Interpelacja w sprawie zabezpieczenia polskich archiwaliów i muzealiów znajdujących się w Londynie
Data wpływu: 2024-04-25
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Dziedziczak wyraża zaniepokojenie stanem zabezpieczenia i dostępnością polskich archiwaliów i muzealiów w Londynie, zgromadzonych w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego oraz Studium Polski Podziemnej. Pyta ministra o podjęte i planowane działania w celu przeniesienia tych zbiorów do archiwów państwowych w Polsce, ich odpowiedniego zabezpieczenia i nieodpłatnego udostępnienia.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zabezpieczenia polskich archiwaliów i muzealiów znajdujących się w Londynie Interpelacja nr 2669 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie zabezpieczenia polskich archiwaliów i muzealiów znajdujących się w Londynie Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak Data wpływu: 25-04-2024 Szanowny Panie Ministrze, w wyniku tragicznych losów Polski w czasie II wojny światowej za granicą, we Francji, a potem w Wielkiej Brytanii, znaleźli się prezydent RP, rząd RP i inne organa niepodległego państwa polskiego, ale też wojsko i kilkaset tysięcy rodaków.
Wielu z nich nie było dane wrócić do powojennej Polski rządzonej przez komunistów. Za granicą do 1990 r. funkcjonował zarówno polski rząd, jak i wiele instytucji służących gromadzeniu i zabezpieczeniu często bezcennych dokumentów archiwalnych i muzealiów. Aby uchronić tę spuściznę przed zagrabieniem przez komunistów, powołano przede wszystkim w 1945 r. Instytut Historyczny im. gen. Władysława Sikorskiego (obecnie Instytut Polski i Muzeum im. gen. Władysława Sikorskiego w Londynie). W 1947 r. stworzono także Studium Polski Podziemnej gromadzące informacje o Polskim Państwie Podziemnym, które włączono do instytutu w 1988 r.
W obu instytucjach znajdują się bezcenne zbiory, do których należą m.in.: biało-czerwona flaga zatknięta na ruinach Monte Cassino po zdobyciu klasztoru w maju 1944 r., kolekcja gen. W. Sikorskiego, w tym biurko i mundur gen. W. Sikorskiego, oryginał układu Sikorski-Majski z 1941 r., oryginalna mapa z ORP „Orzeł“, która posłużyła do ucieczki okrętu z Tallinna w 1939 r., zbiór sztandarów jednostek Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, teczki personalne ok. 40 tys. oficerów i żołnierzy Armii Krajowej. Mimo że Instytut Polski i Muzeum im. gen. W.
Sikorskiego w Londynie i Studium Polski Podziemnej po 1990 r., wobec odzyskania niezależności od ZSRR przez Polskę, de facto straciły rację bytu w dotychczasowej formule, ich zbiory wciąż pozostają za granicą. W dodatku tylko niewielka część zbiorów została zdigitalizowana i jest udostępniana nieodpłatnie. Wręcz przeciwnie, dostęp do zbiorów archiwalnych jest limitowany, ich wykorzystanie wiąże się z opłatami (np. 24 GBP za 15-letnią licencję na 1 zdjęcie), a i stan zabezpieczenia budzi poważne zastrzeżenia.
Zarówno instytut, jak i studium znajdują się w budynkach nieprzeznaczonych do przechowywania dokumentów archiwalnych, w szczególności pod kątem zabezpieczenia przed kradzieżą czy pożarem, a w budynku studium, znajdującym się w dzielnicy Ealing, gołym okiem widoczne są spękania stropu budynku. Pod kątem kadrowym instytucje działają głównie w oparciu o wolontariuszy bez odpowiedniego przygotowania do opieki nad archiwaliami i muzealiami. Dostępność muzeum jest również bardzo ograniczona – otwarte dla zwiedzających jest przez 2 godziny dziennie i w 1 sobotę w miesiącu przez 5,5 godziny.
Obecny stan inwentaryzacji, zabezpieczenia i udostępnienia zbiorów, a także wykorzystania nieruchomości budzą niepokój. Wydaje się, że istnienie wskazanych instytucji w obecnej formule rodzi ryzyko utraty kolekcji, stanowi barierę do podstawowych badań historii Polski w XX wieku – i jest sprzeczne z polską racją stanu. Ponadto ze względu na lokalizację siedziby instytutu powinna ona służyć promocji Polski i polskiej historii, w atrakcyjny sposób prezentując ją obcokrajowcom. Niepokojącą ocenę stanu zabezpieczenia kolekcji potwierdzają osoby związane ze Studium Polski Podziemnej. W datowanym na 25 września 2023 r.
liście otwartym ( https://biuletyn-ak.pl/apel-o-pomoc-dla-studium-polski-podziemnej-w-londynie/ ) zwracają się oni z prośbą o „wsparcie i ratunek dla Studium Polski Podziemnej“ w związku z zagrożeniem dla bezpieczeństwa zbiorów oraz niemożnością unormowania relacji z Instytutem Polskim i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego w Londynie. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy zdaniem ministra kultury i dziedzictwa narodowego archiwalia i muzealia zgromadzone w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. W.
