Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z dnia 17 czerwca 1991 r. Interpelacja nr 15514 do ministra spraw zagranicznych w sprawie realizacji zobowiązań wynikających z Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z dnia 17 czerwca 1991 r. Zgłaszający: Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz, Krzysztof Mulawa, Krzysztof Szymański Data wpływu: 23-02-2026 Na podstawie art.
192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie sposobu realizacji Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy z dnia 17 czerwca 1991 r. w części dotyczącej osób polskiego pochodzenia w RFN, w szczególności w zakresie finansowania struktur organizacji polonijnych, rozdzielenia problematyki nauczania języka pochodzenia (HSU) od edukacji pozaszkolnej oraz trybu wyłaniania reprezentacji środowisk polonijnych do gremiów konsultacyjnych. Przedmiotem interpelacji jest praktyczna realizacja zobowiązań wynikających z traktatu RP–RFN z dnia 17 czerwca 1991 r.
w odniesieniu do praw osób polskiego pochodzenia zamieszkujących na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, w szczególności w obszarze języka, edukacji oraz funkcjonowania struktur organizacyjnych Polonii. W praktyce dostrzegalny jest brak stabilnych i długofalowych mechanizmów finansowania trwałych struktur organizacji polonijnych, stanowiących zaplecze instytucjonalne dla działalności edukacyjnej, społecznej i kulturalnej. Finansowanie ma w wielu przypadkach charakter projektowy i krótkoterminowy, co utrudnia prowadzenie działań wieloletnich oraz ogranicza możliwość budowania stabilnych programów edukacyjnych i organizacyjnych.
Jednocześnie w debacie publicznej oraz działaniach instytucjonalnych dochodzi do mieszania dwóch odrębnych zagadnień – nauczania języka pochodzenia (Herkunftssprache/HSU) w szkołach w poszczególnych landach, pozostającego w kompetencji władz poszczególnych landów RFN, oraz pozaszkolnych form nauczania języka polskiego, które zgodnie z postanowieniami traktatu mogą funkcjonować niezależnie od systemu szkolnictwa publicznego. Brak wyraźnego rozdzielenia tych kwestii powoduje niejasność odpowiedzialności instytucjonalnej oraz utrudnia ocenę rzeczywistego stopnia realizacji zobowiązań traktatowych.
Wątpliwości budzi również tryb wyłaniania przedstawicieli środowisk polonijnych do udziału w gremiach konsultacyjnych, w tym w tzw. okrągłych stołach. Z dostępnych informacji wynika, że wskazania organizacji i osób następowały za pośrednictwem placówek dyplomatycznych i konsularnych RP, bez przeprowadzenia otwartego i przejrzystego procesu wyboru reprezentacji przez same środowiska polonijne. Taki tryb może prowadzić do ograniczenia transparentności oraz podważać reprezentatywność uczestników dialogu.
W świetle zasad prawa traktatów, w tym zasady „pacta sunt servanda” oraz zasady skuteczności norm traktatowych, postanowienia traktatu RP–RFN powinny być wykonywane w sposób zapewniający ich realną efektywność. Dotyczy to w szczególności przepisów odnoszących się do prawa zakładania własnych instytucji, wspierania ich funkcjonowania oraz prowadzenia działalności oświatowej poza systemem szkolnym. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1.
Jakie systemowe mechanizmy finansowania trwałych struktur organizacji polonijnych funkcjonują obecnie w kontekście realizacji postanowień traktatu RP–RFN dotyczących wsparcia instytucjonalnego środowisk polonijnych? 2. Czy istnieje odrębny mechanizm finansowania stałych kosztów funkcjonowania organizacji polonijnych, niezależny od finansowania projektów krótkoterminowych? 3. W jaki sposób Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozdziela w swojej praktyce problematykę nauczania języka pochodzenia (HSU) w szkołach landowych od pozaszkolnych form nauczania języka polskiego? 4.
Czy prowadzone są analizy skuteczności stosowanych instrumentów finansowych oraz ich wpływu na stabilność struktur organizacji polonijnych? Jeśli tak, proszę o wskazanie ich zakresu oraz wniosków. 5. Jakimi kryteriami kierowały się placówki dyplomatyczne i konsularne RP przy wskazywaniu organizacji oraz osób do udziału w gremiach konsultacyjnych dotyczących spraw Polonii w RFN? 6. Czy istniały formalne wytyczne lub procedury regulujące proces wyłaniania uczestników tych gremiów? 7.
Poseł pyta o stan zaawansowania postępowania odwoławczego dotyczącego inwestycji drogowej DW877 i brak wypłaty pełnych odszkodowań dla wywłaszczonych właścicieli nieruchomości. Interpelujący wyraża zaniepokojenie opóźnieniami i negatywnymi konsekwencjami dla mieszkańców.
Interpelacja kwestionuje zasadność dalszego wdrażania technologii CCS w Polsce wobec jej wysokich kosztów, niepewnej skuteczności oraz wycofywania się z niej przez globalnych liderów. Poseł pyta o realność projektów CCS, stanowisko rządu wobec Net-Zero Industry Act i planowane działania w celu zabezpieczenia interesów Polski.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie umową PERN SA z KazTransOil, która włącza zagranicznego operatora w strategiczną infrastrukturę krytyczną Polski, realizowaną w interesie Niemiec, co budzi wątpliwości co do bezpieczeństwa energetycznego i suwerenności. Pytają o podstawy prawne, konsultacje rządowe i ryzyko naruszenia sankcji wobec Rosji.
Posłowie pytają o statystyki dotyczące postępowań karnych prowadzonych wobec funkcjonariuszy publicznych i urzędników państwowych w latach 2021-2025, wyrażając zaniepokojenie brakiem publicznie dostępnych danych na ten temat. Domagają się informacji o liczbie wszczętych postępowań, aktów oskarżenia i prawomocnych wyroków, a także o stosowanych klasyfikacjach i ewidencjach.
Poseł pyta o status projektu ustawy dotyczącej zmian w nadawaniu obywatelstwa polskiego, który zapowiedziano, ale nie został przedstawiony Sejmowi. Pyta również o statystyki dotyczące przyznawania obywatelstw w ostatnich latach oraz przyczyny odrzucania wniosków.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.