Interpelacja w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe
Data wpływu: 2026-03-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie pytają o trudności w uzyskiwaniu stopni i tytułów naukowych przez osoby zajmujące się dydaktyką przedmiotową oraz o działania ministerstwa w celu rozwiązania tego problemu, w tym o stanowisko wobec propozycji zmiany przepisów. Interpelacja zwraca uwagę na negatywny wpływ obecnej sytuacji na rozwój dydaktyk przedmiotowych i kształcenie nauczycieli.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe Interpelacja nr 16049 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe Zgłaszający: Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek, Joanna Wicha Data wpływu: 17-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura poselskiego zwrócili się pracownicy naukowi zajmujący się dydaktyką przedmiotów szkolnych (np. dydaktyką chemii czy historii).
Zwrócili uwagę na rosnące trudności związane z nadawaniem stopni naukowych (stopień doktora, stopień doktora habilitowanego) oraz tytułu profesora osobom, które prowadzą badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych. Pismo do ministerstwa w tej sprawie wystosowało m.in. Polskie Towarzystwo Chemiczne ( zob. https://zdch.uj.edu.pl/list-do-ministra-nauki). W chwili obecnej dydaktyki przedmiotowe nie stanowią dyscypliny naukowej w ramach żadnej z dziedzin nauki ani nie są rozpoznawane jako poddsycypliny poszczególnych dyscyplin.
Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami stopień naukowy nadaje się w dziedzinie nauki i dyscyplinie naukowej lub w dziedzinie nauki, a tytuł profesora nadaje się w dziedzinie albo w dziedzinie i dyscyplinie lub dyscyplinach. Powoduje to, że osoba zajmująca się dydaktyką przedmiotową musiałaby prowadzić badania albo w zakresie przedmiotu głównego, albo w zakresie pedagogiki. Odbywałoby się to ze szkodą dla interdyscyplinarności pracy badawczej. W istocie zatem według obecnych przepisów rozwój naukowy w zakresie dydaktyk przedmiotowych jest bardzo utrudniony.
Opisana sytuacja negatywnie wpływa na rozwój dydaktyk przedmiotowych na polskich uczelniach, co przejawia się m.in. zamykaniem zakładów dydaktyki, przekształcaniem ich w mniejsze jednostki (laboratoria, pracownie, zespoły) lub zatrudnianiem w takich zakładach osób, które dydaktyką przedmiotową naukowo się nie zajmują. Silnie oddziałuje to także na kształcenie przyszłych nauczycieli i wspieranie tych już pracujących w szkołach - brakuje dydaktyków przedmiotowych do prowadzenia zajęć na kierunkach kształcących nauczycieli czy pracujących w ośrodkach doskonalenia nauczycieli.
Jednym z postulowanych rozwiązań jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny. Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2024 poz.
907) zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy ministerstwo dysponuje danymi ile osób zajmujących się naukowo dydaktykami przedmiotowymi pracuje na polskich uczelniach i kształci przyszłych nauczycieli? Czy ministerstwu znany jest problem z uzyskiwaniem stopni i tytułów naukowych przez osoby prowadzące badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych? Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi lub planuje podjąć jakieś działania w celu rozwiązania przedstawionego problemu? Jeśli tak, to proszę o wskazanie szczegółów tych działań lub planów.
Jednym z proponowanych przez środowisko rozwiązań tego problemu jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny. Jaki jest stanowisko ministerstwa wobec tej propozycji?
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Posłanka Gosek-Popiołek pyta o działania rządu w związku z trudną sytuacją najemców w programie "Mieszkanie Plus", którzy czują się oszukani obietnicami dojścia do własności. Interpelacja dotyczy monitoringu sytuacji lokatorów, działań PFR oraz ewentualnych prac legislacyjnych mających na celu poprawę ich sytuacji, włącznie z wprowadzeniem mechanizmu odszkodowań.
Posłowie pytają Ministra Obrony Narodowej o plany pozyskania i rozmieszczenia min przeciwpiechotnych przez Wojsko Polskie w ramach programu "Tarcza Wschód", w kontekście wypowiedzenia konwencji ottawskiej i potencjalnych szkód humanitarnych. Wyrażają obawy dotyczące bezpieczeństwa cywilów, kosztów rozminowywania oraz wpływu na demografię i wizerunek Polski.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie planami zaminowania pasa przygranicznego, wskazując na negatywny wpływ na turystykę i wizerunek Polski, zwłaszcza w regionach wschodnich. Pytają o ocenę strat, programy wsparcia dla przedsiębiorców i działania na rzecz ochrony wizerunku kraju.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).