Interpelacja w sprawie programu "Kompas Młodego Obywatela"
Data wpływu: 2026-03-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie programu "Kompas Młodego Obywatela" Interpelacja nr 16123 do ministra edukacji w sprawie programu "Kompas Młodego Obywatela" Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 23-03-2026 Szanowna Pani Minister, w dniu 19 marca 2026 r. ogłoszony został program „Kompas Młodego Obywatela”, którego celem jest wsparcie rozwoju dzieci i młodzieży poprzez realizację projektów edukacyjnych w obszarach takich jak edukacja obywatelska, zdrowie, kultura czy kompetencje STEM.
Program ten przewiduje przeznaczenie kwoty 55 mln zł na dofinansowanie projektów realizowanych przez podmioty zewnętrzne, w szczególności organizacje pozarządowe, instytucje kultury, uczelnie oraz inne podmioty uprawnione. Analiza założeń programu budzi jednak szereg wątpliwości dotyczących jego efektywności, przejrzystości oraz wpływu na system oświaty. W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: I.
Charakter programu i jego wpływ na system oświaty Jakie analizy i dane wskazują, że realizacja celów programu poprzez podmioty zewnętrzne jest bardziej efektywna niż bezpośrednie wsparcie szkół i nauczycieli? Dlaczego zdecydowano się na model grantowy skierowany głównie do podmiotów zewnętrznych, zamiast przeznaczenia środków na bezpośrednie wsparcie szkół, kadry pedagogicznej lub infrastruktury edukacyjnej? W jaki sposób program wpisuje się w całościową strategię reformy edukacji i jakie konkretne problemy systemowe ma rozwiązać? Jakie mechanizmy zapewnią trwałość efektów projektów po zakończeniu finansowania? II.
Efektywność wydatkowania środków publicznych Jakie wskaźniki efektywności (KPI) zostaną zastosowane do oceny realnego wpływu projektów na rozwój uczniów? W jaki sposób ministerstwo zamierza mierzyć długofalowe rezultaty programu, a nie tylko jego realizację formalną (np. liczbę wydarzeń, uczestników)? Czy przeprowadzono analizy porównawcze efektywności podobnych programów grantowych realizowanych w poprzednich latach? Jeśli tak – jakie były ich wnioski? Jaki procent środków przeznaczonych na program trafi bezpośrednio do uczniów, a jaki zostanie przeznaczony na koszty organizacyjne i administracyjne? III.
Przejrzystość i uznaniowość procesu wyboru projektów Dlaczego ostateczna decyzja o przyznaniu finansowania należy do ministra, mimo wcześniejszej oceny ekspertów? Jakie konkretne kryteria będą stosowane przez ministra przy podejmowaniu decyzji o wyborze projektów spośród tych ocenionych pozytywnie? Czy ministerstwo planuje publikację pełnego uzasadnienia decyzji o przyznaniu finansowania lub decyzji o odmowie finansowania dla poszczególnych projektów? Jakie mechanizmy zabezpieczają proces przed zarzutami uznaniowości lub preferowania określonych środowisk? IV.
Równość dostępu i sprawiedliwość dystrybucji środków W jaki sposób program zapewni rzeczywisty, a nie deklaratywny równy dostęp uczniów z różnych regionów Polski do działań finansowanych w jego ramach? Czy przewidziano mechanizmy wyrównawcze dla obszarów o mniejszym potencjale organizacyjnym (np. mniejszych miejscowości, regionów o słabszym dostępie do organizacji pozarządowych)? Czy ministerstwo planuje analizę geograficznego rozkładu projektów oraz publikację tych danych? V. Organizacja programu i harmonogram Jakie były przesłanki ustalenia krótkiego terminu naboru wniosków (ok. 3 tygodni)?
Czy ministerstwo nie obawia się, że tak krótki czas naboru faworyzuje podmioty posiadające doświadczenie grantowe i zaplecze administracyjne? W jaki sposób zapewniona zostanie wysoka jakość projektów przy jednoczesnej konieczności ich realizacji w krótkim czasie (do końca 2026 r.)? VI. Rola szkoły i nauczyciela Dlaczego szkoły i nauczyciele nie są głównymi beneficjentami programu, mimo że to oni na co dzień realizują proces edukacyjny? W jaki sposób program realnie odciąży nauczycieli, a nie zwiększy ich obowiązków związanych z organizacją działań projektowych?
Czy przewidziano mechanizmy wsparcia szkół w zakresie wdrażania efektów projektów w codziennej pracy dydaktycznej? VII. Zakres tematyczny programu W jaki sposób ministerstwo uzasadnia bardzo szeroki zakres tematyczny programu, obejmujący jednocześnie edukację obywatelską, zdrowotną, kulturową i STEM? Czy określono priorytety strategiczne programu, czy też wszystkie obszary traktowane są równorzędnie? W jaki sposób ministerstwo zamierza zapobiec sytuacji, w której szeroki zakres programu prowadzi do rozproszenia środków i braku koncentracji na kluczowych potrzebach edukacyjnych? Z poważaniem Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności procedur kadrowych i standardów naukowych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE), szczególnie w kontekście przygotowywanej reformy edukacji. Pyta minister edukacji o spełnienie wymogów formalnych przez wicedyrektora IBE oraz o procedury zapobiegania konfliktom interesów.
Poseł wyraża zaniepokojenie zjawiskiem "Paracetamol Challenge" i zatruciami lekami OTC wśród nieletnich, pytając o dane statystyczne, ocenę skali problemu oraz działania profilaktyczne i legislacyjne podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia. Domaga się szczegółowej odpowiedzi w celu ochrony zdrowia i życia dzieci oraz młodzieży.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Senat RP wprowadza poprawki do ustawy mającej na celu usprawnienie procesu zakładania i rejestracji stowarzyszeń poprzez wykorzystanie narzędzi teleinformatycznych. Poprawki doprecyzowują przepisy dotyczące uproszczonego trybu rejestracji, wprowadzając ograniczenia podmiotowe, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu prawnego. Umożliwiono dokonywanie niektórych czynności (zmiana adresu, składu władz, zatwierdzenie dokumentów finansowych, likwidacja) w systemie teleinformatycznym po spełnieniu określonych warunków. Zniesiono także opłatę za rejestrację stowarzyszenia nieprowadzącego działalności gospodarczej, którego statut uchwalono przy wykorzystaniu wzorca, korygując pierwotne założenia ustawy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.