Interpelacja w sprawie kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy oraz dostępności świadczeń rentowych dla osób głuchych i głuchoniemych
Data wpływu: 2026-03-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy problemów z orzekaniem o niezdolności do pracy dla osób głuchych i głuchoniemych, w szczególności rozbieżności w decyzjach ZUS oraz nieuwzględniania specyfiki funkcjonowania osób posługujących się językiem migowym. Poseł pyta o planowane zmiany w przepisach, liczbę skarg oraz procedury zapewniające dostęp do tłumaczy PJM.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy oraz dostępności świadczeń rentowych dla osób głuchych i głuchoniemych Interpelacja nr 15865 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy oraz dostępności świadczeń rentowych dla osób głuchych i głuchoniemych Zgłaszający: Wojciech Michał Zubowski, Jarosław Krajewski, Waldemar Andzel, Michał Kowalski, Małgorzata Wassermann, Bartosz Józef Kownacki Data wpływu: 09-03-2026 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego wpłynął wniosek dotyczący rażących dysproporcji w przyznawaniu renty socjalnej osobom z głębokim, obustronnym ubytkiem słuchu mierzonym na częstotliwości 2000 Hz o natężeniu powyżej 80 dB.
Zdaniem zwracających się o interwencję obecny system orzeczniczy oparty na ustawie o rencie socjalnej oraz rozporządzeniu z 2004 r. nie uwzględnia w sposób precyzyjny specyfiki funkcjonowania osób posługujących się wyłącznie językiem migowym. Do tego rozporządzenie nie określa stopnia głuchoty, który automatycznie kwalifikowałby do uznania całkowitej niezdolności do pracy. Powoduje to uznaniowość i rozbieżne decyzje lekarzy orzeczników w niemal identycznych stanach faktycznych.
Z informacji przekazanych przez zainteresowanych wynika, że proces orzekania przed ZUS jest obarczony wadami, w tym brakiem zapewnienia tłumaczy PJM podczas komisji, co może prowadzić do wydawania orzeczeń na podstawie niepełnych danych lub powielania archiwalnych dokumentów. Mało tego – pojawia się zjawisko „pułapki“ aktywności zawodowej – podjęcie jakiejkolwiek, nawet nisko płatnej pracy adekwatnej do niepełnosprawności, jest wykorzystywane jako dowód na brak całkowitej niezdolności do pracy, co zamyka drogę do renty socjalnej, nawet długo po ustaniu zatrudnienia.
Praca taka może mieć charakter incydentalny, a znalezienie pracodawcy gotowego zatrudnić głuchego lub głuchoniemego, szczególnie na terenach mniej zindustrializowanych i gdzie nie idą za tym (a w przypadku zgłaszających, tak było) środki finansowe lub ulgi ze strony państwa dla pracodawcy – jest olbrzymim wyzwaniem. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów w celu doprecyzowania kryteriów orzekania o całkowitej niezdolności do pracy, tak aby uwzględniały one głuchotę stopnia głębokiego jako czynnik determinujący trudną sytuację na otwartym rynku pracy?
Ile interpelacji lub skarg wpłynęło do resortu w ostatnich 3 latach w sprawie rozbieżności w orzeczeniach lekarskich dotyczących osób głuchych? Jakie procedury zapewnia ZUS, aby każdy ubiegający się o świadczenie z dysfunkcją słuchu miał zagwarantowany bezpłatny udział tłumacza PJM podczas badania przez lekarza orzecznika? Czy, a jeżeli tak, to w jaki sposób resort zamierza wyeliminować sytuacje, w których incydentalna aktywność zawodowa osoby niepełnosprawnej staje się wyłączną podstawą do odebrania prawa do renty socjalnej? Czy prowadzone są prace nad dostosowaniem polskiego systemu świadczeń do wymogów art.
28 konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w zakresie ochrony socjalnej osób głuchych? Z poważaniem
Posłowie pytają o umowy i wydatki Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ) na usługi doradcze, konsultingowe i prawne po zmianie władzy w grudniu 2023 roku. Domagają się szczegółowych informacji o umowach, kosztach oraz procedurach związanych z zamawianiem usług doradczych w PGZ.
Posłowie pytają o szczegółowe dane dotyczące wpływów z daniny solidarnościowej w latach 2019-2026, w tym o planowane wpływy, koszty poboru, liczbę płatników oraz ewentualne plany zmian w ustawie. Chcą wiedzieć, jak efektywnie ministerstwo zarządzało poborem tej daniny i jakie działania podejmowało w celu zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania.
Posłowie pytają o zasadność planowanej sprzedaży aktywów energetycznych JSW KOKS SA, kwestionując jej wpływ na bezpieczeństwo energetyczne spółki i państwa oraz stabilność zatrudnienia. Wyrażają obawy co do konsekwencji ekonomicznych i strategicznych tej decyzji dla regionu i konkurencyjności spółki.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie sytuacją Fabryki Broni "Łucznik" Radom, która wkrótce zakończy realizację zamówień i może stanąć w obliczu przestoju produkcyjnego. Pytają ministrów o przyczyny opóźnień w zatwierdzaniu nowego wariantu karabinu Grot i o planowane działania mające na celu zabezpieczenie przyszłości fabryki oraz współpracujących z nią firm.
Interpelacja dotyczy dochodów budżetu państwa z podatku od niektórych instytucji finansowych w latach 2016-2026, pytając o strukturę, łączną kwotę wpływów i plany zmian w ustawie. Poseł oczekuje szczegółowej analizy i informacji na temat tego podatku oraz ewentualnych planowanych zmian.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.