Sikorskiego w Londynie i Studium Polski Podziemnej w Londynie są odpowiednio zinwentaryzowane oraz zabezpieczone, przechowywane i chronione przed ewentualną kradzieżą czy zniszczeniem? Z jakiego powodu, mimo upływu przeszło 30 lat od 1990 r. i zakończenia funkcjonowania rządu RP na uchodźstwie i końca bytu PRL, dokumenty niepodległego państwa polskiego, w tym wytworzone przez organa państwa polskiego, stanowiące narodowy zasób archiwalny, znajdują się w prywatnych instytucjach w Londynie, a nie w archiwach państwowych? Jaki jest status prawny Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. W. Sikorskiego w Londynie oraz zbiorów w nim się znajdujących?
Poseł wyraża zaniepokojenie doniesieniami o planowanej likwidacji Departamentu Polonii i Polaków za Granicą poprzez włączenie go do Departamentu Konsularnego MSZ, obawiając się marginalizacji spraw Polonii. Pyta o przesłanki tej decyzji, analizę jej skutków oraz gwarancje, że sprawy Polonii nie zostaną zmarginalizowane.
Posłowie pytają o realność i harmonogram zatrudnienia w spółce ElectroMobility Poland w związku z planowaną budową fabryki w Jaworznie, zwłaszcza w kontekście uzależnienia od finansowania z KPO. Wyrażają obawę, czy zapowiedzi zatrudnienia są realne i pytają o plany w przypadku braku finansowania.
Posłowie pytają o wprowadzenie terminu obligującego ZUS do wydawania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego, aby uniknąć długiego oczekiwania i problemów finansowych chorych. Kwestionują brak jasnych procedur i długi czas oczekiwania na decyzje, szczególnie dla osób wymagających pilnej rehabilitacji.
Poseł Dziedziczak wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w nauczaniu religii w szkołach publicznych, które uważa za systemowe wypychanie religii z edukacji i dyskryminację nauczycieli religii. Pyta o powody wprowadzanych zmian i zarzuca brak konsultacji z nauczycielami religii.
Poseł wyraża zaniepokojenie rosnącym problemem sekt w Polsce, szczególnie w kontekście pandemii, i pyta o możliwość powołania międzyresortowego zespołu ds. sekt oraz wprowadzenia regulacji prawnych penalizujących ich działalność w celu ochrony ofiar i rodzin. Podkreśla brak odpowiednich regulacji prawnych i potrzebę zapewnienia ochrony rodzin zgodnie z Konstytucją.
Uchwała ma upamiętnić 100. rocznicę urodzin Tadeusza Konwickiego i przypomnieć jego znaczenie dla polskiej literatury oraz filmu. Podkreśla dorobek artystyczny i kulturowy twórcy, bez wchodzenia w spory regulacyjne. To akt symboliczny, bez skutków prawnych.
To sprawozdanie komisji sejmowej dotyczące poselskiego projektu uchwały upamiętniającej 120. rocznicę urodzin profesora Tadeusza Wacława Korzybskiego. Dokument ma charakter symboliczny i organizacyjny, a nie normatywny. Służy doprowadzeniu projektu do dalszego etapu prac parlamentarnych.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Projekt został skierowany do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu przez Marszałka Sejmu. Komisja po rozpatrzeniu projektu wnioskuje o jego podjęcie przez Sejm. Celem jest uhonorowanie pamięci o Kryzysie Bydgoskim poprzez formalne upamiętnienie przez Sejm.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje przyjęcie poprawek Senatu do wspomnianej ustawy. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz kwestii związanych z Krajową Administracją Skarbową w kontekście zabytków. Niestety, brak szczegółów odnośnie konkretnych zmian w tekście uniemożliwia głębszą analizę.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Inicjatywa ma na celu oddanie hołdu historii i przypomnienie o ważnych wydarzeniach z przeszłości. Projekt jest wnoszony przez grupę posłów, którzy upoważniają posła Krystiana Łuczaka do reprezentowania ich w pracach nad uchwałą.